شکاف سرمایه‌گذاری و تولید در معادن ایران؛ سهم مس و سنگ‌آهن از تولید، دو برابر سهم آنها از سرمایه‌گذاری است

بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران از معادن در حال بهره‌برداری در سال ۱۴۰۳، سنگ‌آهن با جذب ۳۵ درصد از کل سرمایه‌گذاری بخش معدن، ۵۰ درصد از ارزش تولید معدنی کشور را ایجاد کرده و مس نیز با سهم ۱۲ درصدی از سرمایه‌گذاری، ۲۶ درصد از تولید را در اختیار دارد. به گزارش دنیای اقتصاد، ارزش تولید سنگ مس در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۳۷ همت رسید، در حالی‌که سرمایه‌گذاری ثبت‌شده آن تنها حدود ۲٫۷ همت بود؛ یعنی نسبت ارزش تولید به سرمایه‌گذاری در این فعالیت به ۵۱ برابر رسیده است.

در مقابل، سنگ طلا با جذب ۶ درصد از سرمایه‌گذاری معادن، تنها ۱٫۵ درصد از ارزش تولید را ایجاد کرده و شن و ماسه نیز با ۱۳٫۵ درصد سهم از سرمایه‌گذاری، فقط ۴ درصد از تولید را در اختیار دارد. طبق این گزارش، نسبت ارزش تولید به سرمایه‌گذاری در کل بخش معدن ایران به‌طور میانگین حدود ۲۴ برابر است، اما این نسبت نباید معادل نرخ بازده سرمایه یا سودآوری در نظر گرفته شود، زیرا سرمایه‌گذاری ثبت‌شده در یک سال لزوماً به تولید همان سال منجر نمی‌شود و برخی سرمایه‌گذاری‌ها، به‌ویژه در بخش اکتشاف، اثر خود بر تولید را با فاصله زمانی نشان می‌دهند.