نبض بازار، صبح جمعه ۲ مرداد ۱۴۰۵؛ نفت برنت زیر ۹۰ دلار سقوط کرد و حباب ریسک هرمز خالی شد

لید: نفتی که یک‌شبه ۱۰ دلار ارزان شد

بازار جهانی جمعه ۲ مرداد ۱۴۰۵ را با یک چرخش تند باز کرد. هر بشکه نفت برنت که پنجشنبه بالای ۹۶ دلار و نزدیک ۹۸ دلار بسته بود، تا بامداد امروز با افتی حدود ۱۰ دلاری (نزدیک ۱۱ درصد) به حوالی ۸۸ دلار سقوط کرد. محرک اصلی، نخستین نشانه‌های فروکش تنش در تنگهٔ هرمز و خروج تدریجی نفتکش‌ها از این آبراه است؛ همان صرفِ ریسکی که چند هفته نفت را بالا نگه داشته بود، حالا با سرعت از قیمت خارج می‌شود. این بزرگ‌ترین حرکت یک‌روزهٔ نفت در هفته‌های اخیر است و لید امروز را نه طلا و دلار، که بشکهٔ نفت رقم زد.

خلاصهٔ امروز در یک نگاه

ارقام جهانی بامداد و صبح جمعه ۲ مرداد و ارقام بازار موازی داخلی مربوط به آخرین دادوستد پایان پنجشنبه ۱ مرداد است؛ بورس، فولاد، خودرو و مصالح تا شنبه در تعطیلی آخر هفته‌اند.

تیترهای مهم امروز

• نفت برنت با فروکش تنش تنگهٔ هرمز و خروج نفتکش‌ها حدود ۱۱ درصد ریخت و به حوالی ۸۸ دلار رسید (بامداد جمعه ۲ مرداد).
• انس جهانی طلا پس از رکورد حوالی ۴٬۱۵۰ دلاری هفتهٔ گذشته، با فشار ذخیرهٔ سود و دلار نسبتاً قوی به حدود ۴٬۰۲۸ دلار عقب نشست (صبح جمعه ۲ مرداد).
• نشست بعدی فدرال‌رزرو آمریکا برای ۲۸ تا ۲۹ ژوئیه (۶ تا ۷ مرداد) در تقویم است؛ بازار احتمال ثابت‌ماندن نرخ در دامنهٔ ۳٫۵ تا ۳٫۷۵ درصد را بیشتر می‌داند و آرام‌ترشدن نفت از فشار تورمیِ انرژی می‌کاهد.
• در بازار داخلی، فاصلهٔ دلار آزاد (حدود ۱۹۳ هزار تومان) با نرخ حوالهٔ مرکز مبادله (حدود ۱۵۱ هزار تومان) روی حدود ۴۲ هزار تومان ایستاده است (پایان پنجشنبه ۱ مرداد).

نفت و انرژی: تخلیهٔ صرفِ ریسک

داستان امروز حول یک عدد می‌چرخد: هر بشکه نفت برنت حدود ۸۸ دلار (بامداد جمعه ۲ مرداد). برای درک ابعاد این افت باید به مسیر هفته‌های اخیر نگاه کرد؛ نفت با اوج‌گیری تنش تنگهٔ هرمز پله‌پله بالا رفته بود، از حوالی ۷۹ دلار در اواسط تیر تا نزدیک ۹۳ دلار در ۳۱ تیر و بالای ۹۶ دلار در پایان پنجشنبه. سهم بزرگی از این رشد، نه ناشی از کمبود واقعی عرضه، که «صرفِ ریسک» جنگ و بستن آبراه بود. با نخستین نشانه‌های فروکش تنش و ازسرگیری تردد نفتکش‌ها، همین صرفِ ریسک به‌سرعت از قیمت خارج شد و بشکه را حدود ۱۰ دلار پایین کشید.

چرا مهم است؟ نفت برای ایران دو کانال دارد: از یک سو درآمد ارزی و بودجه، و از سوی دیگر لنگرِ روانیِ بازار دلار و طلا. آرام‌ترشدن نفت و هرمز در کوتاه‌مدت از هیجان بازار موازی می‌کاهد، هرچند مسیر میان‌مدت به ادامهٔ مذاکرات و پایداری این آرامش گره خورده است. (این تحلیل، برداشتی محتاطانه از روند قیمت است و نه پیش‌بینی قطعی.)

طلا و سکه: عقب‌نشینی از رکورد

انس جهانی طلا پس از ثبت رکورد حوالی ۴٬۱۵۰ دلاری در پایان هفتهٔ گذشته، صبح جمعه ۲ مرداد با افتی حدود ۰٫۵ درصدی روی ۴٬۰۲۸ دلار ایستاد. فشار فروش بیشتر از جنس ذخیرهٔ سود در نزدیکی سقف تاریخی و تقویت نسبی دلار جهانی است؛ نکتهٔ مهم اینکه افت نفت، از راه کاهش نگرانی تورمی، در میان‌مدت می‌تواند وزنه‌ای به سود طلا باشد و همین، تصویر را دوطرفه نگه می‌دارد.

در بازار داخلی که پنجشنبه بسته شده، هر گرم طلای ۱۸ عیار روی ۱۸٬۸۵۵٬۴۰۰ تومان و هر مثقال روی ۸۱٬۶۸۳٬۰۰۰ تومان (پایان پنجشنبه ۱ مرداد، افت حدود ۰٫۷۸ درصد) ثبت شد. سکهٔ امامی با افتی حدود ۰٫۲۷ درصدی روی ۱۸۸٬۵۱۰٬۰۰۰ تومان بسته شد و حبابِ آن حوالی ۴ میلیون تومان بود. ارقام سکه و طلای داخلی تا بازگشایی بازار در شنبه دست‌نخورده می‌مانند و واکنش به افت انس جهانی را نخستین ساعات هفتهٔ آینده نشان خواهد داد.

ارز: آرامش پیش از هفتهٔ جدید

دلار آزاد در پایان پنجشنبه ۱ مرداد روی حدود ۱۹۳٬۱۱۵ تومان و بدون تغییر محسوس بسته شد. نرخ حوالهٔ دلار در مرکز مبادله ارز و طلا (نرخ توافقی) حوالی ۱۵۱ هزار تومان بود، یعنی فاصله‌ای حدود ۴۲ هزار تومان با بازار آزاد. این شکافِ چندنرخی همچنان یکی از متغیرهای کلیدی بازار است و آرام‌ترشدن نفت و فضای ژئوپلیتیک، در صورت تداوم، عاملی به سود کاهش تدریجی هیجانِ این بازار خواهد بود. تتر در صرافی‌های داخلی نیز کمابیش هم‌مسیر با دلار آزاد و حوالی همین محدوده دادوستد می‌شود.

رمزارز: ثباتِ نسبی در صدر بازار

بیت‌کوین صبح جمعه ۲ مرداد با رشدی حدود ۰٫۴ درصدی روی ۶۵٬۴۲۶ دلار ایستاد و اتریوم با افتی جزئی حدود ۰٫۳ درصد روی ۱٬۸۸۱ دلار. برخلاف تلاطم بازار نفت، صدرِ بازار رمزارز امروز نسبتاً کم‌نوسان است؛ نگاه معامله‌گران این بازار هم مثل طلا به تصمیم هفتهٔ آیندهٔ فدرال‌رزرو دوخته شده، چون مسیر نرخ بهرهٔ دلار مستقیم بر ریسک‌پذیری دارایی‌های بدون‌بازده اثر می‌گذارد.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

مهم‌ترین محرک امروز خودِ نفت و پروندهٔ تنگهٔ هرمز است که کانال مستقیمش به تهران، هم بودجهٔ ارزی و هم روانِ بازار دلار است. در کنار آن، شاخص دلار آمریکا (DXY) در روزهای اخیر حوالی ۱۰۰٫۶ واحد و نسبتاً قوی مانده و همین، بخشی از فشار روی طلای جهانی را توضیح می‌دهد. نشست فدرال‌رزرو در ۲۸ تا ۲۹ ژوئیه (۶ تا ۷ مرداد) رویداد کلان هفتهٔ پیش‌رو است؛ با فروکش قیمت انرژی، نگرانی تورمی که شانس افزایش نرخ را بالا برده بود کمی تعدیل می‌شود. در همسایگی، هر دلار آمریکا حوالی ۴۷٫۲۴ لیر ترکیه و ۶٫۷۷ یوان چین دادوستد شد (پایان پنجشنبه ۱ مرداد)؛ لیر و یوان هر دو کانال‌های تجاری ایران‌اند و آرام‌ترشدن نفت خلیج فارس بر هزینهٔ واردات این مسیرها هم اثر می‌گذارد.

بورس و بازارهای فیزیکی: تعطیلی آخر هفته

بورس تهران، بازار آهن و فولاد، خودرو و مصالح ساختمانی روزهای پنجشنبه و جمعه تعطیل‌اند؛ آخرین جلسهٔ معاملاتی بورس چهارشنبه ۳۱ تیر برگزار شد و نخستین واکنش این بازارها به سقوط نفت و عقب‌نشینی طلای جهانی را باید در بازگشایی شنبه ۳ مرداد دید. برای گروه‌های کالایی و پالایشی، افت شارپِ نفت شمشیر دولبه است و جزئیاتش را در گزارش‌های ابتدای هفته دنبال می‌کنیم.

جمع‌بندی

امروز روزِ نفت بود، نه طلا و دلار. سقوط حدود ۱۰ دلاری برنت نشان داد بخش بزرگی از رشد هفته‌های اخیر، صرفِ ریسک تنگهٔ هرمز بوده که با نخستین نشانه‌های آرامش تخلیه می‌شود. برای بازار داخلی، آرام‌ترشدن نفت و هرمز در کوتاه‌مدت از فشار روی دلار و طلا می‌کاهد، اما تصمیم هفتهٔ آیندهٔ فدرال‌رزرو و ادامهٔ مذاکرات ایران و آمریکا دو متغیّری‌اند که مسیر مرداد را تعیین می‌کنند. یک چیزی که باید یادت بماند: صرفِ ریسک وقتی وارد قیمت می‌شود، به همان سرعت هم می‌تواند خارج شود.

این هفته چه چیزی را رصد کنیم؟

• پایداری آرامش هرمز: ادامه یا بازگشت تنش، مستقیم‌ترین لنگرِ قیمت نفت و روانِ بازار دلار در روزهای پیش‌رو است.
• نشست فدرال‌رزرو (۲۸ تا ۲۹ ژوئیه / ۶ تا ۷ مرداد): تصمیم نرخ بهره و لحن بیانیه، مسیر دلار جهانی و طلا را جهت می‌دهد. رویدادها را در تقویم اقتصادی سهمینو دنبال کنید.
• بازگشایی شنبه ۳ مرداد: نخستین واکنش بورس تهران و بازار موازی به سقوط نفت و افت طلای جهانی.
• پروندهٔ مذاکرات ایران و آمریکا: پایان بازهٔ اولیهٔ ۶۰ روزه حوالی ۲۵ مرداد، افق ژئوپلیتیک بازار است.

در این گزارش، «چه شد» (ارقام تاریخ‌دار و منبع‌دار) از «چرا و چه باید رصد کرد» (تحلیل محتاطانه) جدا نگه داشته شده است. هیچ‌کدام از موارد بالا توصیهٔ خرید یا فروش نیست.