آموزش سهمینو
پول، تورم و قدرت خرید
برای ذخیرهٔ پیشرفت وارد شوید. خواندن آموزش به حساب نیاز ندارد.
پول واحد بیان قیمت و وسیلهٔ پرداخت است و مبلغ حساب را برای تاریخ معین نشان می‌دهد. قدرت خرید همین مبلغ را در برابر قیمت سبد کالا و خدمت می‌سنجد؛ با افزایش قیمت سبد، پول ثابت مقدار کمتری می‌خرد.
شروع آموزش بازارمقدماتی
۱۸ درس
- ۱
پول، تورم و قدرت خرید
پول واحد بیان قیمت و وسیلهٔ پرداخت است و مبلغ حساب را برای تاریخ معین نشان می‌دهد. قدرت خرید همین مبلغ را در برابر قیمت سبد کالا و خدمت می‌سنجد؛ با افزایش قیمت سبد، پول ثابت مقدار کمتری می‌خرد.
۲ دقیقه مطالعه - ۲
دارایی چیست؟ نقشهٔ دارایی‌های خانوار ایرانی
دارایی چیزی با ارزش اقتصادی است و بدهی تعهد پرداخت. هر دارایی خانوار را با درآمد احتمالی، شرایط فروش، شیوهٔ نگهداری و هزینه‌هایش بشناسید.
۱ دقیقه مطالعه - ۳
سپردهٔ بانکی و سود: اسمی در برابر واقعی
نرخ سالانهٔ اعلام‌شده، بازده مؤثر با سرمایه‌گذاری دوباره و بازده پس از تورم سه مفهوم جدا هستند. سود مرکب فرض می‌کند هر پرداخت با همان نرخ دوباره سرمایه‌گذاری شود.
۱ دقیقه مطالعه - ۴
بازار چیست و قیمت چگونه کشف می‌شود؟
بازار خریدار و فروشندهٔ بالقوه را به هم می‌رساند. سفارش خرید و سفارش فروش با معاملهٔ انجام‌شده فرق دارند؛ آخرین قیمت از معاملهٔ انجام‌شده می‌آید.
۱ دقیقه مطالعه - ۵
بورس تهران از صفر
سهم حق مالکیت در شرکت را بیان می‌کند؛ دارایی، بدهی و سود ناشر در صورت‌های مالی دورهٔ مشخص گزارش می‌شود. نماد ورقهٔ معاملاتی را از ورقه‌های دیگر جدا می‌کند و نام ثبت‌شدهٔ شرکت، هویت ناشر را برای تطبیق با آن گزارش‌ها مشخص می‌کند.
۲ دقیقه مطالعه - ۶
کد بورسی و سجام: مسیر ورود به بورس
ورود به بورس به شناسایی مشتری، حساب نزد واسطهٔ مجاز و فهم قرارداد معامله نیاز دارد. احراز هویت را از واریز پول و ثبت سفارش جدا بدانید.
۱ دقیقه مطالعه - ۷
طلا در ایران: عیار، آبشده و انواع سکه
عیار نسبت فلز خالص به کل آلیاژ را بیان می‌کند و وزن، مقدار همان آلیاژ را مشخص می‌کند. در طلای هجده‌عیار، سهم طلا ۱۸ از ۲۴ قسمت وزنی یا ۷۵۰ در هزار است؛ وزن طلای خالص از ضرب وزن آلیاژ در این نسبت به دست می‌آید.
۲ دقیقه مطالعه - ۸
حباب سکه چیست و چطور محاسبه می‌شود؟
حباب سکه فاصلهٔ قیمت بازار با ارزش محاسبه‌شدهٔ فلز است. وزن، عیار، قیمت جهانی طلا و مبنای نرخ ارز را با زمان‌های هماهنگ بنویسید.
۱ دقیقه مطالعه - ۹
بازار ارز ایران: چرا چند نرخ داریم؟
یک ارز می‌تواند نرخ‌های مختلف داشته باشد چون دسترسی، مصرف، تسویه یا مقررات معاملات متفاوت است. قیمت اسکناس، حواله و ارز تخصیصی را نمی‌توان بدون توضیح جای هم گذاشت.
۱ دقیقه مطالعه - ۱۰
رمزارز از صفر: بیت‌کوین و تتر
بلاک‌چین انتقال‌ها را با امضا و قواعد پذیرش شبکه ثبت می‌کند؛ این قواعد دربارهٔ اجازه و ترتیب انتقال‌اند. قیمت بازار، شیوهٔ نگهداری و تعهد بازخریدِ یک توکن پرسش‌های مالی جداگانه‌اند و صرف ثبت آن روی شبکه، پاسخشان را تعیین نمی‌کند.
۲ دقیقه مطالعه - ۱۱
صندوق‌های سرمایه‌گذاری و ETF
صندوق پول سرمایه‌گذاران را طبق مأموریت مشخص در مجموعه‌ای از دارایی‌ها به کار می‌گیرد و واحدهای آن، سهم سرمایه‌گذار را نشان می‌دهند. برای شناخت بازده و راه خروج، ترکیب دارایی، هزینه‌ها، تاریخ ارزش‌گذاری و شرایط فروش یا ابطال همان صندوق را بخوانید.
۲ دقیقه مطالعه - ۱۲
ریسک و بازده
ریسک یعنی عدم قطعیت نتیجه و توان رسیدن به هدف. نوسان قیمت یک بخش است؛ ناتوانی در فروش، نکول ناشر، از دست رفتن دسترسی و تورم هم اهمیت دارند.
۱ دقیقه مطالعه - ۱۳
تنوع‌بخشی: سبد دارایی
تنوع‌بخشی ریسک را میان منشأهای متفاوت زیان پخش می‌کند. شمردن نمادها کافی نیست؛ شرکت‌ها ممکن است مشتری، کالای پایه، ارز یا ریسک تأمین مالی مشترک داشته باشند.
۱ دقیقه مطالعه - ۱۴
نقدشوندگی: چرا فروش خانه با فروش طلا فرق دارد
نقدشوندگی یعنی تبدیل دارایی به پول قابل استفاده، در مقدار و زمان لازم و با هزینهٔ پذیرفتنی. آخرین قیمت یا ارزش بالای دارایی این توان را ثابت نمی‌کند.
۱ دقیقه مطالعه - ۱۵
مسکن به‌عنوان دارایی
خانه هم خدمت سکونت می‌دهد و هم دارایی قابل فروش است. پیش از مقایسهٔ قیمت متری، محل، مساحت، سن و وضعیت بنا را هماهنگ کنید.
۲ دقیقه مطالعه - ۴۳
نقشهٔ بازارهای جهانی: بورس‌ها، شاخص‌ها و ارزها
بورس محل معامله، شاخص سبد اندازه‌گیری‌شده و جفت‌ارز نرخ میان دو پول است. کنار هم در داشبورد هم که باشند، موضوع یکسان نیستند.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۴
انس جهانی طلا و قیمت طلای ایران
قیمت جهانی طلا معمولاً دلار برای هر اونس تروا طلای خالص است. اونس تروا ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است و با اونس معمول کالاهای دیگر فرق دارد.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۵
نفت: برنت، دبلیوتی‌آی و سبد اوپک
برنت و دبلیوتی‌آی خانواده‌های معیار نفت با کیفیت، محل و ترتیبات تحویل یا قرارداد مشخص‌اند. سبد مرجع اوپک مجموعهٔ جداگانه‌ای از نفت‌هاست.
۱ دقیقه مطالعه
متوسط
۲۲ درس
- ۱۶
شاخص کل و هم‌وزن
شاخص سبد مشخصی را با روش وزن‌دهی و بازدهِ منتشرشده اندازه می‌گیرد. در شاخص مبتنی بر اندازه، شرکت بزرگ‌تر اثر بیشتری دارد؛ شاخص هم‌وزن در زمان بازتنظیم به اعضا وزن هدف برابر می‌دهد.
۱ دقیقه مطالعه - ۱۷
صورت مالی به زبان ساده: EPS و P/E
صورت سود و زیان مربوط به یک دوره، ترازنامه مربوط به یک تاریخ و صورت جریان نقد دربارهٔ حرکت پول نقد است. سود هر سهم به تعریف سود و مبنای تعداد سهم نیاز دارد.
۲ دقیقه مطالعه - ۱۸
تحلیل بنیادی مقدماتی
تحلیل بنیادی مدل کسب‌وکار را به درآمد، هزینه، تولید نقد و تأمین مالی وصل می‌کند. از مشتری، مقدار فروش و قیمت تحقق‌یافته شروع کنید؛ سپس نهاده، سرمایهٔ در گردش، بدهی و سرمایه‌گذاری را بررسی کنید.
۱ دقیقه مطالعه - ۱۹
تحلیل تکنیکال مقدماتی
تحلیل تکنیکال تاریخ قیمت و حجم را خلاصه می‌کند. میانگین متحرک نوسان مشاهده‌ها را هموار می‌کند و قیمت آیندهٔ تضمین‌شده نمی‌یابد.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۰
عرضهٔ اولیه (IPO)
عرضهٔ اولیه سهام را در اختیار سرمایه‌گذاران عمومی می‌گذارد. اطلاعیهٔ عرضه، ورقه، روش قیمت، شرایط حضور، تاریخ و تخصیص را مشخص می‌کند.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۱
اوراق با درآمد ثابت و اخزا
اوراق، جریان پرداخت، تاریخ و تعهد ناشر را مشخص می‌کند. بعضی اوراق کوپن دارند؛ ورقهٔ بدون کوپن در سررسید مبلغ اسمی می‌پردازد.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۲
چه چیزهایی دلار را حرکت می‌دهد؟
نرخ ارز دو پول را با روش تسویه و بخش بازار مشخص به هم وصل می‌کند. تورم، انتظار سیاست، جریان تجارت و دسترسی پرداخت می‌توانند اثر بگذارند؛ یک عامل همهٔ حرکت‌ها را توضیح نمی‌دهد.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۳
فرمول قیمت طلا در ایران
از قیمت جهانیِ دلار برای هر اونس تروا طلای خالص شروع کنید. تقسیم بر ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ قیمت هر گرم را می‌دهد؛ سپس در نرخ ریال به دلارِ انتخاب‌شده و عیار محصول ضرب کنید.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۴
حراج سکه و ارز مرکز مبادله
حراج مقدار مشخصی عرضه را با قواعد اعلام‌شدهٔ پیشنهاد و حضور تخصیص می‌دهد. نتیجهٔ حراج الزاماً قیمت خرده‌فروشی نیست؛ محصول، تسویه، زمان تحویل و دسترسی شرکت‌کننده ممکن است فرق کند.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۵
صندوق‌های طلا
صندوق طلا از دارایی واقعی خود اثر می‌گیرد؛ این دارایی ممکن است گواهی کالا، مشتقه، وجه نقد یا سایر اقلام مجاز باشد. امیدنامه و سبد جاری را بخوانید و هر واحد را شمش قابل دریافت فرض نکنید.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۶
تورم چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟
شاخص قیمت مصرف‌کننده قیمت‌ها را با وزن هزینه و مبنای مشخص ترکیب می‌کند. تورم ماهانه با ماه قبل، نقطه‌به‌نقطه با همان ماه سال قبل و میانگین سالانه با میانگین دوازده ماه قبل مقایسه می‌شود.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۷
نقدینگی و پایهٔ پولی
شاخص‌های پولی گونه‌های متفاوت پول را می‌سنجند. پایهٔ پولی شامل پول بانک مرکزی، مانند اسکناس و ذخیرهٔ بانک‌هاست؛ تعریف گسترده‌تر سپرده‌ها را طبق تعریف همان کشور دربر می‌گیرد.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۸
خودرو به‌عنوان شبه‌دارایی
خودرو خدمت رفت‌وآمد و ارزش فروش دارد. حتی با رشد قیمت اسمی، سن، کارکرد، تعمیر و هزینهٔ معامله بر بازده اقتصادی اثر می‌گذارند.
۱ دقیقه مطالعه - ۲۹
نگهداری امن رمزارز
نگهداری رمزارز مشخص می‌کند چه کسی اطلاعات لازم برای انتقال را کنترل می‌کند. حساب نزد واسطه ریسک نگهدارنده دارد؛ نگهداری شخصی مسئولیت کلید و بازیابی را به خود شما می‌دهد.
۲ دقیقه مطالعه - ۳۰
کارمزد و مالیات معاملات
هزینه شامل ورود، نگهداری، خروج، فاصلهٔ خریدوفروش، نگهدارنده و مالیات قابل اعمال است. بعضی هزینه‌ها بر مبلغ معامله، بعضی مبلغ ثابت یا ماندهٔ دارایی‌اند.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۶
شاخص دلار (DXY) چیست؟
شاخص دلار ICE دلار را در برابر سبد ثابت شش‌ارزی با وزن هندسی می‌سنجد. این شاخص نه معیار کامل وزن‌تجارت است و نه نرخ دلار به ریال.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۷
تصمیم فدرال‌رزرو چگونه به تومان می‌رسد؟
تصمیم فدرال‌رزرو انتظار مسیر آینده را تغییر می‌دهد، نه فقط نرخ اعلام‌شدهٔ امروز را. تصمیم موردانتظار ممکن است حرکت کمی بسازد؛ غافلگیری متن یا مسیر اعلامی شاید مهم‌تر باشد.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۸
تسویهٔ ارزی عراق و پیوند آن با بازار ایران
نظام ارز عراق را باید با تاریخ نهادیِ درست توضیح داد. بانک مرکزی عراق در اول ژانویهٔ ۲۰۲۵ اعلام کرد انتقال خارجی پس از سامانهٔ قبلی، به‌طور کامل به ترتیبات بانک‌های کارگزار منتقل شده است.
۲ دقیقه مطالعه - ۴۹
درهم امارات: دروازهٔ تجارت و حواله
درهم امارات در چارچوب اتصال به دلار آمریکا عمل می‌کند. این لنگر کارمزد، فاصلهٔ خریدوفروش یا تفاوت دسترسی انتقال مشخص را حذف نمی‌کند.
۱ دقیقه مطالعه - ۵۰
لیر ترکیه: اقتصاد همسایه از دریچهٔ بازار
لیر پولِ همسایه است، نه جای دلار یا معیار مستقیم قیمت ایران. تورم، انتظار سیاست، تأمین مالی خارجی و تقاضای داخلی از کانال‌های متغیر بر آن اثر دارند.
۱ دقیقه مطالعه - ۵۱
شاخص‌های سهام جهان و منطقه: از اس‌اند‌پی تا تاداول و بورس استانبول
شاخص سهام می‌تواند کشور، بورس، صنعت یا شرکت‌های بزرگ منتخب را پوشش دهد. عضویت و وزن تعیین می‌کنند چه چیزی اندازه گرفته می‌شود.
۱ دقیقه مطالعه - ۵۲
یوان چین و نفت ایران
تقاضا، صنعت و واردات انرژی چین می‌توانند بر کالای جهانی اثر بگذارند. تحلیل کشورِ تاریخ‌دار، دورهٔ مشاهده را توضیح می‌دهد، نه سهم همیشگی صادرات ایران یا تسویهٔ همهٔ محموله‌ها با یوان.
۱ دقیقه مطالعه
پیشرفته
۱۷ درس
- ۳۱
ارزش‌گذاری سهام
ارزش‌گذاری برآوردی وابسته به فرض است، نه قیمت قابل معامله. ضریب سود به سود پایدار، نسبت قیمت به فروش به توضیح حاشیه و NAV دارایی‌محور به ارزش دارایی و بدهی نیاز دارد.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۲
سهم‌های دلاری و ریالی
اثر ارز به درآمد، نهاده، بدهی و نرخ واقعی تسویه بستگی دارد. صادرکننده از هر افت پول داخلی سود نمی‌برد؛ نهادهٔ وارداتی، افت قیمت جهانی یا محدودیت وصول ممکن است رشد درآمد تبدیل‌شده را خنثی کند.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۳
مشتقه در ایران: آتی و اختیار
قرارداد آتی برای مقدار معین دارایی، سررسید و شیوهٔ تسویهٔ مشخص تعهد ایجاد می‌کند. وجه تضمین پشتوانهٔ این تعهد است و ارزش کامل قرارداد را نمی‌پردازد؛ با تغییر قیمت، حفظ موقعیت می‌تواند به واریز وجه بیشتری نیاز داشته باشد.
۲ دقیقه مطالعه - ۳۴
بورس کالا
بازار کالا تحویل فیزیکی را از گواهی و مشتقه جدا می‌کند. عرضهٔ فیزیکی به کیفیت، واحد، اندازهٔ محموله، محل، تحویل و پرداخت نیاز دارد.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۵
سیاست پولی بانک مرکزی
سیاست پولی شرایط گردش پول و اعتبار را تغییر می‌دهد. نرخ سیاستی، عملیات نقدینگی و قواعد ترازنامه از کانال‌های متفاوت بر هزینهٔ تأمین مالی، تقاضا و انتظار اثر دارند.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۶
بودجهٔ دولت و بازارها
بودجه درآمد، خرج و شیوهٔ تأمین مالیِ موردانتظار دولت را برای یک دورهٔ معین کنار هم می‌گذارد. کسری فاصلهٔ خرج از درآمد همان دوره است، در حالی که بدهی ماندهٔ تعهدهای پرداخت‌نشده در یک تاریخ را نشان می‌دهد.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۷
تحریم و سازوکار انتقال پول
تحریم می‌تواند طرف معامله، کالا، مسیر پرداخت و دسترسی خدمت را تحت تأثیر بگذارد. تأخیر، بررسی بیشتر، هزینهٔ تأمین مالی و عدم قطعیت از کانال‌های اقتصادی آن هستند.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۸
چرخه‌های بازار مسکن
چرخهٔ مسکن قیمت، تعداد معامله، ساخت، اجاره و شرایط تأمین مالی را کنار هم می‌بیند. رشد قیمت پیشنهادی می‌تواند با افت معاملات قطعی همراه باشد.
۱ دقیقه مطالعه - ۳۹
زنجیرهٔ فولاد و مصالح
زنجیرهٔ فولاد نهاده، احیا یا پردازش قراضه، فولادسازی، ریخته‌گری و محصول نهایی را وصل می‌کند. روش‌های تولید مصرف نهاده و انرژی یکسان ندارند.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۰
تحلیل بین‌بازاری
تحلیل بین‌بازاری کانال اقتصادی میان دارایی‌ها را دنبال می‌کند. طلای داخلی به فلز جهانی، نرخ ارزِ انتخاب‌شده و فاصلهٔ محلی وابسته است؛ صادرکننده کالا را به هزینه و تسویه وصل می‌کند؛ مسکن از درآمد، تأمین مالی و عرضه اثر می‌گیرد.
۱ دقیقه مطالعه - ۴۱
مدیریت ریسک سبد
ریسک سبد از هدف، بدهی، افق و توان پرداخت نزدیک شروع می‌شود. سناریوی فشار قیمت، نقدشوندگی، ارز و درآمد را در صورت رابطهٔ اقتصادی با هم تغییر می‌دهد.
۲ دقیقه مطالعه - ۴۲
اقتصاد جهانی و بازارهای ایران
اقتصاد جهانی از تقاضای کالا، وصول صادرات، هزینهٔ واردات، تأمین مالی و انتظار به ایران می‌رسد. غافلگیری فدرال‌رزرو می‌تواند نرخ و ارز جهانی را عوض کند؛ تسویه و سیاست داخلی انتقال محلی را تقویت، ضعیف یا معکوس می‌کنند.
۱ دقیقه مطالعه - ۵۳
اوپک‌پلاس: سازوکار تصمیم و نقش روسیه
اوپک و تولیدکنندگان همراه، ترتیبات تولید را در نشست تاریخ‌دار اعلام می‌کنند. هدف، تعدیل داوطلبانه، تولید واقعی و صادرات مقدارهای جدا هستند.
۱ دقیقه مطالعه - ۵۴
چرا انس جهانی افت کرد اما سکه گران شد؟
قیمت سکه را می‌توان به ارزش طلای خالص و فاصلهٔ محلی تجزیه کرد. ارزش فلز با اونس و نرخ ارز انتخاب‌شده، و فاصله با عرضه و تقاضا و شرایط محصول تغییر می‌کند.
۱ دقیقه مطالعه - ۵۵
تحریم‌های ثانویه، اوفک و اف‌ای‌تی‌اف: سازوکارها
تحریم اوفک و استاندارد اف‌ای‌تی‌اف نقش حقوقی و نهادی متفاوت دارند. برنامهٔ تحریم می‌تواند معاملهٔ مشخص را محدود و شرط‌گذاری کند؛ توصیه‌های اف‌ای‌تی‌اف دربارهٔ نظام مقابله با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم‌اند و ارزیابی ریسک بر بررسی نهاد مالی اثر دارد.
۲ دقیقه مطالعه - ۵۶
کریدورهای پول: حواله، درهم و تتر
تسویهٔ برون‌مرزی می‌تواند بانک، واسطهٔ انتقال یا ترتیب دارایی دیجیتال داشته باشد. نرخ و انتقال دفتر به‌تنهایی وجه نهاییِ قابل دسترسی را ثابت نمی‌کنند.
۲ دقیقه مطالعه - ۵۷
بازارهای همسایه: خلیج فارس، عراق، قفقاز و آسیای مرکزی
بازارهای همسایه از تجارت، انرژی، حمل، گردشگری، تأمین مالی و تسویه به ایران وصل می‌شوند. خلیج فارس، عراق، قفقاز و آسیای مرکزی پول، نهاد و ترکیب کالای متفاوت دارند؛ نزدیکی جغرافیایی یک بازار واحد نمی‌سازد.
۲ دقیقه مطالعه