دلار آزاد تهران امشب برای اولین‌بار از مرز ۲۰۰ هزار تومان گذشت (یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵)

لید

دلار آزاد در بازار تهران عصر امروز یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲۳ اوت ۲۰۲۶) برای اولین‌بار در دست‌کم یک ماه اخیر از مرز ۲۰۰ هزار تومان (۲ میلیون ریال) گذشت. بر پایهٔ دادهٔ قیمت سهمینو، ساعت ۱۹:۵۹ دلار به ۱۹۹ هزار و ۹۰۰ تومان رسید؛ رقمی که با گزارش هم‌زمان دو منبع مستقل دیگر، شبکهٔ اطلاع‌رسانی طلا و ارز (TGJU) و الان‌چند، هم‌سو است. این جهش که عمدتاً در ساعات پایانی روز رخ داد، دلار را طی شش روز معاملاتی حدود ۷ درصد گران‌تر کرده است.

پیش‌زمینه

عصر دیروز شنبه ۳۱ مرداد (ساعت ۱۹:۵۹)، نرخ ثبت‌شدهٔ دلار آزاد روی تابلوی سهمینو ۱۹۲ هزار و ۷۰۰ تومان بود و نسبت به روز قبل تغییری نداشت. اما بر پایهٔ گزارش «نبض بازار» سهمینو در همان روز، ساعت ۱۱:۰۵ صبح امروز مظنهٔ زندهٔ الان‌چند برای فروش دلار به ۱۹۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده بود؛ حدود ۳ درصد بالاتر از نرخ ثبت‌شدهٔ صبح سهمینو. هم‌زمان، تتر روی ریال، دارایی‌ای که معمولاً زودتر از نرخ رسمی دلار آزاد به فشار بازار واکنش نشان می‌دهد، ساعت ۱۰:۵۹ صبح با جهش ۱.۳۳ درصدی به ۱۹۴ هزار و ۹۹۵ تومان رسیده بود؛ نشانه‌ای پیشرو از حرکتی که تا عصر ادامه یافت و اکنون، ساعت ۲۱:۳۹، به ۱۹۷ هزار و ۹۱۰ تومان (رشد ۲.۸۵ درصدی امروز) رسیده است.

تا عصر امروز، به گزارش الان‌چند (به‌روز تا ساعت ۲۱:۳۵)، دلار به ۲۰۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسید و در شبانه‌روز اخیر تا سقف ۲۰۱ هزار و ۳۰۰ تومان هم معامله شد؛ بر پایهٔ همین گزارش، سقف سی روز اخیر نیز دقیقاً همین رقم بوده، یعنی امروز نخستین باری است که دلار در دست‌کم یک ماه گذشته از این محدوده عبور می‌کند. نگاهی به عقب‌تر نشان می‌دهد نرخ دلار آزاد در دوشنبه ۲۶ مرداد (۱۷ اوت)، به گزارش دنیای اقتصاد که سهمینو بازتاب داده بود، ۱۸۷ هزار و ۱۳۰ تومان بود؛ یعنی طی شش روز معاملاتی، دلار حدود ۷.۱ درصد رشد کرده است؛ الان‌چند نیز به‌طور مستقل رشد هفتگی دلار را حدود ۷.۳۹ درصد اعلام کرده، رقمی هم‌سو با همین محاسبه. در بازهٔ یک‌سالهٔ اخیر نیز، به گزارش الان‌چند، دلار آزاد در محدودهٔ ۹۷ هزار و ۴۵۰ تا ۲۰۱ هزار و ۳۰۰ تومان نوسان کرده؛ یعنی کف این بازهٔ یک‌ساله کمتر از نیمی از سقف امروز است.

اعداد کلیدی

فاصلهٔ نرخ آزاد امشب با نرخ حواله مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران (نرخ توافقی رسمی که واردکنندگان و برخی معاملات مجاز از آن استفاده می‌کنند) اکنون به حدود ۲۷ درصد رسیده؛ شکافی که نشان می‌دهد بازار دو نرخی ایران در این هفته پهن‌تر شده است.

محرک‌ها

محرک اصلی این جهش، انتظار بازار برای جزئیات بستهٔ تحریمی تازهٔ آمریکاست که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری این کشور، آن را «خردکننده‌ترین تحریم‌های تاریخ» علیه ایران توصیف کرده و قرار است فردا دوشنبه ۲ شهریور اعلام شود؛ به گزارش اویل‌پرایس به نقل از رویترز، واشنگتن برای این بسته به‌ویژه به دنبال همراهی چین، بزرگ‌ترین خریدار نفت دریابردی ایران، است. هم‌زمان، سیگنال‌های متناقضی دربارهٔ ذخایر ارزی کشور منتشر شده: بانک مرکزی دیروز شنبه از واریز ۷.۵ میلیارد دلار درآمد نفتی وزارت نفت به حساب خود خبر داد، در حالی‌که یک روز پیش از آن محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به کشورهای همسایهٔ ایران هشدار داده بود اگر با فشار اقتصادی آمریکا همراه شوند، منافع و مسیرهای صادرات نفتشان از خلیج فارس هدف قرار می‌گیرد؛ هر دو خبر را اکوایران گزارش کرده است. تشدید تنش منطقه‌ای، از جمله توقف کامل روابط تجاری و مالی امارات با ایران که از ۲۸ مرداد اعلام شده، در پس‌زمینهٔ همین فشار قرار دارد. واکنش زودهنگام تتر روی ریال، پیش از آنکه نرخ رسمی‌تر دلار آزاد در عصر امروز خودش را برساند، همان الگویی است که درس بین‌بازاری سهمینو توضیح می‌دهد: تقاضای داخلی برای پوشش ریسک ارزی معمولاً زودتر از تابلوی رسمی دلار، خودش را در بازار رمزارز نشان می‌دهد.

چشم‌انداز

اگر بستهٔ تحریمی آمریکا فردا با شدتی بیش از انتظار بازار اعلام شود، بر پایهٔ گزارش‌های امروز دنیای اقتصاد و اکوایران، احتمال تداوم فشار بر دلار افزایش می‌یابد؛ اما این یک پیش‌بینی قطعی نیست و به جزئیات دقیق بسته و واکنش بازار بستگی دارد. تجربهٔ هفته‌های اخیر سهمینو نشان داده بازار خودرو معمولاً با تأخیر به جهش‌های دلار واکنش نشان می‌دهد، بنابراین واکنش قیمت خودرو و طلا و سکه به این مرز تازه را باید در روزهای آینده، نه لزوماً امشب، دنبال کرد. همچنین باید دید آیا نرخ رسمی‌تر ثبت‌شدهٔ سهمینو، که تا عصر امروز هنوز به‌طور کامل با مظنه‌های زندهٔ صرافی‌ها هم‌تراز نشده بود، در روزهای آینده همین سطح را تثبیت می‌کند یا بخشی از این جهش شبانه پس می‌نشیند.

جمع‌بندی

دلار آزاد تهران امشب برای اولین‌بار در دست‌کم یک ماه اخیر از مرز ۲۰۰ هزار تومان (۲ میلیون ریال) گذشت؛ جهشی که عمدتاً در ساعات پایانی روز رخ داد و نرخ را طی شش روز معاملاتی حدود ۷ درصد بالا برد. محرک اصلی، ترکیبی از انتظار برای بستهٔ تحریمی تازهٔ آمریکا در روز دوشنبه و علائم متناقض دربارهٔ ذخایر ارزی کشور بود که بانک مرکزی و دبیر شورای عالی امنیت ملی دو روز پیاپی دربارهٔ آن سخن گفتند. نکتهٔ کلیدی این‌که بازار غیررسمی، از تتر تا صرافی‌های آنلاین، ساعت‌ها زودتر از نرخ ثبت‌شدهٔ رسمی‌تر سهمینو همین جهش را قیمت‌گذاری کرده بود.

چه چیزی را رصد کنیم

• فردا دوشنبه ۲ شهریور: جزئیات بستهٔ تحریمی «خردکننده‌ترین تاریخ» آمریکا علیه ایران اعلام می‌شود.
• آیا نرخ ثبت‌شدهٔ عصر فردای سهمینو، که معمولاً با تأخیر به مظنه‌های زنده می‌رسد، عبور از ۲۰۰ هزار تومان را تأیید می‌کند یا بخشی از جهش امشب پس می‌نشیند.
• واکنش بازار خودرو و طلا و سکه به این مرز تازه در روزهای آینده.
• روند فاصلهٔ نرخ آزاد با نرخ توافقی رسمی مرکز مبادله (اکنون حدود ۲۷ درصد).