نبض بازار، ظهر دوشنبه ۲ شهریور ۱۴۰۵؛ دلار از ۲۰۱ هزار تومان گذشت و شاخص کل بورس رکورد تازه زد، ساعتی پس از آنکه بسنت از بزرگ‌ترین حملهٔ اقتصادی آمریکا به ایران خبر داد

لید

ساعاتی پس از آنکه اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، بامداد امروز دوشنبه ۲ شهریور ۱۴۰۵ (۲۴ اوت ۲۰۲۶) از آغاز آنچه «بزرگ‌ترین حملهٔ اقتصادی» این کشور علیه ایران خواند خبر داد (به گزارش دنیای اقتصاد به نقل از مهر)، بازارهای تهران واکنشی هم‌سو و نه‌چندان معمول نشان دادند. دلار آزاد در تابلوی قیمت سهمینو ساعت ۱۱:۰۴ امروز به ۲۰۱ هزار و ۸۱۰ تومان رسید و رکورد شبانهٔ دیشب را که برای نخستین‌بار از مرز ۲۰۰ هزار تومان گذشته بود ادامه داد؛ طلای ۱۸ عیار با رشد ۲.۶۳ درصدی هم‌زمان اوج تازه‌ای ثبت کرد؛ و شاخص کل بورس تهران هم بدون آنکه از رونق طلا و دلار جا بماند، تا همین ساعت ۰.۵۸ درصد بالا رفته و به ۶ میلیون و ۱۰۵ هزار و ۴۲۷ واحد رسیده است، سومین روز پیاپی که رکورد می‌شکند. در آن‌سوی معادله، نفت با کاهشی میان ۱.۵ تا ۲.۲ درصدی معامله می‌شود، چون بازار پیش از انتشار جزئیات کامل بستهٔ تحریمی آمریکا محتاط مانده.

خلاصهٔ امروز

تیترهای مهم امروز

• بسنت از آغاز «بزرگ‌ترین حملهٔ اقتصادی» تاریخ علیه ایران خبر داد؛ محسن رضایی هشدار داد در صورت ادامهٔ جنگ اقتصادی، صادرات نفت از هرمز و کل خلیج فارس متوقف می‌شود (دنیای اقتصاد به نقل از مهر، بامداد ۲ شهریور).
• لیر ترکیه امروز به بالاترین سطح تاریخ خود در برابر دلار رسید و از مرز ۴۸ واحد گذشت؛ در یک سال گذشته ۱۷.۳ درصد ارزش باخته (XE.com و تریدینگ اکونومیکس، ۲ شهریور).
• انس جهانی طلا به بالاترین سطح از میانهٔ اردیبهشت رسید؛ محرک اصلی، نگرانی از پایداری مالی آمریکا پس از گسترش برنامهٔ بازخرید اوراق خزانه‌داری عنوان شده (کیتکو و تریدینگ اکونومیکس، بامداد ۲ شهریور).
• نفت پیش از نشست خبری بسنت دربارهٔ تحریم‌های تازه با افت ۱.۵ تا ۲.۲ درصدی معامله می‌شود؛ فرماندهی مرکزی آمریکا از تغییر مسیر ۷۰ و از کار انداختن ۳ کشتی در چارچوب محاصرهٔ دریایی خبر داده (اویل‌پرایس، ۲۳ اوت).
• صد و پنجاه‌وچهارمین حراج شمش طلا سه‌شنبه سوم شهریور در مرکز مبادله برگزار می‌شود؛ مهلت ثبت‌نام امشب ساعت ۲۴ به پایان می‌رسد (دنیای اقتصاد به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، ۲ شهریور).

ارز

دلار آزاد روی تابلوی قیمت سهمینو ساعت ۱۱:۰۴ امروز دوشنبه ۲ شهریور به ۲۰۱ هزار و ۸۱۰ تومان رسید؛ ۱٬۹۱۰ تومان (۰.۹۶ درصد) بالاتر از رقم پیشین همان روز. این رقم ادامهٔ حرکتی است که دیشب یکشنبه، برای نخستین‌بار در تاریخ آن، از مرز ۲۰۰ هزار تومان گذشت. در کانال رسمی، مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران نرخ‌های نیمایی/دولتی دلار را همچنان در محدودهٔ نزدیک به ۱۵۵ تا ۱۵۷ هزار تومان اعلام می‌کند (تی‌جی‌جی‌یو، ۲ شهریور)؛ فاصلهٔ این نرخ رسمی با نرخ بازار آزاد نزدیک به ۴۵ هزار تومان (حدود ۲۹ درصد) است و امروز تغییر بنیادینی در آن دیده نشد. جهش امروز دلار هم‌زمان با اعلام بستهٔ تحریمی تازهٔ آمریکا رخ داده؛ بازار غیررسمی، همان‌طور که در نبض بازار دیروز هم اشاره شد، پیش از رسیدن جزئیات کامل، ریسک روز را قیمت‌گذاری کرده است.

طلا و سکه

طلای ۱۸ عیار در تابلوی قیمت لحظه‌ای طلای سهمینو ساعت ۱۱:۰۴ امروز به ۲۲ میلیون و ۳۱۷ هزار و ۷۰۰ تومان رسید؛ ۵۷۱ هزار و ۳۰۰ تومان (۲.۶۳ درصد) بالاتر و رکورد تازه‌ای برای این عیار. سکهٔ امامی هم با ۲.۲۹ درصد رشد به ۲۲۳ میلیون و ۲۵ هزار تومان رسید و حباب آن (فاصلهٔ قیمت بازار از ارزش ذاتی) به ۲ میلیون و ۴۸۵ هزار تومان رسیده است. اتحادیهٔ طلا و جواهر تهران بامداد امروز، به گزارش اکوایران، هر گرم طلای ۱۸ عیار را ۲۱ میلیون و ۷۱۱ هزار و ۶۰۰ تومان و سکهٔ طرح جدید را ۲۱۶ میلیون تومان اعلام کرده بود؛ فاصلهٔ این رقم صبح‌گاهی با نرخ فعلی سهمینو نشان می‌دهد رشد در ساعات معاملاتی ادامه یافته است. محرک اصلی این حرکت، ترکیب هم‌زمان دو متغیر است: انس جهانی طلا که خود امروز به بالاترین سطح از میانهٔ اردیبهشت رسیده (تفصیل در بخش نگاه جهانی)، و جهش موازی دلار آزاد که در بخش ارز توضیح داده شد؛ رشد امروز طلای داخلی، برخلاف بسیاری از روزهای اخیر، این‌بار هم از کانال جهانی و هم از کانال دلار تغذیه می‌شود، نه فقط یکی از این دو.

بورس و فرابورس

شاخص کل بورس تهران، که دیروز یکشنبه با رشد ۰.۵۹ درصدی دومین رکورد پیاپی خود را ثبت کرده بود، امروز هم بی‌وقفه ادامه داد: تا ساعت ۱۱:۰۴ به ۶ میلیون و ۱۰۵ هزار و ۴۲۷ واحد رسیده؛ ۳۵ هزار و ۴۰۶ واحد (۰.۵۸ درصد) بالاتر از بستهٔ دیروز، سومین سطح رکوردی پیاپی. این رقم میان‌روزی است و تثبیت آن به بستهٔ ساعت ۱۲:۳۰ بستگی دارد. شاخص هم‌وزن هم با ۱۰ هزار و ۸۹۸ واحد (۰.۶۳ درصد) رشد به ۱ میلیون و ۷۴۱ هزار و ۱۷۵ واحد رسیده. ارزش معاملات بورس تا این ساعت به حدود ۲۵ هزار و ۷۹۲ میلیارد تومان در ۶۴۵ هزار و ۳۶۵ نوبت رسیده است. دادهٔ جریان حقیقی/حقوقی امروز هنوز در سامانهٔ سهمینو ثبت نشده؛ آخرین رقم موجود مربوط به شنبه ۳۱ مرداد است که در آن پول حقیقی در کل بازار خالص وارد شده بود.

در تابلوی نمادها، دجابر (داروسازی جابرابن‌حیان) پرحرارت‌ترین نماد بزرگ امروز است: با رشد ۱۲.۶۵ درصدی و حجمی نزدیک به ۹۴ برابر میانگین بیست جلسهٔ اخیر داد و ستد می‌شود، در حالی که دیروز هم با بازگشایی نزدیک ۳ درصد بالاتر به بالاترین سطح یک سال اخیر رسیده و نهمین جلسهٔ صعودی متوالی خود را ثبت کرده بود. خبهمن (گروه بهمن)، رمپنا (گروه مپنا) و شغدیر (پتروشیمی غدیر) هرسه امروز در صف خرید ایستاده‌اند و هرسه دیروز به بالاترین قیمت یک سال اخیر خود رسیده بودند؛ شغدیر با حجمی حدود ۶.۲ برابر میانگین بیست جلسه و سخوز و حکشتی هم امروز نزدیک به سقف مجاز رشد، در صف خریدند. فرابورس ایران، که شاخصی جدا از بورس تهران دارد، امروز با ۹۵ واحد (۰.۱۹ درصد) رشد به ۴۹ هزار و ۸۱ واحد رسیده؛ رشدی محدودتر از بورس اما هم‌جهت، با ارزش معاملات نزدیک به ۲۱۹ هزار میلیارد تومان تا همین ساعت. در سوی مجامع، اسیاتک روز شنبه سود نقدی ۲۶۰ ریالی به ازای هر سهم (نسبت پرداخت ۴۱ درصد) و سفارس سود ۳٬۵۲۰ ریالی (نسبت پرداخت ۹۲.۷ درصد) را تصویب کردند که صورت‌جلسه‌هایشان شنبه روی کدال منتشر شد؛ و دو شرکت گروه ب، شکام (میان ۱۷ تا ۳۶ درصد) و ختور (۳۶ درصد به ساپکو)، افزایش نرخ محصولات خود را افشا کردند؛ نشانه‌ای از بازیابی حاشیهٔ سود در برابر فشار هزینه در چند صنعت هم‌زمان.

رمزارز

بیت‌کوین ساعت ۱۰:۵۸ امروز با رشد ملایم ۰.۳۵ درصدی به ۷۷ هزار و ۶۶۲ دلار رسید و اتریوم با ۰.۶ درصد رشد به ۲ هزار و ۴۶۲ دلار؛ روزی آرام برای رمزارزهای جهانی در مقایسه با جهش دو رقمی طلا و دلار در بازار داخلی امروز. این سکون در برابر التهاب سایر بازارها می‌تواند نشانهٔ آن باشد که تقاضای پوشش ریسک امروز عمدتاً به‌سمت طلا و ارز رفته، نه رمزارز.

آهن و فولاد

در بورس کالا، آخرین نرخ تسویهٔ میلگرد آجدار A3 سایز ۱۴ تا ۲۰ در معاملهٔ چهارشنبه ۱۹ اوت (آخرین جلسهٔ معاملاتی این رده تا امروز) معادل ۷۰ هزار و ۴۸ تومان بر کیلوگرم بوده است. در بازار آزاد، میلگرد ۱۰ آریان‌فولاد A3 امروز دوشنبه با نرخ کارخانه ۷۴ هزار و ۵۵۰ تومان بر کیلوگرم عرضه می‌شود؛ حدود ۶.۴ درصد بالاتر از آخرین نرخ تسویه‌شدهٔ بورس کالا، هرچند این دو رقم به دو تاریخ متفاوت (۱۹ و ۲۴ اوت) تعلق دارند و باید با همین قید خوانده شوند. جهش هم‌زمان دلار آزاد، که در بخش ارز شرح داده شد، معمولاً با تأخیر چندروزه به نرخ کارخانه‌ای فولاد هم منتقل می‌شود.

خودرو

پراید ۱۵۱ سایپا در بازار آزاد امروز دوشنبه، بسته به تیپ، بین یک میلیارد و ۵۰ میلیون تا یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان قیمت خورده است. این ارقام ثبت روزانه‌اند و تغییری نسبت به دیروز در دادهٔ سهمینو ثبت نشده؛ در بازار خودرو، واکنش قیمت به جهش دلار آزاد معمولاً چند روز به تعویق می‌افتد، برخلاف طلا که بلافاصله واکنش نشان می‌دهد.

مصالح

در بورس کالا، سیمان تیپ ۲ (۴۲.۵) کیسه ۵۰ دیروز یکشنبه با نرخ تسویهٔ نزدیک به ۳ هزار و ۹۴۲ تومان بر کیلوگرم و تیپ ۲ (۳۲.۵) کیسه ۵۰ با ۴ هزار و ۴۱ تومان بر کیلوگرم معامله شد. نرخ خرده‌فروشی معتبری برای مقایسه با این نرخ تسویه در این گزارش در دسترس نبود؛ این بخش را باید با همین محدودیت خواند. زیربخش مصالح امروز رویداد قابل‌گزارش دیگری نداشت.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

نفت با افتی میان ۱.۵ تا ۲.۲ درصد معامله می‌شود؛ اویل‌پرایس وست‌تگزاس را ۸۵ دلار و ۱۸ سنت (افت ۲.۱۶ درصد) و برنت را ۹۲ دلار و ۳۲ سنت (افت ۲.۱۹ درصد) در ساعت ۲۱:۱۸ به وقت مرکزی آمریکا دیشب ثبت کرد، و تریدینگ اکونومیکس در قرائت زندهٔ امروز وست‌تگزاس را ۸۵ دلار و ۶۲ سنت (افت ۱.۶۶ درصد) نشان داد؛ افت پس از رشد بیش از ۵ درصدی هفتهٔ گذشته و پیش از نشست خبری بسنت دربارهٔ تحریم‌های تازه رخ داده و عمدتاً شناسایی سود توصیف می‌شود. انس جهانی طلا هم‌زمان به بالاترین سطح از میانهٔ اردیبهشت رسیده؛ کیتکو ۴ هزار و ۶۳۲ دلار و ۲۰ سنت (۰۰:۰۸ به وقت نیویورک) و تریدینگ اکونومیکس ۴ هزار و ۶۴۱ دلار و ۱۷ سنت (رشد ۰.۷۳ درصد) ثبت کرده‌اند؛ محرک اصلی آن، نگرانی از پایداری مالی آمریکا پس از گسترش برنامهٔ بازخرید اوراق بلندمدت خزانه‌داری است که بازدهی اوراق و شاخص دلار را پایین آورده؛ شاخص دلار در قرائت تریدینگ اکونومیکس ۹۸.۸۵۴ واحد، تقریباً بی‌حرکت روزانه اما با افت ۲.۶۴ درصدی ماهانه. بازار اکنون منتظر دادهٔ تورم مخارج مصرف شخصی آمریکا و سخنرانی کوین وارش، رئیس فدرال‌رزرو، در نشست جکسون هول است. در ترکیه، جفت‌ارز دلار به لیر امروز به بالاترین سطح تاریخی خود رسید؛ ایکس‌ای دات‌کام نرخ میانهٔ بازار را ساعت ۰۴:۱۰ به وقت گرینویچ ۴۸.۰۷۶۴ اعلام کرد؛ لیر در یک سال گذشته ۱۷.۳ درصد از ارزش خود در برابر دلار باخته، در حالی که نرخ سیاستی بانک مرکزی ترکیه ۳۷ درصد است؛ برای مخاطب ایرانی، ارزان‌ترشدن لیر یعنی کالا، سفر و ملک ترکیه برای دارندهٔ ریال ارزان‌تر تمام می‌شود، کانالی که مستقیم به هزینهٔ تجارت مرزی و سفر خانوارهای ایرانی می‌رسد. در همین بازهٔ زمانی، توافق تجارت خدمات و سرمایه‌گذاری امارات و روسیه رسماً اجرایی شد؛ چهار روز پس از تعلیق کامل روابط تجاری و مالی امارات با ایران.

جمع‌بندی

امروز، برخلاف روزهای معمول که دلار و بورس در دو مسیر مخالف حرکت می‌کنند، هر دو هم‌سو بالا رفتند: طلا رکورد زد، دلار از ۲۰۱ هزار تومان گذشت و شاخص کل هم برای سومین روز پیاپی اوج تازه ساخت، درست ساعاتی پس از آنکه آمریکا رسماً از تشدید فشار اقتصادی بر ایران خبر داد. یک چیزی که باید یادت بماند: وقتی دارایی‌های ریسک‌گریز (طلا، دلار) و دارایی‌های ریسکی (سهام) هم‌زمان بالا می‌روند، معمولاً یعنی بازار به‌جای گریز از ریسک، دارد از افت ارزش پول ملی می‌گریزد؛ و تا روشن‌شدن جزئیات کامل بستهٔ تحریمی، این الگو می‌تواند ادامه‌دار باشد.

امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

• امروز: جزئیات تکمیلی بستهٔ تحریمی «بزرگ‌ترین حملهٔ اقتصادی» آمریکا علیه ایران، که بسنت وعدهٔ اعلام آن را داده، در ساعات آینده منتشر می‌شود.
• فردا سه‌شنبه ۳ شهریور: صد و پنجاه‌وچهارمین حراج شمش طلا در مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران برگزار می‌شود؛ مهلت ثبت‌نام امشب ساعت ۲۴ به پایان می‌رسد.
• این هفته: انتشار دادهٔ تورم مخارج مصرف شخصی آمریکا و سخنرانی کوین وارش، رئیس فدرال‌رزرو، در نشست جکسون هول؛ هردو می‌توانند مسیر دلار و طلای جهانی را تغییر دهند.
• بستهٔ ساعت ۱۲:۳۰: آیا شاخص کل بورس تهران رکورد میان‌روزی امروز را تا پایان جلسه حفظ می‌کند؟

رویدادهای اقتصادی و مجامع پیشِ‌رو را می‌توانید در تقویم اقتصادی سهمینو دنبال کنید.