شاخص کل بورس تهران در ۱۸ مرداد به ۵ میلیون و ۵۶۰ هزار واحد رسید؛ پنج جلسه پیاپی حقیقی خرید و حقوقی فروخت، شامخ هنوز زیر ۵۰

لید

شاخص کل بورس تهران روز یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ (۹ اوت ۲۰۲۶) به ۵ میلیون و ۵۶۰ هزار و ۲۳۴ واحد رسید؛ ادامهٔ صعودی پنج‌جلسه‌ای که شاخص را از ۵ میلیون و ۱۵۴ هزار واحد یکشنبهٔ ۱۱ مرداد به این سطح رساند، رشدی نزدیک به ۸ درصد در کمتر از دو هفته. اما داده معاملاتی خودِ سهمینو نشان می‌دهد در تمام همین پنج جلسه، بدون استثنا، پول حقوقی (نهادی) خالص فروشنده بوده و پول حقیقی (خرد) خالص خریدار؛ یعنی موتور این رکورد، سرمایهٔ خانوارها بوده، نه نهادها. هم‌زمان، شامخ کل اقتصاد ایران برای تیرماه ۱۴۰۵ روی ۴۷.۳ ایستاده؛ شانزدهمین ماه متوالی زیر خط رکود ۵۰ واحدی.

پیش‌زمینه

این صعود پنج‌جلسه‌ای هم‌زمان با فروکش نسبی تنش دربارهٔ تنگهٔ هرمز و گمانه‌زنی دربارهٔ توافق ایران و عمان برای بازگشایی این آبراه رخ داده است. دلار آزاد که در ۲۷ تیر (۱۸ ژوئیه) در رکورد حدود ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان معامله شده بود، تا شامگاه شنبه ۱۷ مرداد با افت ۴٫۴ درصدی به ۱۸۵ هزار و ۹۰۰ تومان رسید؛ یعنی برخلاف رشدهای اسمی صرف که در برخی بازارهای پرتورم جهان با افت هم‌زمان ارز داخلی همراه بوده، رکورد بورس تهران این‌بار با تقویت هم‌زمان ریال ساخته شده است. سهمینو در گزارش «نبض بازار» ظهر امروز نیز از تمدید همین صعود و عبور ارزش معاملات دو ساعتهٔ امروز از کل ارزش معاملات یک‌روزهٔ دیروز خبر داده بود؛ نشانه‌ای از شتاب‌گیری تقاضا، نه فروکش آن.

اعداد کلیدی

• ۵٬۵۶۰٬۲۳۴ واحد: شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ (۹ اوت ۲۰۲۶)، رشد ۳۹٬۸۹۴ واحدی (۰٫۷۲ درصد) نسبت به روز قبل؛ به روایت داده معاملاتی سهمینو.
• ۷٫۱ درصد: رشد شاخص کل از ۵٬۱۵۴٬۰۵۹ واحد یکشنبهٔ ۱۱ مرداد تا ۵٬۵۲۰٬۳۴۱ واحد شنبهٔ ۱۷ مرداد، طی پنج جلسهٔ معاملاتی؛ داده معاملاتی سهمینو.
• پنج جلسه پیاپی: تعداد جلساتی (۱۱ تا ۱۷ مرداد) که در آن‌ها، بر پایهٔ داده معاملاتی سهمینو، پول حقیقی خالص خریدار و پول حقوقی خالص فروشنده بوده؛ از ۸٫۱ میلیارد برگه سهم در ۱۱ مرداد تا ۳۱ میلیارد برگه سهم در ۱۷ مرداد، با شدت رو به افزایش.
• ۴۷٫۳: شامخ کل اقتصاد ایران برای تیرماه ۱۴۰۵ پس از تعدیل فصلی؛ شانزدهمین ماه متوالی زیر ۵۰، به گزارش مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران.
• منفی ۵٫۴ درصد: پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول (گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی، ژوئیه ۲۰۲۶) برای رشد اقتصادی واقعی ایران در سال ۲۰۲۶.
• ۴٫۴ درصد: افت دلار آزاد از رکورد ۲۷ تیر (حدود ۱۹۴٬۵۰۰ تومان) تا شامگاه ۱۷ مرداد (۱۸۵٬۹۰۰ تومان)؛ به گزارش اکوایران و فید قیمت سهمینو.

محرک‌ها

دو نیرو به‌ظاهر متضاد، در واقع از یک ریشه تغذیه می‌شوند. از یک سو، گمانه‌زنی دربارهٔ نزدیک‌شدن توافق ایران و عمان بر سر تنگهٔ هرمز هم دلار را آرام کرده و هم اشتیاق خرید در بورس را بالا برده است؛ پول حقیقی که در تیرماه، هم‌زمان با تشدید تنش‌ها، از بازار خارج و به سوی طلا و دارایی‌های امن رفته بود، از اوایل مرداد مسیر را برگردانده و هر روز خریدار بوده است. از سوی دیگر، پول حقوقی در همین بازهٔ صعودی هر روز فروشنده بوده؛ رفتاری که معمولاً نشانهٔ برداشت سود نهادها در سطوح تاریخی است، نه لزوماً هشدار سقوط قریب‌الوقوع. این واگرایی جریان پول، مستقل از سطح شاخص، به‌تنهایی می‌گوید چه کسی رکورد امروز را ساخته است.

در سوی دیگر ماجرا، شامخ کل اقتصاد ایران که تولید، سفارش‌های جدید و اشتغال بخش واقعی را می‌سنجد، برای شانزدهمین ماه پیاپی زیر خط ۵۰ ایستاده؛ یعنی همان بخش‌هایی از اقتصاد که شرکت‌های بورسی در آن فعالیت می‌کنند، هنوز در حال جمع‌شدن‌اند، نه رشد. بورس شاخصی آینده‌نگر است و می‌تواند پیش از خودِ اقتصاد واقعی به یک روایت (در این‌جا: کاهش ریسک جنگ) واکنش نشان دهد؛ اما همین فاصله میان قیمت سهام و وضعیت واقعی تولید، دقیقاً همان چیزی است که پول حقوقی، با فروش پیوسته‌اش در پنج جلسهٔ اخیر، به آن واکنش نشان می‌دهد.

چشم‌انداز

به گفتهٔ اکوایران، مسیر آیندهٔ دلار به پیشرفت مذاکرات ایران و عمان گره خورده است؛ اگر این مذاکرات به نتیجه برسد، هم دلار می‌تواند در سطوح پایین‌تر بماند و هم بورس مسیر صعودی را ادامه دهد. اما این یک بستگی دوطرفه است: هفته‌های ۱۷ تا ۲۸ تیر، که تنش‌های تنگهٔ هرمز اوج گرفته بود، دقیقاً الگوی معکوس را نشان داد؛ بورس هفت جلسهٔ پیاپی افت کرد و پول حقیقی از بازار خارج شد، هم‌زمان با رکورد دلار در کانال ۱۹۴ هزار تومانی. این توالی نشان می‌دهد شکست مذاکرات می‌تواند هر دو روند اخیر را در مدت کوتاهی معکوس کند. گزارش شامخ مردادماه، که طبق تقویم سهمینو در روزهای نخست شهریور منتشر می‌شود، نخستین سرنخ رسمی برای این خواهد بود که آیا فاصلهٔ میان رکورد بورس و رکود واقعی اقتصاد باز می‌شود یا جمع.

جمع‌بندی

رکورد امروز شاخص کل واقعی است و برخلاف نمونه‌های شناخته‌شدهٔ جهانی، با تضعیف هم‌زمان دلار، نه توهم ارزی، همراه بوده؛ اما داده معاملاتی خودِ سهمینو نشان می‌دهد این رکورد را پول خانوارها ساخته، در حالی‌که پول حقوقی در همان پنج جلسه هر روز فروشنده بوده و شامخ همچنان شانزدهمین ماه متوالی‌اش را زیر ۵۰ می‌گذراند. چیزی که باید یادت بماند: بالا رفتن شاخص به‌تنهایی نمی‌گوید چه کسی خریدار است؛ برای آن باید به جریان پول نگاه کرد، نه فقط به عدد شاخص.

چه چیزی را رصد کنیم

• آیا روند فروش پول حقوقی در جلسات آینده ادامه می‌یابد یا معکوس می‌شود.
• انتشار گزارش شامخ مردادماه ۱۴۰۵ توسط مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، طبق تقویم سهمینو در روزهای نخست شهریور.
• نتیجهٔ مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگهٔ هرمز و اثر هم‌زمان آن روی دلار و شاخص کل؛ برای زمینهٔ بیشتر نبض بازار امروز را ببینید.
• روند شاخص کل بورس تهران و دلار آزاد برای سنجش تداوم یا بازگشت این واگرایی.