شکاف دو نرخ دلار در یک هفته ۴ واحد بازتر شد و شاخص کل بورس تهران پس از ۲۰ جلسه رشد، سرانجام قرمز بست؛ نبض بازار، شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵

۱. لید

شاخص کل بورس تهران چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲ سپتامبر ۲۰۲۶)، پس از دست‌کم ۲۰ جلسهٔ صعود متوالی، سرانجام با افت ۱.۲۱ درصدی به ۶,۵۰۳,۹۷۱ واحد رسید؛ ۶۵ درصد نمادها منفی بستند و حقیقی‌ها نزدیک ۵,۶۰۰ میلیارد تومان از بازار سهام خارج کردند. هم‌زمان، شکاف میان دلار آزاد و دلار توافقی (نرخ حوالهٔ مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران) از ۳۴.۵ درصد در ابتدای همین هفته به حدود ۳۸.۱ درصد امروز رسیده، نزدیک ۴ واحد درصد بازتر از چند روز پیش. در تعطیلی پنج‌شنبه و جمعهٔ بازار داخلی، گزارش اشتغال آمریکا در آگوست بسیار قوی‌تر از انتظار منتشر شد؛ طلای جهانی بیش از ۱۰۰ دلار افت کرد و بیت‌کوین بیش از ۲ درصد پایین رفت، در حالی که نفت برنت در مسیر بهترین هفتهٔ خود از اواسط ژوئیه است.

۲. خلاصهٔ امروز

۳. تیترهای مهم امروز

• اقتصاد آمریکا در آگوست ۱۶۲ هزار شغل تازه ایجاد کرد، فراتر از تمام برآوردهای نظرسنجی بلومبرگ؛ بلافاصله پس از انتشار این آمار، احتمال افزایش نرخ بهرهٔ فدرال‌رزرو در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر از حدود ۵۰ به نزدیک ۶۰ درصد رسید، طلای جهانی بیش از ۱۰۰ دلار افت کرد و بیش از ۲۰۰ میلیون دلار موقعیت خرید در بازار رمزارز لیکویید شد (اکوایران به نقل از ادارهٔ آمار کار آمریکا، جمعه ۱۳ شهریور).
• نفت برنت و وست‌تگزاس از ابتدای هفتهٔ جاری به ترتیب ۷.۱ و ۹.۸ درصد رشد کرده‌اند و در آستانهٔ بهترین هفتهٔ خود از اواسط ژوئیه‌اند؛ صادرات نفت عراق در آگوست به حدود ۲.۳۴ میلیون بشکه در روز رسیده، از ۱.۳۵ میلیون بشکه در جولای (بورس‌نیوز به نقل از رویترز، جمعه ۱۳ شهریور).
• وزارت خزانه‌داری آمریکا بانک گلدن گلوبال ترکیه، سی‌وپنجمین بانک بزرگ این کشور، را به اتهام انتقال ده‌ها میلیون دلار از عواید فروش نفت ایران به چین، از طریق شبکهٔ صرافی رهبر، به نیروی قدس سپاه تحریم کرد؛ نخستین تحریم مستقیم آمریکا علیه یک بانک ترکیه‌ای (خبرآنلاین به نقل از نیویورک‌پست، جمعه ۱۳ شهریور).
• آمریکا به همراه تروئیکای اروپایی (بریتانیا، فرانسه، آلمان) در تلاش‌اند نشست هفتهٔ آیندهٔ شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، قطعنامه‌ای برای ارجاع پروندهٔ هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل تصویب کنند (خبرآنلاین به نقل از رویترز و فارس، جمعه ۱۳ شهریور).
• شاخص کل بورس تهران چهارشنبه پس از ۲۰ جلسهٔ رشد پیاپی، با افت ۱.۲۱ درصدی به ۶,۵۰۳,۰۰۰ واحد رسید؛ حقیقی‌ها نزدیک ۵,۶۰۰ میلیارد تومان از بازار خارج کردند و ۶۵ درصد نمادها منفی بستند (بورس‌نیوز، جمعه ۱۳ شهریور).

۴. ارز

شکاف میان دو نرخ دلار، محور نبض بازار امروز است. دلار آزاد تهران پنج‌شنبه ۱۲ شهریور ساعت ۱۶:۵۹ روی ۲۲۱,۰۶۰ تومان ثبت شد و تا صبح شنبه بدون تغییر محسوس مانده؛ بررسی زندهٔ سایت الن‌چند در ساعت ۰۷:۴۵ شنبه هم رقم ۲۲۱,۶۰۰ تومان را نشان می‌دهد، عملاً هم‌سو با دادهٔ سهمینو. در مقابل، نرخ حوالهٔ مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران (نرخ توافقی، فروش) پنج‌شنبه ساعت ۰۹:۱۷ روی ۱۶۰,۰۲۲ تومان ایستاد (نرخ خرید: ۱۵۸,۵۸۲ تومان). فاصلهٔ این دو نرخ اکنون ۶۱,۰۳۸ تومان معادل ۳۸.۱ درصد است؛ در نبض بازار چهارشنبهٔ هفتهٔ جاری (بر پایهٔ دادهٔ سه‌شنبه ۱۰ شهریور)، همین فاصله ۵۴,۸۵۴ تومان معادل ۳۴.۵ درصد بود. یعنی در فاصلهٔ کمتر از سه روز معاملاتی، شکاف دو نرخ نزدیک ۴ واحد درصد بازتر شده است؛ دلار آزاد و دلار توافقی، هر دو، به همان نسبت تقریبی رشد کرده‌اند، اما رشد دلار آزاد اندکی جلوتر افتاده. تتر در بازار داخلی صبح شنبه با افت جزئی ۰.۵۷ درصدی در ۲۱۹,۵۵۹ تومان معامله می‌شود. یادآوری می‌کند: دو نرخ به دو مکانیسم متفاوت (عرضه و تقاضای بازار آزاد در برابر تخصیص اداری برای واردات و مصارف مشخص) قیمت می‌گذارند و به همین دلیل فاصله‌شان سال‌هاست پابرجاست؛ آنچه امروز تازه است، خودِ بازشدن فاصله در همین هفته است.

۵. طلا و سکه

بازار داخلی طلا و سکه، به دلیل تعطیلی رسمی پنج‌شنبه و جمعه، آخرین به‌روزرسانی محسوسش را از عصر پنج‌شنبه ۱۲ شهریور حمل می‌کند: طلای ۱۸ عیار ۲۳,۵۱۸,۸۰۰ تومان و سکهٔ امامی ۲۳۴,۰۱۰,۰۰۰ تومان، هر دو بدون تغییر محسوس نسبت به پیش از آن. نکتهٔ قابل‌توجه‌تر، حباب سکهٔ امامی است که به ۱۸۹,۰۰۰ تومان رسیده؛ کمترین سطح آن در چند هفتهٔ اخیر، همان‌طور که ویژه‌گزارش پنج‌شنبهٔ سهمینو هم به آن اشاره کرده بود. در بازار جهانی اما شب جمعه یک شوک واقعی رخ داد: انس جهانی طلا که پیش از انتشار گزارش اشتغال آمریکا بالای ۴,۴۷۲ دلار معامله می‌شد، بلافاصله پس از انتشار آمار قوی‌تر از انتظار، بیش از ۱۰۰ دلار افت کرد؛ به گزارش اکوایران به نقل از ادارهٔ آمار کار آمریکا. صبح شنبه، بنا بر دادهٔ زندهٔ سهمینو، انس جهانی در ۴,۴۳۲.۵۶ دلار در حال بازیابی بخشی از آن افت است؛ نقره هم در ۶۵.۹۹ دلار، پایین‌تر از ۶۶.۵۹ دلار جمعه پیش از گزارش. چون بازار داخلی طلا و سکه تا امروز صبح به‌روزرسانی نشده، این نوسان جهانی هنوز در قیمت تهران دیده نشده؛ برآورد است، نه رقمی که ثبت شده باشد.

۶. بورس و فرابورس

شاخص کل بورس تهران، که با شاخص کل فرابورس دو نهاد کاملاً جداست، چهارشنبه ۱۱ شهریور با افت ۱.۲۱ درصدی (معادل ۷۹,۹۶۲ واحد) به ۶,۵۰۳,۹۷۱ واحد رسید و به این ترتیب دست‌کم ۲۰ جلسهٔ صعود متوالی خود را متوقف کرد؛ شاخص هم‌وزن هم ۱.۴۶ درصد افت کرد. به گزارش بورس‌نیوز، ارزش معاملات خرد همان روز به حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان رسید، اما خالص حدود ۵,۶۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد و ۶۵ درصد نمادها منفی بستند؛ در اوج فشار فروش صبح، شاخص کل تا بیش از ۲ درصد پایین رفته بود پیش از آنکه با تقاضا در قیمت‌های پایین‌تر بخشی از افت جبران شود. با این حال، دنیای اقتصاد گزارش داد شاخص کل در کل هفتهٔ دوم شهریور ۱.۸۴ درصد رشد کرده، حتی با وجود عقب‌نشینی ۰.۲۲ درصدی شاخص هم‌وزن؛ واگرایی‌ای که به گفتهٔ این روزنامه از اقبال معامله‌گران به سهم‌های بزرگ‌تر حکایت دارد. در میان نمادها، فملی، خساپا، تاصیکو، ذوب‌آهن اصفهان و وبانک هرکدام با رشد نزدیک ۳ درصد در صدر برندگان روز ایستادند؛ فملی هفتمین جلسهٔ صعودی متوالی و رکورد یک‌سالهٔ ۲۱,۸۸۰ ریالی خود را ثبت کرد و اکنون، بنا بر دادهٔ شب ۵ شهریور سهمینو، با P/E دنباله‌دار ۱۵.۵ واحدی و بازدهی یک‌سالهٔ ۴۴۲ درصدی، در صدک ۸ ارزش‌گذاری صنعت فلزات اساسی (از میان ۹۱ هم‌گروه) جا دارد؛ یعنی نسبت به هم‌گروه‌های خود گران‌تر معامله می‌شود. ذوب‌آهن هم با صف خرید و هفتمین جلسهٔ صعودی، به رکورد یک‌سالهٔ ۶۰۹ ریالی رسید. در طرف مقابل، وتجارت با معامله در کف مجاز و حجمی ۳.۲ برابر میانگین بیست جلسه، فولاد مبارکه با صف فروش و سومین جلسهٔ نزولی متوالی، و شپنا، شبندر، وبصادر، وبملت، شتران، شپدیس و شستا، هرکدام با افت نزدیک ۳ درصد، بازار را قرمز نگه داشتند.

فرابورس هم از این افت جدا نماند: شاخص کل فرابورس چهارشنبه با افت ۱.۰۶ درصدی (معادل ۵۴۲ واحد) از ۵۱,۳۷۶ واحد سه‌شنبه به ۵۰,۸۳۴ واحد رسید. ارزش معاملات این تابلو همان روز به حدود ۸۲.۹ همت رسید، حتی بیشتر از ۴۷.۰ همت بورس تهران؛ رقمی که نشان می‌دهد فرابورس در حجم پول جابه‌جاشده، عقب نیست. حقیقی‌ها در فرابورس هم خالص فروشنده بودند، هرچند بر پایهٔ حجم سهام معامله‌شده، سهم فروش آن‌ها اندکی کمتر از بورس تهران بود. بازار پایه، تابلوی کم‌عمق‌تر و پرنوسان‌تر داخل فرابورس، امروز بدون رویداد قابل‌توجهی بود؛ داده‌ای که نشان دهد شاوان (پتروشیمی نیریز)، برندهٔ هفته‌های اخیر فرابورس با هفدهمین جلسهٔ صعودی متوالی، این روند را چهارشنبه هم ادامه داد یا نه، در دسترس نبود.

۷. رمزارز

بیت‌کوین صبح شنبه در ۷۶,۹۱۲ دلار و اتریوم در ۲,۳۸۵ دلار معامله می‌شوند؛ هر دو تقریباً بدون تغییر محسوس نسبت به روز قبل، اما در ادامهٔ افت شب جمعه که با گزارش اشتغال قوی‌تر از انتظار آمریکا رخ داد: بیت‌کوین در یک ساعت بیش از ۲ درصد افت کرد و به زیر ۸۰ هزار دلار رسید، و در ۱۵ دقیقهٔ نخست پس از انتشار داده، بیش از ۲۰۰ میلیون دلار موقعیت خرید در بازار رمزارز لیکویید شد؛ به گزارش اکوایران به نقل از فایننشال‌تایمز. برای بازار ایران، تتر در بازار داخلی صبح شنبه ۲۱۹,۵۵۹ تومان معامله می‌شود. در خبری داخلی، بورس‌نیوز جمعه گزارش داد بیش از ۱۳ هزار مزرعهٔ غیرمجاز استخراج رمزارز در ایران شناسایی شده که مصرف برق آن‌ها به حدود ۳,۷۵۰ مگاوات می‌رسد، معادل مصرف برق ۴ استان کشور و نزدیک ۸ درصد مصرف برق خانگی؛ به گفتهٔ این گزارش، فعالیت غیرمجاز استخراج سالانه نزدیک ۲.۵ میلیارد دلار به کشور خسارت می‌زند و تاکنون بیش از ۳۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز شناسایی و توقیف شده است.

۸. آهن و فولاد

در بورس کالا، میلگرد آجدار A3 سایز ۱۴ تا ۲۰ چهارشنبه ۱۱ شهریور با میانگین موزون ۷۹۳,۱۱۳ ریال هر کیلوگرم (۷۹,۳۱۱ تومان) تسویه شد؛ نرخ کارخانه‌ای میلگرد ۱۰ آریان‌فولاد A3 در بازار آزاد پنج‌شنبه ۱۲ شهریور ۸۱,۸۲۰ تومان بر کیلوگرم اعلام شد، فاصله‌ای نزدیک ۳.۲ درصد که از هزینهٔ توزیع و سود واسطه‌ها می‌آید. میلگرد شانگهای، شاخص جهانی این بازار، پنج‌شنبه بدون تغییر محسوس در ۳,۱۳۱ یوان هر تن ایستاد.

۹. خودرو

در بازار خودرو، پراید ۱۵۱ GX سایپا مدل ۱۴۰۵ پنج‌شنبه ۱۲ شهریور در حدود ۱,۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان، مدل ۱۴۰۴ GX در حدود ۱,۲۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان و مدل ۱۴۰۴ SE در حدود ۱,۱۷۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان قیمت خورد؛ هر سه رقم بدون تغییر محسوس نسبت به روزهای اخیر و هم‌سطح آنچه در نبض بازار چهارشنبه هم گزارش شده بود. بازار خودرو این هفته بدون خبر قیمتی تازه‌ای از سوی شورای رقابت یا وزارت صمت بود.

۱۰. مصالح

در بورس کالا، سیمان تیپ ۲ (۴۲.۵) کیسه‌ای چهارشنبه ۱۱ شهریور با میانگین موزون ۳۸,۲۱۱ ریال هر کیلوگرم (۳,۸۲۱ تومان) تسویه شد؛ کیسهٔ ۵۰ کیلویی سیمان پرتلند تیپ ۲ کارخانجات سیمان آبیک در بازار آزاد پنج‌شنبه ۲۲۷,۰۰۰ تومان (معادل ۴,۵۴۰ تومان هر کیلوگرم) و سیمان تهران ۲۴۰,۰۰۰ تومان (۴,۸۰۰ تومان هر کیلوگرم) قیمت خورد؛ فاصله‌ای نزدیک ۱۹ تا ۲۶ درصد با نرخ کشف‌شدهٔ بورس کالا. داده‌ای که یک محرک مشخص برای این فاصله در هفتهٔ جاری نشان دهد، در دسترس نبود.

۱۱. نگاه منطقه‌ای و جهانی

نفت برنت صبح شنبه با رشد ۰.۳۳ درصدی در ۹۶.۲۸ دلار معامله می‌شود؛ از ابتدای هفتهٔ جاری برنت ۷.۱ درصد و وست‌تگزاس اینترمدیت ۹.۸ درصد رشد کرده‌اند و در آستانهٔ بهترین هفتهٔ خود از هفتهٔ منتهی به ۲۰ ژوئیه‌اند، رشدی که به گزارش رویترز با تشدید تنش نظامی آمریکا و ایران و نگرانی از ریسک عرضه در غرب آسیا مرتبط است؛ دو مقام انرژی عراق هم اعلام کردند صادرات نفت این کشور از حدود ۱.۳۵ میلیون بشکه در روز در جولای به حدود ۲.۳۴ میلیون بشکه در آگوست رسیده. در آمریکا، شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ جمعه با افت ۰.۳۸ درصدی در ۷,۷۱۸.۶ واحد بسته شد، هم‌زمان با بالا رفتن احتمال بازار برای افزایش نرخ بهرهٔ فدرال‌رزرو در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر به نزدیک ۶۰ درصد. در سطح تحریم و دیپلماسی، وزارت خزانه‌داری آمریکا بانک گلدن گلوبال ترکیه (سی‌وپنجمین بانک بزرگ این کشور) را به اتهام انتقال عواید فروش نفت ایران به چین، از طریق شبکهٔ صرافی رهبر، به نیروی قدس تحریم کرد؛ نخستین تحریم مستقیم این کشور علیه یک بانک ترکیه‌ای. هم‌زمان، آمریکا و تروئیکای اروپایی در تلاش‌اند نشست هفتهٔ آیندهٔ شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، قطعنامه‌ای برای ارجاع پروندهٔ هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل تصویب کنند. در سطح ارز منطقه، دلار در برابر لیر ترکیه صبح شنبه در ۴۸.۳۸ لیر (افت ۰.۱۲ درصدی) و در برابر یوان چین در ۶.۷۱ یوان بدون تغییر محسوس معامله می‌شود؛ درهم امارات نزدیک ۶۰,۲۱۶ تومان و دینار عراق بدون تغییر محسوس در حدود ۱,۵۹۴ ریال (هر دلار) ایستاده است.

۱۲. جمع‌بندی

امروز حکم روشن است: شکاف دو نرخ دلار در همین هفته نزدیک ۴ واحد درصد بازتر شد، حباب سکهٔ امامی به کمترین سطح چند هفتهٔ اخیر رسید، و شاخص کل بورس تهران سرانجام، بعد از ۲۰ جلسهٔ صعود متوالی، یک روز قرمز را تجربه کرد. چیزی که باید یادت بماند این است: هر سه اتفاق، در یک بازهٔ چند روزه و بدون یک محرک واحد مشخص رخ داده‌اند؛ داده‌ای که رابطهٔ علّی مستقیم میان خروج پول از بورس و رشد هم‌زمان دلار را ثابت کند، در دسترس نبود.

۱۳. امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

• واکنش دلار آزاد و توافقی به هرگونه خبر تازه دربارهٔ تحریم بانکی آمریکا علیه ترکیه یا ایران.
• واکنش بازگشایی امروز بورس تهران به افت ۱.۲۱ درصدی چهارشنبه؛ آیا افت ادامه می‌یابد یا بازار خریدار پیدا می‌کند؟
• واکنش طلا، نقره و بیت‌کوین در ادامهٔ هفته به گزارش اشتغال آمریکا و اظهارات بعدی مقام‌های فدرال‌رزرو.
• نشست هفتهٔ آیندهٔ شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دربارهٔ پروندهٔ هسته‌ای ایران.
• ادامهٔ روند صعودی نفت برنت و وست‌تگزاس در آستانهٔ بهترین هفتهٔ چند ماه اخیر. تقویم بازار سهمینو رویدادهای هفتهٔ پیش رو را در یک نگاه نشان می‌دهد.