چشمانداز کلی: بازارهای ایران در فاز گذار پس از جنگ
بازارهای ایران در بامداد شنبه ۶ تیر ۱۴۰۵ در پایان نخستین هفته تیرماه، تحت تسلط دو رویداد کلان قرار دارند: توافقنامه اسلامآباد (۲۷ خرداد ۱۴۰۵ برابر با ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶) که آتشبس میان ایران و ایالات متحده را رسمی کرد، و مجوز عمومی X (General License X) دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) که از ۱ تیر ۱۴۰۵ (۲۲ ژوئن ۲۰۲۶) به مدت ۶۰ روز، صادرات نفت خام، فرآوردههای پتروشیمی و نفتی ایران را مجاز کرده است (منابع: Akin Gump، Al Jazeera، ۲۲ تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶).
پیامدهای این دو رویداد در بازارها به شکل زیر نمود یافته است: دلار آزاد از اوج خرداد ماه (محدوده ۱۷۷,۰۰۰ تومان) تا ۶ تیر حدود ۹ درصد کاهش یافته، قیمت نفت برنت در هفته گذشته بیش از ۱۰ درصد افت کرد، بازار خودرو با کاهش ۷۵ درصدی حجم معاملات روبرو شد، و بورس تهران پس از ۸۰ روز توقف (از ۹ اسفند ۱۴۰۳ تا ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵) با بازگشایی کنترلشده، بازدهی هفتگی ۱۵.۴ درصدی را در هفته منتهی به ۲ تیر ثبت کرد.
نرخ ارز
نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد ایران در بامداد شنبه ۶ تیر ۱۴۰۵ در محدوده ۱۶۱,۵۰۰ تومان گزارش شد (منبع: فرارو، ۶ تیر ۱۴۰۵). در جریان معاملات روز جمعه ۵ تیر، نرخ میانی بازار تا ۱۶۰,۸۰۰ تومان تنزل کرد (منبع: اعتمادآنلاین، ۵ تیر ۱۴۰۵).
نرخ یورو در بازار آزاد روز جمعه ۵ تیر ۱۴۰۵ با رشد ۰.۵۲ درصدی به ۱۹۰,۴۹۰ تومان رسید (منبع: ایلنا، ۵ تیر ۱۴۰۵).
نرخ توافقی (رسمی) مرکز مبادله ارز و طلا (ICE) در آخرین روز اعلام پیش از تعطیلات، سهشنبه ۳ تیر ۱۴۰۵، حدود ۱۳۰,۹۳۷ تومان ثبت شده بود (منبع: tabdeal.org، ۳ تیر ۱۴۰۵). شکاف میان نرخ آزاد و نرخ توافقی در این بازه حدود ۲۳ درصد برآورد میشود.
کاهش نرخ ارز آزاد در تیرماه عمدتاً ناشی از کاهش التهابات ژئوپلیتیکی در پی توافقنامه اسلامآباد و انتظار بازار از کاهش نیاز به ارز بهعنوان دارایی امن است. با این وجود، شکاف ۲۳ درصدی میان دو نرخ نشان میدهد که چالشهای ساختاری در مسیر یکسانسازی ارز پابرجاست.
طلا و سکه
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در روز جمعه ۵ تیر ۱۴۰۵ در محدوده ۱۶,۰۸۵,۲۰۰ تومان تثبیت شد (منبع: اقتصادآنلاین، نواندیش، ۵ تیر ۱۴۰۵). قیمت هر مثقال طلا در همین روز ۷۰,۲۰۰,۰۰۰ تومان بود که نسبت به روز قبل ۰.۴ درصد رشد داشت (منبع: ایلنا، ۵ تیر ۱۴۰۵).
قیمت انواع سکه در پایان معاملات ۵ تیر ۱۴۰۵ (منابع: اقتصادژورنال، ایلنا، تعادل، ۵ تیر ۱۴۰۵):
- سکه تمام بهار آزادی (امامی): ۱۶۴,۵۰۰,۰۰۰ تومان
- سکه تمام بهار آزادی (قدیم): ۱۵۹,۰۰۰,۰۰۰ تومان
- نیم سکه: ۸۵,۵۰۰,۰۰۰ تومان
- ربع سکه: ۴۹,۵۰۰,۰۰۰ تومان
- سکه گرمی: ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
حباب سکه امامی (تفاوت قیمت بازار با ارزش ذوبی طلا) در ۵ تیر حدود ۵,۷۱۵,۰۰۰ تومان معادل ۳.۵ درصد برآورد میشود.
در بازار جهانی، قیمت اونس طلا (XAU/USD) در روز جمعه ۵ تیر (۲۶ ژوئن ۲۰۲۶) در محدوده ۴,۰۰۷ تا ۴,۰۲۷ دلار نوسان کرد و در طول هفته حدود ۵ درصد افت کرد (منبع: FXStreet، Vantage Markets، ۲۵ تا ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶). دلیل اصلی این کاهش سیگنالهای انقباضی رئیس فدرال رزرو کوین وارش بود که احتمال افزایش نرخ بهره را در سپتامبر ۲۰۲۶ به ۶۳ درصد و در دسامبر ۲۰۲۶ به ۸۰ درصد رساند.
بورس اوراق بهادار تهران
آخرین جلسه معاملاتی بورس تهران پیش از شنبه ۶ تیر، روز سهشنبه ۲ تیر ۱۴۰۵ (۲۳ ژوئن ۲۰۲۶) بود. بازار در روزهای چهارشنبه ۳ تیر (تاسوعا)، پنجشنبه ۴ تیر (عاشورا)، و جمعه ۵ تیر تعطیل بود.
شاخص کل (TEDPIX) در پایان جلسه ۲ تیر با رشد ۸۸,۱۷۳ واحد (معادل ۱.۷۴ درصد) به سطح ۵,۱۶۰,۰۰۰ واحد رسید (منبع: اقتصادنیوز، تعادل، بانک اول، ۲ تیر ۱۴۰۵). شاخص هموزن نیز ۱۲,۱۵۳ واحد (۰.۹۲ درصد) رشد کرد و به ۱,۳۳۷,۳۷۸ واحد رسید (منبع: تعادل، ۲ تیر ۱۴۰۵).
ارزش کل معاملات در جلسه ۲ تیر ۳۰,۸۵۲ میلیارد تومان بود که از این مقدار حدود ۱۹,۸۰۰ میلیارد تومان مربوط به سهام بود (منبع: اقتصادنیوز، ۲ تیر ۱۴۰۵). در این جلسه ۴۸۶ نماد مثبت و ۱۹۱ نماد منفی بستند.
جریان پول حقیقی در روز ۲ تیر مثبت و برابر با ۳,۹۰۰ میلیارد تومان ورودی بود (منبع: تعادل، ۲ تیر ۱۴۰۵). این بازگشت تقاضا پس از روز دوشنبه ۱ تیر اهمیت دارد که در آن ۶,۵۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شده بود.
گروههای صنعتی پیشتاز در جلسه ۲ تیر: فراوردههای چوبی با رشد ۲.۹۷ درصد، حملونقل و بنادر با ۲.۹۵ درصد، و بانکها و پتروشیمیهای بزرگ (منبع: تعادل، ۲ تیر ۱۴۰۵).
در مقیاس هفتگی (هفته کاری منتهی به ۲ تیر ۱۴۰۵)، بازدهی شاخص کل ۱۵.۴ درصد بود. گروه استخراج نفت و گاز با ۲۵.۶ درصد، فلزات اساسی با ۲۰.۵ درصد، و مواد شیمیایی با ۱۸.۲ درصد بیشترین رشد هفتگی را داشتند. ۳۳ گروه از ۳۸ گروه صنعتی در هفته مثبت بستند (منبع: تعادل، ۲ تیر ۱۴۰۵).
توجه: دادههای معاملاتی جلسه شنبه ۶ تیر (اولین جلسه پس از تعطیلات سهروزه) تا زمان تنظیم این گزارش در بامداد ۶ تیر در دسترس نبود.
رمزارز
بیتکوین (BTC) در بامداد شنبه ۶ تیر ۱۴۰۵ در بازه ۵۹,۵۰۰ تا ۶۰,۱۰۰ دلار معامله میشد. در روز جمعه ۵ تیر (۲۶ ژوئن ۲۰۲۶)، قیمت ساعت ۹:۱۵ صبح به وقت شرقی آمریکا حدود ۵۸,۹۸۰ دلار بود و تا ساعت ۱۲:۳۷ به ۵۹,۳۳۴ دلار رسید؛ تغییر ۲۴ ساعته حدود منفی ۲.۷ تا منفی ۳.۰ درصد (منبع: Fortune، Yahoo Finance، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶). بیتکوین در ۷ روز گذشته ۴.۴۷ درصد از ارزش خود را از دست داده است.
اتریوم (ETH) در ساعت ۹:۱۵ صبح روز جمعه ۵ تیر (۲۶ ژوئن) به قیمت ۱,۵۳۰ دلار معامله شد که نسبت به روز قبل ۵.۵۱ درصد (معادل ۱۰۶ دلار) کاهش داشت. حجم معاملات ۲۴ ساعته اتریوم ۱۵.۴ میلیارد دلار بود (منبع: Fortune، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶).
نرخ تتر (USDT) در برابر تومان در ۶ تیر ۱۴۰۵ در محدوده ۱۶۶,۰۰۰ تا ۱۶۷,۰۰۰ تومان گزارش شد (منابع: ارزدیجیتال، آلانچند، TGJU، ۶ تیر ۱۴۰۵). این نرخ حدود ۳ درصد بالاتر از نرخ دلار آزاد است که با اسپرد معمول صرافیهای رمزارز ایرانی همخوانی دارد.
شاخص ترس و طمع بازار کریپتو در این بازه در محدوده «ترس شدید» قرار داشت. از مهمترین عوامل فشار بر بازار رمزارز: ادامه خروج سرمایه از ETFهای بیتکوین آمریکا (ششمین هفته متوالی منفی تا ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶)، احتمال تاخیر در تصویب قانون CLARITY Act در کنگره، و چرخش سرمایه به سمت سهام شرکتهای هوش مصنوعی (منبع: Fortune، Yahoo Finance، ژوئن ۲۰۲۶).
فولاد
بازار فولاد در هفته ۲ تا ۵ تیر ۱۴۰۵ با ثبات نسبی همراه بود. کارخانه فولاد مبارکه اصفهان، بزرگترین تولیدکننده فولاد ایران، پس از آسیبهای ناشی از جنگ (اوایل اسفند ۱۴۰۳) تاکنون به ظرفیت کامل بازنگشته و عرضه همچنان محدود است.
قیمتهای بازار داخلی فولاد در ۲ تا ۵ تیر ۱۴۰۵:
- میلگرد: ۵۷,۹۱۰ تا ۷۱,۸۲۰ تومان در هر کیلوگرم (میلگرد ۱۸ کارخانه ابرکوه ارزانترین؛ میلگرد ۱۲ ذوبآهن اصفهان گرانترین)
- تیرآهن IPE14: ۶۹,۷۲۵ تا ۸۶,۲۲۰ تومان در هر کیلوگرم
- تیرآهن IPE20: حدود ۷۹,۳۵۸ تومان در هر کیلوگرم
- ورق گالوانیزه: ۱۵۵,۶۴۰ تا ۱۹۵,۴۵۰ تومان در هر کیلوگرم (تا ۵ تیر)
- ورق سیاه: ۷۸,۱۸۰ تا ۱۲۴,۹۱۰ تومان در هر کیلوگرم
کاهش حدود ۱۱ درصدی نرخ دلار در خرداد (نسبت به اوج فروردین) عامل اصلی فشار نزولی بر قیمت فولاد در تیر بوده است. کمبود عرضه ناشی از توقف فولاد مبارکه مانع از افت شدیدتر قیمتها شده است.
بازار خودرو
بازار آزاد خودرو در هفته اول تیر ۱۴۰۵ با ریزش قابلتوجه مواجه شد. براساس گزارش رکنا (۲ تیر ۱۴۰۵)، حجم معاملات بنگاههای خودرو نسبت به هفته قبل حدود ۷۵ درصد کاهش یافت و بازار وارد «رکود معاملاتی» شد. کاهش انتظارات تورمی در پی توافقنامه اسلامآباد، تنزل نرخ دلار آزاد، و مقاومت خریداران در برابر قیمتهای بالا سه عامل اصلی این رکود هستند.
قیمتهای بازار آزاد در ۱ تا ۳ تیر ۱۴۰۵ (منابع: نواندیش، اندیشه معاصر، شرق، اقتصادآنلاین):
- پژو ۲۰۷ اتوماتیک (پانوراما): حدود ۲,۳۷۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان (۱ تیر)
- دنا پلاس MT6 (رینگ فولادی): حدود ۲,۰۸۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان (۱ تیر)
- شاهین GL اتوماتیک: حدود ۱,۹۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان (۲ تیر)
- کوییک S: حدود ۱,۲۸۰,۰۰۰,۰۰۰ تا ۱,۳۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
ایران خودرو از ابتدای تیر ۱۴۰۵ قیمت کارخانهای برخی محصولات خود را افزایش داد، اما این تجدیدنظر به دلیل رکود تقاضا در بازار آزاد تاکنون در قیمتهای معاملاتی انعکاس نیافته است. دادههای دقیق بازار برای روز شنبه ۶ تیر تا زمان تنظیم این گزارش در دسترس نبود.
در بازار خودروهای وارداتی چینی، هاول H6 و MVM X22 همچنان با حاشیه قابلتوجهی بالاتر از قیمت کارخانهای معامله میشوند، اما دادههای دقیق بازار آزاد برای این مدلها در هفته جاری از منابع قابلاستناد در دسترس نبود.
مصالح ساختمانی
قیمت سیمان در بازار داخلی در ابتدای تیرماه ۱۴۰۵ (منابع: تعادل، تجارتنیوز، ۱ تا ۲ تیر ۱۴۰۵):
- سیمان تهران تیپ ۲ (پاکت ۵۰ کیلویی): ۲۵۳,۰۰۰ تا ۲۵۵,۰۰۰ تومان
- سیمان آبیک تیپ ۲ (پاکت ۵۰ کیلویی): ۲۵۵,۰۰۰ تومان
- سیمان ساوه تیپ ۲ (پاکت ۵۰ کیلویی): ۲۵۳,۰۰۰ تومان
- سیمان صوفیان تیپ ۲ (پاکت ۵۰ کیلویی): حدود ۲۸۱,۰۰۰ تومان
قیمت هر تن سیمان عمده در این بازه حدود ۵,۰۰۰,۰۰۰ تا ۵,۶۲۰,۰۰۰ تومان (معادل ۲۰ پاکت ۵۰ کیلویی) برآورد میشود.
در بورس کالا (IME)، گواهی سپرده سیمان تیپ ۲ پاکتی در لاتهای ۱۰ تا ۱۰۰ تنی معامله میشود. قیمت دقیق گواهی سپرده در جلسات ابتدایی تیر ۱۴۰۵ از منابع قابلدسترس در این گزارش استخراج نشد؛ برای اطلاع از نرخ جاری بورسی میتوان به ime.co.ir مراجعه کرد.
دو عامل ساختاری بر بازار سیمان تیر ۱۴۰۵ تاثیرگذار است: افزایش تقاضای فصلی در اوج ساختوساز (تیر تا شهریور)، و سیگنالهای انقباضی بانک مرکزی که بر منابع مالی پروژههای ساختمانی فشار میآورد (منبع: اعتمادآنلاین، ۱۴۰۵).
بازارهای جهانی
در پایان معاملات روز جمعه ۵ تیر ۱۴۰۵ (۲۶ ژوئن ۲۰۲۶):
نفت: نفت برنت به حدود ۷۲ دلار در هر بشکه رسید (کاهش روزانه تقریباً ۳.۵ دلار و افت هفتگی بیش از ۱۰ درصد). نفت WTI با ۳.۵۱ درصد کاهش روزانه به ۶۹.۴۰ دلار در هر بشکه رسید (منبع: TradingEconomics، Investing.com، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶). پیشرفت مذاکرات صلح ایران و آمریکا و بازگشت صادرات نفت از خلیج فارس به حدود ۷۵ درصد سطح پیش از جنگ عامل اصلی این کاهش بود. حجم عبور نفتکشها از تنگه هرمز به حدود ۴.۸ میلیون بشکه در روز رسید (منبع: CNBC، ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶).
بازار سهام آمریکا: شاخص S&P 500 با کاهش ۰.۰۶ درصد در ۷,۳۵۳.۱۵ واحد بسته شد. نزدک با کاهش ۰.۲۴ درصد (۶۰.۹۹ واحد) به ۲۵,۲۹۷.۶۲ واحد رسید که پنجمین جلسه نزولی متوالی بود (منبع: TheStreet، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶). داو جونز ۰.۰۹ درصد کاهش یافت و در ۵۱,۸۷۶.۱۱ واحد بسته شد.
شاخص دلار (DXY): در محدوده ۱۰۱.۱۶ تا ۱۰۱.۳۶ معامله شد (تغییر روزانه منفی ۰.۰۳ تا منفی ۰.۰۷ درصد). دلار جهانی از سیاست انقباضی فدرال رزرو آمریکا حمایت دریافت میکند (منبع: Vantage Markets، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶).
سیاست پولی فدرال رزرو: رئیس فدرال رزرو کوین وارش در جلسه ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت، اما سیگنالهای انقباضی قوی صادر کرد. بازار احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر را ۶۳ درصد و در دسامبر را ۸۰ درصد قیمتگذاری میکند (منبع: FXStreet، ژوئن ۲۰۲۶).
مجوز عمومی X (OFAC General License X): این مجوز ۶۰ روزه از ۱ تیر ۱۴۰۵ (۲۲ ژوئن ۲۰۲۶) تا ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ (۲۱ اوت ۲۰۲۶) معتبر است و اجازه فروش نفت خام، فرآوردههای پتروشیمی و نفتی ایران و تسویه مستقیم به دلار آمریکا در حساب بانک مرکزی ایران را میدهد (منابع: Akin Gump، BIPC، Al Jazeera، ۲۲ تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶). این مجوز به آزادسازی تخمینی ۶۷ میلیون بشکه نفت ایرانی راکد در خلیج فارس کمک میکند.
جمعبندی
بازارهای ایران در ابتدای تیرماه ۱۴۰۵ در فاز گذار پس از جنگ قرار دارند. دو دینامیک اصلی در حال شکلگیری است: نخست، تقویت تدریجی تومان و کاهش فشار تورمی ناشی از آرامش ژئوپلیتیکی؛ دوم، بازگشت تدریجی زیرساختهای صنعتی (از جمله فولاد مبارکه) و صادرات نفت که میتواند درآمد ارزی کشور را در نیمه دوم ۱۴۰۵ تقویت کند.
بورس تهران با بازدهی هفتگی ۱۵.۴ درصدی تا ۲ تیر نشان داده که انتظار اقتصادی بازار در مجموع مثبت است، هرچند خروج پول حقیقی در ۱ تیر (۶,۵۰۰ میلیارد تومان) یادآور شکنندگی این روند در کوتاهمدت است. بازار خودرو با ریزش ۷۵ درصدی تقاضا مواجه است و بازار رمزارز تحت فشار جهانی قرار دارد. نرخ دلار آزاد در محدوده ۱۶۰,۰۰۰ تا ۱۶۲,۰۰۰ تومان تثبیت شده و قیمت سیمان در آغاز فصل پرتقاضا ثابت مانده است.
متغیرهایی که در هفته پیش رو باید رصد شوند: نتایج اولین جلسه بورس پس از تعطیلات (شنبه ۶ تیر)، پیشرفت یا توقف مذاکرات جامع ایران و آمریکا، دادههای تولید اوپک پلاس برای ژوئیه ۲۰۲۶، و تحولات بازار جهانی طلا در پاسخ به سیاست فدرال رزرو.
سلب مسئولیت: این گزارش صرفاً برای آموزش و اطلاعرسانی تهیه شده است و هیچگونه توصیهای برای خرید، فروش، یا نگهداری هیچ داراییای ارائه نمیدهد. سرمایهگذاری در هر بازاری با ریسک همراه است. برای تصمیمگیریهای مالی با یک متخصص مجاز مشورت کنید.