نفت اورال روسیه در نخستین روزهای تیرماه به میانگین ۴۱٫۶۶ دلار در هر بشکه رسید؛ پایینترین سطح از پیش از جنگ ایران و اسرائیل. تخفیف آن به نفت برنت هم به ۲۷٫۳۵ دلار در هر بشکه رسیده، در حالی که بودجهٔ روسیه از سهماههٔ نخست ۲۰۲۶ با کاهش ۴۵ درصدی درآمد نفت و گاز روبهرو بوده است (دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵، ۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶).
نفت اورال روسیه، معیار اصلی صادرات این کشور، در نخستین روزهای تیرماه ۱۴۰۵ به میانگین ۴۱٫۶۶ دلار در هر بشکه رسید؛ به گزارش مؤسسهٔ آرگوس مدیا و بلومبرگ (۱۵ تیر ۱۴۰۵ / ۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶)، پایینترین سطح از پیش از جنگ ایران، اسرائیل و آمریکا. همزمان، تخفیف اورال نسبت به نفت برنت به ۲۷٫۳۵ دلار در هر بشکه رسیده؛ رقمی که فشار مضاعفی بر بودجهٔ از پیش کسریدار کرملین وارد میکند.
پیشزمینه
این افت ادامهٔ روندی است که از اوایل خرداد آغاز شده بود: به گزارش رویترز (۱۹ خرداد ۱۴۰۵ / ۹ ژوئن ۲۰۲۶)، تخفیف اورال به برنت برای محمولههای تیر و مرداد به مقصد هند و چین تنها ۲ تا ۳ دلار در هر بشکه بود، چرا که پالایشگاههای آسیایی خرید خود را کم کرده بودند. از آن زمان تاکنون، این تخفیف بیش از ده برابر شده و به ۲۷٫۳۵ دلار رسیده است. مقایسه با اوج بحران گویاتر است: نفت برنت که در فروردین ۱۴۰۵، در میانهٔ جنگ ایران و اسرائیل، به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده بود، اکنون به گزارش رسانههای بینالمللی (۱۵ تیر ۱۴۰۵) زیر ۷۲ دلار معامله میشود؛ افتی نزدیک به ۴۰ درصد از آن اوج. درآمد نفت و گاز روسیه در سهماههٔ نخست ۲۰۲۶ نیز به گزارش شبکهٔ مدوزا (۲۰ فروردین ۱۴۰۵ / ۹ آوریل ۲۰۲۶) نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۵٫۴ درصد کاهش یافته و کسری بودجهٔ فدرال روسیه تا پایان آوریل ۲۰۲۶ به ۵٫۸۷۷ تریلیون روبل (۲٫۵ درصد تولید ناخالص داخلی) رسیده؛ رقمی که پیشتر از هدف کلسالانهٔ ۳٫۸ تریلیون روبلی دولت روسیه برای ۱۴۰۵ فراتر رفته بود.
ارقام کلیدی
نفت اورال روسیه (میانگین اوایل تیر ۱۴۰۵)
۴۱٫۶۶ دلار در هر بشکه
تخفیف اورال به برنت (اوایل تیر ۱۴۰۵)
۲۷٫۳۵ دلار در هر بشکه
تخفیف اورال به برنت (خرداد ۱۴۰۵)
۲ تا ۳ دلار در هر بشکه
نفت برنت (۱۵ تیر ۱۴۰۵)
زیر ۷۲ دلار در هر بشکه
اوج نفت برنت در بحران (فروردین ۱۴۰۵)
بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه
افت درآمد نفت و گاز روسیه (سهماههٔ نخست ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه)
۴۵٫۴ درصد
کسری بودجهٔ فدرال روسیه (تا پایان آوریل ۲۰۲۶)
۵٫۸۷۷ تریلیون روبل
منابع: آرگوس مدیا و بلومبرگ (۱۵ تیر ۱۴۰۵)؛ رویترز، به نقل از گزارش مسکو تایمز (۱۹ خرداد ۱۴۰۵)؛ شبکهٔ مدوزا (۲۰ فروردین ۱۴۰۵) و خبرگزاری اینترفکس (۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵).
محرکها
محرک اصلی این افت، ترکیبی از عرضهٔ رو به افزایش و تقاضای رو به کاهش است. از یک سو، به گزارش سهمینو (۱۴ تیر ۱۴۰۵)، هفت تولیدکنندهٔ اصلی اوپکپلاس، از جمله خود روسیه، تولید مرداد را ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش دادند و بازگشایی تدریجی تنگهٔ هرمز پس از آتشبس ایران و آمریکا، جریان واقعی صادرات از خلیج فارس را نیز بالا برده است؛ عرضهٔ جهانی نفت در حال فربهشدن است درست در زمانی که تقاضای پالایشگاههای آسیایی برای اورال روسی تضعیف شده. از سوی دیگر، روسیه در تنگنای عرضهٔ داخلی نیز گرفتار است: به گزارش نشریهٔ اویلپرایس و مسکو تایمز (اواخر خرداد ۱۴۰۵)، حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه بخشی از ظرفیت پالایش هفتمیلیونبشکهای روزانهٔ این کشور را از مدار خارج کرده و صفهای سوخت در چند منطقه شکل گرفته است. الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه (۲ تیر ۱۴۰۵ / ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶)، از بررسی «ممنوعیت کامل» صادرات گازوئیل خبر داد و ولادیمیر پوتین نیز این احتمال را تأیید کرد؛ ممنوعیتی که در کنار کاهش درآمد نفت خام، دست دولت روسیه را برای جبران کسری بودجه از محل صادرات فرآوردههای نفتی نیز میبندد.
چشمانداز
ایران، هرچند بیرون از سهمیهبندی رسمی اوپکپلاس قرار دارد، از همان بازار جهانی نفتی که اکنون قیمتش افت کرده درآمد ارزی کسب میکند؛ بهویژه در بازهٔ مجوز ۶۰ روزهٔ آمریکا برای فروش نفت ایران، که به گزارش پیشین سهمینو (۱۲ تیر ۱۴۰۵) تا ۳٫۰۶ میلیارد دلار درآمد ارزی احتمالی برای ایران در پی داشت؛ تحقق این رقم اکنون باید در برابر بشکهای ارزانتر از هفتههای اخیر سنجیده شود. از سوی دیگر، فشار مالی بر روسیه، شریک ایران در اوپکپلاس و همکاریهای انرژی دوجانبه، میتواند در نشستهای آتی این گروه بر رویکرد مسکو نسبت به سطح تولید اثر بگذارد؛ بدون آنکه این نکات بهمعنای پیشبینی جهت قیمت نفت یا ارز باشد.
چه چیزی را رصد کنیم؟
تصمیم دولت روسیه دربارهٔ ممنوعیت کامل صادرات گازوئیل و اثر آن بر بازار جهانی فرآوردههای نفتی.
نشست ماهانهٔ بعدی اوپکپلاس دربارهٔ سطح تولید شهریور و موضع روسیه در آن.
روند تخفیف اورال به برنت در هفتههای آینده، بهویژه واکنش خریداران آسیایی.
میزان تحقق درآمد ارزی ایران از مجوز نفتی آمریکا تا پایان مهلت آن (۳۰ مرداد ۱۴۰۵)، در سایهٔ نفت ارزانتر جهانی.