پی‌به‌ای وبملت ۲.۸۴ واحد است، در برابر میانگین ۴.۹۵ واحدی صنعت بانکی؛ این‌گونه سپردهٔ تو به سود بانک ملت تبدیل می‌شود (جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵)

بانک ملت (نماد وبملت) طبق خوانش شبانهٔ سهمینو در جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، با نسبت قیمت به سود (P/E) ۲.۸۴ واحد معامله می‌شود؛ رقمی نزدیک به ۴۳ درصد پایین‌تر از میانگین ۴.۹۵ واحدی صنعت بانک‌ها و مؤسسات اعتباری بورس تهران. پشت این دو عدد، پرسشی ساده‌تر پنهان است که هر سپرده‌گذار دیر یا زود می‌پرسد: بانک از پول تو چقدر پول در می‌آورد؟ صورت‌های مالی بانک ملت و دادهٔ تابلوی سهمینو، مسیر این سود را از حساب سپرده تا سود هر سهم نشان می‌دهند.

پیش‌زمینه

سرمایهٔ ثبتی بانک ملت طی چهار مرحله از دی ۱۴۰۲ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ از ۳۵.۳ به ۳۳۸.۲ هزار میلیارد تومان رسید؛ رشدی نزدیک به ده برابر که عمدتاً از محل سود انباشتهٔ همین بانک تأمین شد. ارزش بازار امروز بانک ملت، بر پایهٔ آخرین قیمت پایانی و دادهٔ تابلوی سهمینو، حدود ۴۳۵.۹ هزار میلیارد تومان است و ۳۸ درصد از سهام آن به‌صورت شناور آزاد در بازار معامله می‌شود؛ طبق همین داده، نماد در حال حاضر زیر نظارت ویژهٔ سازمان بورس نیست. بورس تهران شنبه تا چهارشنبه باز است و پنج‌شنبه و جمعه (امروز) تعطیل است؛ به همین دلیل آخرین قیمت پایانی وبملت مربوط به چهارشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ است، در حالی که ارقام سود هر سهم و پی‌به‌ای از خوانش شبانهٔ امروز، جمعه ۲۳ مرداد، به‌روز شده‌اند.

ارقام

ارقام تابلویی (سود هر سهم، پی‌به‌ای، قیمت، ارزش بازار و شناوری آزاد) از خوانش شبانهٔ ابزار قیمت سهمینو در ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ گرفته شده‌اند؛ سود خالص شش‌ماهه پیش‌تر در گزارش سهمینو دربارهٔ سود هر سهم وبملت منتشر شده بود؛ آن گزارش نشان داد دو منبع مستقل رسانه‌ای، با وجود اختلاف در محاسبهٔ سود هر سهم، روی همین رقم سود خالص توافق داشتند. دو دسته عدد از دو منبع و دو تاریخ متفاوت‌اند و نباید به‌عنوان یک مقطع واحد خوانده شوند.

محرک‌ها

سودی که در ردیف سود هر سهم بانک ملت می‌نشیند، از یک مکانیزم نسبتاً ساده می‌آید: بانک از سپرده‌گذاران پول جمع می‌کند و در ازای آن سودی می‌پردازد که سقف آن را شورای پول و اعتبار برای انواع سپرده، از کوتاه‌مدت روزشمار تا بلندمدت یک‌ساله، تعیین یا تأیید می‌کند؛ همین سپرده‌ها بخش عمدهٔ منابع مالی بانک را تشکیل می‌دهند. بانک همان منابع را عمدتاً از دو مسیر به‌کار می‌گیرد: پرداخت تسهیلات به اشخاص و شرکت‌ها با نرخی که معمولاً از سود پرداختی به سپرده‌گذار بالاتر است، و سرمایه‌گذاری در دارایی‌های دیگر مانند اوراق و سهام. تفاوت میان آنچه به سپرده‌گذار پرداخت می‌شود و آنچه از تسهیلات، کارمزد خدمات بانکی و سایر دارایی‌ها به دست می‌آید، پس از کسر هزینه‌های عملیاتی بانک (شعبه، نیروی انسانی، فناوری) و ذخیرهٔ مطالبات مشکوک‌الوصول، همان سود خالصی است که در صورت‌های مالی می‌نشیند و به سود هر سهم تقسیم می‌شود.

این شکاف را می‌توان با یک محاسبهٔ ساده به تصویر کشید: بانک ملت تنها از محل سود خالص شش‌ماههٔ نخست ۱۴۰۴، رقمی معادل نزدیک به ۱۸ درصد از ارزش بازار امروز خود (۷۹.۳۶ از ۴۳۵.۹ هزار میلیارد تومان) ساخته است؛ این نسبت، محاسبهٔ خود سهمینو از دو مجموعه دادهٔ متفاوت (صورت مالی شش‌ماهه و تابلوی امروز) است و نباید با بازدهٔ دورهٔ نگهداری سهم اشتباه گرفته شود. پی‌به‌ای پایین‌تر وبملت نسبت به میانگین صنعت (۲.۸۴ در برابر ۴.۹۵ واحد) نیز به این معناست که بازار برای هر واحد از همین سودآوری، قیمتی کمتر از میانگین بانک‌های بورسی برای وبملت پرداخته است؛ این وضعیت می‌تواند از افزایش‌های پیاپی سرمایه، ابهام‌های پیشین در گزارش‌دهی سود هر سهم یا نگاه محتاطانه‌تر بازار به بانک‌های دولتی و شبه‌دولتی نشئت بگیرد و لزوماً به معنای ارزان یا گران بودن سهم نیست.

چشم‌انداز

گزارش سالانهٔ سال مالی ۱۴۰۴ بانک ملت (منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴)، در صورت انتشار، برای نخستین‌بار سود هر سهم را بر پایهٔ سرمایهٔ نهایی و تثبیت‌شدهٔ ۳۳۸.۲ هزار میلیارد تومانی گزارش خواهد کرد و به ابهام پیشین میان دو رقم متفاوت سود هر سهم شش‌ماهه (۶۵۶ و ۳۳۵ ریال)، که از مبنای متفاوت شمار سهام ناشی می‌شد، پایان می‌دهد. تا انتشار آن گزارش، عدد ۴۵۴ ریالی سود هر سهم دوازده‌ماههٔ گذشته که در این گزارش آمد، بهترین خوانش در دسترس از سودآوری جاری بانک است؛ اما با تغییر تعداد سهام در گزارش‌های بعدی ممکن است بازتنظیم شود.

جمع‌بندی

بانک ملت در شش‌ماههٔ نخست ۱۴۰۴ تنها از محل سود خالص، معادل نزدیک به ۱۸ درصد از ارزش بازار امروز خود را ساخت؛ سودی که بخش عمدهٔ منابع مالی پشت آن از سپردهٔ مشتریان تأمین می‌شود و از شکاف میان سود پرداختی به سپرده‌گذار و بازده تسهیلات، کارمزد و سایر دارایی‌های بانک به دست می‌آید، نه از یک منبع واحد. با پی‌به‌ای ۲.۸۴ واحدی امروز، بازار برای هر واحد از همین سودآوری، رقمی نزدیک به ۴۳ درصد کمتر از میانگین صنعت بانکی برای وبملت می‌پردازد. نکتهٔ کلیدی برای سپرده‌گذار عادی این است: سودی که او از بانک می‌گیرد، تنها بخشی از سودی است که بانک از همان پول می‌سازد؛ باقیِ آن شکاف، سرمایهٔ رشد بانک و سود سهامداران آن می‌شود.

چه چیزی را رصد کنیم

گزارش سالانهٔ ۱۴۰۴ بانک ملت که سود هر سهم را برای نخستین‌بار بر پایهٔ سرمایهٔ نهایی گزارش می‌کند، و مصوبه‌های بعدی شورای پول و اعتبار دربارهٔ سقف نرخ سود سپرده و تسهیلات که مستقیماً روی همین شکاف اثر می‌گذارد.

این گزارش صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی و تحلیلی دارد و توصیهٔ خرید یا فروش نیست. تمامی ارقام دارای تاریخ اعتبار مشخص هستند و ممکن است تغییر کرده باشند؛ پیش از هرگونه تصمیم‌گیری، اطلاعات را از منابع رسمی و به‌روز راستی‌آزمایی کنید.