امروز شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۳۷ و درست وسط جلسهٔ معاملات، داروسازی دکتر عبیدی (دعبید) صورتهای مالی میاندورهای ۶ ماههٔ منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ را بهصورت حسابرسینشده روی کدال منتشر کرد. سال مالی این شرکت آذرماهی است، پس این گزارش دقیقاً نیمهٔ راه سال مالی جاری است. اعداد در نگاه اول چشمگیرند: درآمد بیش از دو برابر و سود خالص ۳٫۳ برابرِ دورهٔ مشابه سال قبل. اما عادت این ستون این است که بپرسیم جهش دقیقاً از کجا آمده، چند موتور دارد و کدام بخش آن هنوز محتاج راستیآزمایی است.
واکنش تابلو هم به این گزارش گویا بود: در روزی که شاخص کل بورس حدود ۲٫۳ درصد افت کرد و بدنهٔ بازار یکدست قرمز بود، دعبید تا ساعت ۱۲:۲۵ تقریباً ثابت (منفی ۰٫۰۵ درصد) در محدودهٔ ۱٬۹۱۷ تومان معامله شد. ایستادن در برابر چنین بازاری، خودش یک واکنش مثبتِ نسبی به گزارش است.
اعداد اصلی در یک نگاه
| شرح (میلیارد تومان) | ۶ ماههٔ ۱۴۰۵ | ۶ ماههٔ ۱۴۰۴ (تجدید ارائه) | تغییر |
|---|
| درآمد عملیاتی | ۱۳٬۲۴۱ | ۶٬۰۷۱ | +۱۱۸٪ |
| سود ناخالص | ۸٬۲۵۲ | ۳٬۶۳۳ | +۱۲۷٪ |
| سود عملیاتی | ۶٬۶۵۱ | ۲٬۵۸۷ | +۱۵۷٪ |
| هزینههای مالی | ۱٬۲۷۵ | ۵۸۸ | +۱۱۷٪ |
| سود خالص | ۵٬۲۵۷ | ۱٬۵۹۴ | ۳٫۳ برابر |
| سود هر سهم (ریال، بر پایهٔ سرمایهٔ فعلی) | ۹۳۹ | ۲۸۵ | ۳٫۳ برابر |
ارقام به میلیارد تومان گرد شدهاند؛ ستون مقایسهای طبق اعلام خود شرکت «تجدید ارائهشده» است که در ادامه به آن برمیگردیم.
کالبدشکافی جهش: چهار موتور، نه یک موتور
موتور اول، فروش: درآمد عملیاتی ۱۱۸ درصد رشد کرده و از حدود ۶٫۱ به ۱۳٫۲ هزار میلیارد تومان رسیده است. این رشد اسمی است و در اقتصادی با تورم بالا اتفاق افتاده؛ اینکه چقدرش «نرخ» است و چقدرش «مقدار» واقعی فروش دارو، فقط از جدول مقدار و نرخ گزارش تفسیری مدیریت (پیوست همین اطلاعیه) درمیآید.
موتور دوم، حاشیهٔ ناخالص: بهای تمامشده ۱۰۵ درصد رشد کرده، یعنی آرامتر از فروش. نتیجه اینکه حاشیهٔ ناخالص از ۵۹٫۸ به ۶۲٫۳ درصد رسیده است. برای شرکتی که مواد اولیهاش وابستگی ارزی دارد، حفظ و حتی بهبود این حاشیه نکتهٔ مهم گزارش است.
موتور سوم، اهرم عملیاتی: هزینههای فروش، اداری و عمومی فقط ۶۲ درصد رشد کرده؛ تقریباً نصفِ آهنگ رشد فروش. حاصلش این است که حاشیهٔ سود عملیاتی از ۴۲٫۶ به ۵۰٫۲ درصد پریده است: از هر ۱۰۰ تومان فروش، ۵۰ تومان سود عملیاتی. این عدد برای یک شرکت تولیدی دارویی بهطور غیرمعمولی بالاست و پایداریاش در نیمهٔ دوم، آزمون اصلی شرکت خواهد بود.
موتور چهارم، زیر خط عملیات: دو کمکرانندهٔ کمسروصدا هم به سود خالص کمک کردهاند. یکی «سایر درآمدهای غیرعملیاتی» حدوداً ۹۵۸ میلیارد تومانی است که سال قبل تقریباً صفر بود و امسال حدود ۱۵ درصد سود قبل از مالیات را ساخته؛ دیگری نرخ مؤثر مالیات که از حدود ۲۱ به ۱۷ درصد کاهش یافته است.
برای انصاف تحلیلی، اگر اقلام غیرعملیاتی را از هر دو دوره بهکل کنار بگذاریم، سود قبل از مالیات باز هم حدود ۲٫۷ برابر شده است؛ یعنی ستون فقرات این جهش عملیاتی است، نه حسابداری. در سمت مقابل، هزینههای مالی هم پابهپای فروش بیش از دو برابر شده و به حدود ۱٬۲۷۵ میلیارد تومان رسیده؛ به زبان ساده، حدود یکپنجم سود عملیاتی این دوره صرف بهرهٔ تسهیلات شده و اندازهٔ بدهی شرکت موضوعی است که در صورت وضعیت مالی باید دنبال شود.
سه علامت سؤال که پاسخشان در این یادداشت نیست
یک، کیفیت نقدی سود: ما در این یادداشت عمداً به رقم جریان نقد عملیاتی استناد نکردهایم و خوانندهٔ جدی باید نسبت نقد عملیاتی به سود خالص و رشد حسابهای دریافتنی را در صورت جریانهای نقدی و یادداشتهای همراه ببیند. تجربهٔ همین ستون (پروندهٔ شتران) نشان داده جهش سود وقتی با نقد پشتیبانی نشود، جنس دیگری دارد. در صنعت دارو که زنجیرهٔ فروش به پخش و بیمهها گره خورده، این بررسی ضروریتر هم هست.
دو، نرخ یا مقدار؟ سهم افزایش نرخ مصوب دارو و سهم رشد حجم واقعی فروش از این ۱۱۸ درصد، در خلاصهٔ گزارش تفسیری مشخص میشود؛ رشدی که عمدتاً نرخی باشد، با رشد حجمی همارزش نیست.
سه، ماهیت آن ۹۵۸ میلیارد تومان غیرعملیاتی: سود سپردهٔ بانکی است، تسعیر ارز است یا واگذاری دارایی؟ هرکدام باشد، تکرارپذیریاش برای دورههای بعد فرق میکند و پاسخ در یادداشتهای همراه است. در همین ردیف، خودِ «تجدید ارائه» شدن ستون مقایسهای هم یادآوری میکند اعداد سال قبل یکبار اصلاح شدهاند و دلیلش را باید در یادداشتها خواند.
بازار این گزارش را چند میخرد؟
با قیمت حدود ۱٬۹۱۷ تومان و ۵۶ میلیارد سهم، ارزش بازار دعبید در محدودهٔ ۱۰۷ هزار میلیارد تومان است. قیمت فعلی حدود ۲۰٫۴ برابرِ سودِ همین شش ماه است. یک محاسبهٔ سادهٔ حسابی، و نه پیشبینی: اگر نیمهٔ دوم فقط تکرار نیمهٔ اول باشد، نسبت قیمت به سود سال مالی جاری در حدود ۱۰ قرار میگیرد. اینکه چنین تکراری رخ بدهد یا نه، به نرخگذاری دارو، مسیر ارز، پایداری حاشیهٔ ۵۰ درصدی و هزینهٔ بهره بستگی دارد و هر چهار عامل در نیمهٔ دوم سال میتوانند تغییر کنند.
جمعبندی
گزارش ۶ ماههٔ دعبید روی کاغذ یکی از قویترین گزارشهای میاندورهای فصل است: رشد فروش بالای صد درصد، حاشیهٔ عملیاتی ۵۰ درصدی و سودی که حتی بدون اقلام غیرعملیاتی هم چند برابر شده. اما سه پروندهٔ باز دارد: پشتوانهٔ نقدی سود، ترکیب نرخ و مقدار، و ماهیت درآمد غیرعملیاتی. تا وقتی این سه از یادداشتها و گزارش تفسیری بیرون نیامده، عدد ۹۳۹ ریال سود هر سهم را باید «عالی، ولی هنوز حسابرسینشده و نیازمند کالبدشکافی نقدی» خواند.
سهمینو توصیهٔ خرید یا فروش ارائه نمیدهد؛ این یادداشت ابزاری برای خواندن دقیقتر گزارش رسمی شرکت است. منبع اعداد: اطلاعیهٔ کدال دعبید، ۲۷ تیر ۱۴۰۵؛ دادهٔ قیمت: تابلوی معاملات تا ساعت ۱۲:۲۵ امروز.
