شاخص کل بورس تهران هفتمین رکورد پیاپی خود را روی ۷٬۴۳۱٬۴۵۰ واحد ثبت کرد؛ نبض بازار دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ می‌گوید آخرین بستهٔ قرمز این شاخص ۱۳ شهریور بود

۱. لید

مهم‌ترین عدد جلسهٔ یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ رکورد شاخص کل نبود، شاخصی بود که تا دیروز هیچ‌وقت این عدد را ندیده بود. شاخص کل هم‌وزن بورس تهران ۳۰٬۰۷۴ واحد معادل ۱٫۵۲ درصد بالا رفت و روی ۲٬۰۰۲٬۶۶۰ واحد بست: نخستین بار در تاریخ بازار سهام ایران که این نماگر از مرز ۲ میلیون واحد می‌گذرد (دنیای اقتصاد، یکشنبه ۲۲ شهریور، و ردیف تابلوی خود ما). مرز را هم با فاصلهٔ کمی رد کرد، تنها ۲٬۶۶۰ واحد بالاتر از خط.

در همان جلسه شاخص کل بورس تهران ۱۵۳٬۸۶۳ واحد معادل ۲٫۱۱ درصد رشد کرد و روی ۷٬۴۳۱٬۴۵۰ واحد بست، هفتمین رکورد پیاپی در سری ما. یک تاریخ اندازهٔ این صف رکوردها را می‌دهد: آخرین جلسه‌ای که شاخص کل قرمز بست ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ بود، و از آن روز هفت جلسهٔ معاملاتی گذشته که در هر هفت جلسه بسته بالاتر از جلسهٔ پیش بوده است. اما یک خوانش سوم کنار این‌ها می‌ایستد و روز را دقیق‌تر توصیف می‌کند: به گزارش دنیای اقتصاد سهم نمادهایی که مثبت بستند ۷۶ درصد بود، در برابر ۸۹ درصد جلسهٔ شنبه ۲۱ شهریور. بازار امروز ساعت ۹ باز می‌شود و این خوانش‌ها متعلق به بستهٔ ۱۳:۲۴ جلسهٔ یکشنبه‌اند.

۲. خلاصهٔ امروز

دارایی	قیمت	تغییر	به‌روزرسانی
شاخص کل بورس	۷٬۴۳۱٬۴۵۰ واحد	۱۵۳٬۸۶۳ واحد، ۲٫۱۱ درصد	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۳:۲۴
شاخص کل هم‌وزن	۲٬۰۰۲٬۶۶۰ واحد	۳۰٬۰۷۴ واحد، ۱٫۵۲ درصد	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۳:۲۴
شاخص کل فرابورس	۵۷٬۲۵۵ واحد	۹۷۳ واحد، ۱٫۷۳ درصد	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۳:۲۴
سهم نمادهای مثبت بورس	۷۶ درصد	در برابر ۸۹ درصد جلسهٔ پیش	یکشنبه ۲۲ شهریور
دلار آزاد	۲۲۸٬۶۰۰ تومان	۵٬۳۰۰ تومان، ۲٫۳۲ درصد کاهش	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۹:۵۹
دلار حواله مرکز مبادله (فروش)	۱۶۳٬۹۰۳ تومان	۴۹۰ تومان، ۰٫۳ درصد	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۰۸:۱۷
طلای ۱۸ عیار	۲۳٬۴۷۶٬۸۰۰ تومان	۴۴۰٬۰۰۰ تومان، ۱٫۸۷ درصد کاهش	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۹:۵۹
طلای ۱۸ عیار معاملاتی (فروش)	۲۳٬۲۷۹٬۱۰۰ تومان	۶۰٬۰۰۰ تومان، ۰٫۲۶ درصد	دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۴۴
سکه امامی	۲۳۶٬۰۰۵٬۰۰۰ تومان	۳٬۴۹۰٬۰۰۰ تومان، ۱٫۴۸ درصد کاهش	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۹:۵۹
ارزش واقعی سکه امامی	۲۲۹٬۱۲۴٬۵۰۰ تومان	فاصله با قیمت بازار ۶٬۸۸۰٬۵۰۰ تومان	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۹:۵۹
مثقال طلا	۱۰۱٬۶۹۸٬۰۰۰ تومان	۱٬۹۰۶٬۰۰۰ تومان، ۱٫۸۷ درصد کاهش	یکشنبه ۲۲ شهریور، ۱۹:۵۹
انس جهانی طلا	۴٬۳۳۰٫۴۳ دلار	۱۹٫۹۳ دلار، ۰٫۴۶ درصد کاهش	دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۴۴
بیت‌کوین	۷۷٬۵۵۹ دلار	۲۳۹ دلار، ۰٫۳۱ درصد	دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۴۹
تتر (بازار داخلی)	۲۳۲٬۴۴۲ تومان	۹۶۴ تومان، ۰٫۴۱ درصد کاهش	دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۴۹
نفت برنت	۱۰۷٫۷۷ دلار	۳٫۱۶ دلار، ۳٫۰۲ درصد	دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۴۸
میلگرد A3 سایز ۱۴ تا ۲۰ (بورس کالا)	۸۵٬۸۱۰ تومان بر کیلوگرم	آخرین تسویهٔ ثبت‌شده	چهارشنبه ۱۸ شهریور
میلگرد ۱۴ A3 آریان فولاد (کارخانه)	۸۹٬۵۵۰ تومان بر کیلوگرم	۳٬۷۴۰ تومان بالاتر از تسویهٔ بورس کالا	یکشنبه ۲۲ شهریور
سیمان تیپ ۲ (۴۲٫۵) فله (بورس کالا)	۲٬۹۳۲ تومان بر کیلوگرم	۲۹۶ تومان، ۱۱٫۲ درصد بالاتر از تسویهٔ ۲۱ شهریور	یکشنبه ۲۲ شهریور
دنا پلاس توربو اتوماتیک آپشنال ۱۴۰۵	۳٬۳۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان	۱۳۰ میلیون تومان، ۴ درصد	یکشنبه ۲۲ شهریور

۳. تیترهای مهم امروز

• شاخص کل بورس تهران ۲٫۱۱ درصد بالا رفت و روی ۷ میلیون و ۴۳۱ هزار واحد ایستاد، شاخص هم‌وزن با رشد ۱٫۵۲ درصدی برای نخستین بار از مرز ۲ میلیون واحد گذشت، ارزش معاملات خرد به محدودهٔ ۵۰ هزار میلیارد تومان رسید و سرمایه‌گذاران حقیقی حدود ۵ هزار و ۴۷۰ میلیارد تومان پول وارد معاملات سهام کردند؛ در پایان جلسه ۷۶ درصد نمادها مثبت و ۲۴ درصد منفی بستند (دنیای اقتصاد، یکشنبه ۲۲ شهریور). اکوایران همان جلسه را با عبور شاخص از ۷٫۴ میلیون واحد، ورود ۵٫۴ همت پول حقیقی و ارزش معاملات ۵۰ همتی گزارش کرد و نوشت در ادامهٔ معاملات «نشانه‌هایی از افزایش عرضه و عقب‌نشینی بخشی از خریداران» دیده شد (اکوایران، یکشنبه ۲۲ شهریور).
• هیئت وزیران دستگاه‌های اجرایی را موظف کرد با رضایت حقوق‌بگیران بخشی از کمک‌های رفاهی کارکنان را از مسیر شارژ «کیف پول ایران» بپردازند، با حداقل ماهانه یک میلیون تومان؛ همین مصوبه واریز بخشی از یارانهٔ نقدی سرپرستان خانوار به این کیف پول را هم مجاز کرد و تا امروز ۹۰ میلیون کیف پول ساخته شده است (خبرآنلاین و اکوایران به نقل از همشهری‌آنلاین، یکشنبه ۲۲ شهریور).
• مدیر سامانهٔ هوشمند سوخت اعلام کرد خودروهای نوشمارهٔ بالای یک میلیارد تومان و خودروهای پلاک مناطق آزاد دیگر به سهمیهٔ بنزین ۱٬۵۰۰ و ۳٬۰۰۰ تومانی دسترسی ندارند و ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان می‌گیرند، با سقف ذخیرهٔ ۱۸۰ لیتر روی کارت سوخت (مهر، یکشنبه ۲۲ شهریور).
• وزیر خزانه‌داری و دارایی ترکیه گفت آنکارا بهای گاز وارداتی از ایران را مستقیم پرداخت نمی‌کند و این مبالغ بر پایهٔ تفاهمی با آمریکا در حسابی با مقررات سخت‌گیرانه نگه داشته می‌شود که ایران فقط می‌تواند برای کالاهای مجاز از جمله مواد غذایی و دارو از آن برداشت کند (دنیای اقتصاد، یکشنبه ۲۲ شهریور).
• بازدهی اوراق ده‌سالهٔ خزانه‌داری آمریکا به ۴٫۹۷ درصد رسید، بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷، در حالی که معامله‌گران احتمال افزایش دوبارهٔ نرخ بهرهٔ فدرال‌رزرو را بالا می‌دانند (دنیای اقتصاد به نقل از بلومبرگ، یکشنبه ۲۲ شهریور).

۴. ارز

دلار آزاد در آخرین خوانش یکشنبه ۲۲ شهریور ساعت ۱۹:۵۹ روی ۲۲۸٬۶۰۰ تومان ثبت شد، ۵٬۳۰۰ تومان و ۲٫۳۲ درصد پایین‌تر از خوانش شنبه. این بزرگ‌ترین افت یک‌جلسه‌ای دلار در بازهٔ ثبت‌شدهٔ اخیر ماست. روایت روز هم با این عدد می‌خواند: دنیای اقتصاد گزارش کرد دلاری که شنبه را در کانال ۲۳۴ هزار تومان بسته بود، یکشنبه معاملات را در کانال ۲۳۱ هزار تومان آغاز کرد و تا کانال ۲۳۰ هزار تومان عقب نشست (یکشنبه ۲۲ شهریور).

در سوی رسمی، نرخ فروش حوالهٔ دلار در مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران یکشنبه ساعت ۰۸:۱۷ روی ۱۶۳٬۹۰۳ تومان و نرخ خرید روی ۱۶۲٬۴۲۸ تومان ثبت شد، ۰٫۳ درصد بالاتر از روز پیش. اینجا عدد تازه‌ای ساخته می‌شود: وقتی نرخ آزاد ۲٫۳۲ درصد پایین می‌آید و نرخ حواله ۰٫۳ درصد بالا می‌رود، دو نرخ به هم نزدیک می‌شوند. فاصله از ۷۰٬۴۸۷ تومان به ۶۴٬۶۹۷ تومان رسید و نسبت آن از ۴۳٫۱ درصد به ۳۹٫۵ درصد آمد، یعنی شکاف در یک جلسه ۵٬۷۹۰ تومان و ۳٫۷ واحد بسته شد. برای مقایسه، همین شکاف در گزارش دیروز ۱٫۷ واحد بسته شده بود، پس سرعت بسته‌شدن بیش از دو برابر شد.

مکانیسم این فاصله تعریفی است و نیازی به فرض اضافه ندارد: نرخ آزاد از عرضه و تقاضای بازار اسکناس می‌آید و نرخ حواله از تخصیص اداری برای واردات و مصارف مشخص، و همین تفاوت مکانیسم است که وجود فاصله را توضیح می‌دهد. اینکه فاصله باز یا بسته می‌شود اما خبر است، نه تعریف. در بازار جهانی ارز، یورو به دلار روی ۱٫۱۵۶۹ و پوند به دلار روی ۱٫۳۵۰۴ اندکی پایین‌تر و دلار به ین روی ۱۵۴٫۰۶ بالاتر است (دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۳۹).

۵. طلا و سکه

بازار طلا و سکه یکشنبه عقب نشست و افت آن از افت دلار هم عمیق‌تر بود. طلای ۱۸ عیار روی ۲۳٬۴۷۶٬۸۰۰ تومان بسته شد، ۴۴۰٬۰۰۰ تومان و ۱٫۸۷ درصد پایین‌تر؛ مثقال طلا روی ۱۰۱٬۶۹۸٬۰۰۰ تومان با همان ۱٫۸۷ درصد؛ و سکهٔ امامی روی ۲۳۶٬۰۰۵٬۰۰۰ تومان، ۳٬۴۹۰٬۰۰۰ تومان و ۱٫۴۸ درصد پایین‌تر. یک اختلاف خوانش را باید صریح گفت: اتحادیهٔ طلا و جواهر تهران همان روز گرم طلای ۱۸ عیار را ۲۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکهٔ امامی را در سطح ۲۳۴ میلیون تومان اعلام کرد (دنیای اقتصاد، یکشنبه ۲۲ شهریور). بازهٔ طلا ۲۳٫۴۸ تا ۲۳٫۵ میلیون تومان است و اختلاف ناچیز؛ در سکه اما اختلاف حدود ۲ میلیون تومان است و از ساعت و محل خوانش می‌آید.

در دادهٔ خود ما، ارزش واقعی سکهٔ امامی یکشنبه روی ۲۲۹٬۱۲۴٬۵۰۰ تومان ثبت شد، ۱٫۸۷ درصد پایین‌تر. تفریق دو ردیفی که خودمان منتشر می‌کنیم فاصلهٔ ۶٬۸۸۰٬۵۰۰ تومانی می‌دهد، یعنی حدود ۲٫۹ درصد قیمت سکه چیزی جز فلز و هزینهٔ ضرب آن نیست. نکتهٔ مهم اینکه ارزش واقعی سریع‌تر از قیمت بازار پایین آمد (۱٫۸۷ در برابر ۱٫۴۸ درصد)، پس این فاصله دیروز بازتر شد و نه بسته‌تر. ردیف مستقل «حباب» فید ما همان روز عدد کوچک‌تری نشان می‌دهد که با این تفریق نمی‌خواند؛ تا وقتی این دو با هم آشتی نکنند، ما همان تفریق دو قیمت را منتشر می‌کنیم و نه ردیف سوم را.

محرک جهانی یکشنبه چیزی را توضیح نمی‌دهد: انس طلا صبح امروز روی ۴٬۳۳۰٫۴۳ دلار است، ۱۹٫۹۳ دلار و ۰٫۴۶ درصد پایین‌تر. افت ۱٫۸۷ درصدی طلای تهران در برابر افت ۰٫۴۶ درصدی انس یعنی سه‌چهارم حرکت دیروز از سمت ریال آمد، نه از سمت اونس. در تابلوی بورس، صندوق طلا ۲٫۲۳ درصد پایین آمد و روی ۱۶۲٬۷۰۰ تومان بست و جام طلا ۲٫۲۲ درصد پایین‌تر روی ۲٬۰۸۲٫۴ تومان، در روزی که شاخص کل ۲٫۱۱ درصد بالا رفت. صبح امروز اما طلای ۱۸ عیار معاملاتی ۰٫۲۶ درصد بالاتر روی ۲۳٬۲۷۹٬۱۰۰ تومان باز شده است.

۶. بورس و فرابورس

بورس تهران و فرابورس دو بازار جدا با دو شاخص جدا هستند و یکشنبه هر دو صعودی بودند. شاخص کل بورس تهران ۱۵۳٬۸۶۳ واحد معادل ۲٫۱۱ درصد بالا رفت و روی ۷٬۴۳۱٬۴۵۰ واحد بست، هفتمین رکورد پیاپی. شاخص کل هم‌وزن، که وزن هر نماد را برابر می‌گیرد و به همین دلیل تصویر سهم متوسط را نشان می‌دهد و نه تصویر سنگین‌وزن‌ها، ۳۰٬۰۷۴ واحد معادل ۱٫۵۲ درصد رشد کرد و روی ۲٬۰۰۲٬۶۶۰ واحد بست: نخستین عبور تاریخی از ۲ میلیون واحد، با فاصلهٔ ۲٬۶۶۰ واحدی از خط. شاخص کل فرابورس، شاخصی جداگانه روی بازاری جداگانه، ۹۷۳ واحد معادل ۱٫۷۳ درصد بالا رفت و روی ۵۷٬۲۵۵ واحد ایستاد.

صف رکوردها را با یک تاریخ می‌شود اندازه گرفت. آخرین جلسه‌ای که شاخص کل بورس تهران پایین‌تر از جلسهٔ پیش بست چهارشنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ بود؛ بورس‌نیوز همان روز نوشت شاخص کل پس از ۲۰ روز معاملاتی رشد متوالی منفی شد (بورس‌نیوز، چهارشنبه ۱۳ شهریور). از آن جلسه تا بستهٔ یکشنبه ۲۲ شهریور هفت جلسهٔ معاملاتی برگزار شده است (۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۲۱ و ۲۲ شهریور) و در دادهٔ خود ما تغییر روزانهٔ شاخص کل در هر هفت جلسه مثبت بوده است: ۹۷٬۲۷۶ و ۱۲۲٬۲۷۷ و ۱۸۴٬۰۴۲ و ۱۶۷٬۳۲۸ و ۴۷٬۳۲۶ و ۱۵۵٬۲۶۹ و ۱۵۳٬۸۶۳ واحد. جمع این هفت عدد ۹۲۷٬۳۸۱ واحد است و بستهٔ ۱۳ شهریور را روی حدود ۶٬۵۰۴٬۰۱۰ واحد می‌گذارد، یعنی شاخص در این هفت جلسه ۱۴٫۳ درصد بالا رفته است. دو سر این حساب را صریح می‌گوییم: سر امروزش بستهٔ ۷٬۴۳۱٬۴۵۰ واحدی است که سه منبع مستقل تأییدش می‌کنند (ردیف تابلوی خود ما، دنیای اقتصاد و اکوایران)، و سر دیگرش تاریخ ۱۳ شهریور است که از ردیف خود ما و از گزارش بورس‌نیوز همان روز می‌آید.

یک خوانش سوم روز را دقیق‌تر توصیف می‌کند. دو سنجهٔ صادق برای «بازار چطور بود» وجود دارد: شاخص، که قیمت را به وزن ارزش بازار می‌سنجد، و شمار نمادهای مثبت، که هر نماد را یک‌بار می‌شمارد. یکشنبه سنجهٔ اول رکورد زد و سنجهٔ دوم عقب رفت: به گزارش دنیای اقتصاد ۷۶ درصد نمادها مثبت بستند و ۲۴ درصد منفی، در برابر ۸۹ درصد مثبت در جلسهٔ شنبه ۲۱ شهریور (دنیای اقتصاد، ۲۱ و ۲۲ شهریور). فاصلهٔ این دو خوانش ۱۳ واحد است. این دو عدد را تنها همین یک منبع به‌صورت کمی منتشر کرده و ما آن را به نام خودش نقل می‌کنیم؛ اکوایران همان جلسه را جدا پوشش داد و بدون دادن درصد نوشت «نشانه‌هایی از افزایش عرضه و عقب‌نشینی بخشی از خریداران» دیده شد، که با جهت همین خوانش می‌خواند.

دو واقعیت را کنار هم می‌گذاریم و ادعای علیت اضافه نمی‌سازیم. نخست، سنگین‌وزن‌ها یکشنبه سقف‌شکن بودند: فملی ۲٫۴۵ درصد بالا رفت، به بالاترین سطح یک سال اخیر روی ۲٬۶۷۸ تومان رسید و چهاردهمین جلسهٔ صعودی پیاپی خود را ثبت کرد، با حجمی ۲٫۳۱ برابر میانگین بیست جلسه. فولاد ۳ درصد بالا رفت، بالاترین قیمت پایانی خود از ۲۹ دی ۱۴۰۴ را ثبت کرد، حجمش ۲٫۰۲ برابر میانگین بیست جلسه شد و امروز صبح با صف خرید ۷۸۴٬۰۸۸٬۵۵۹ سهمی روی ۳۰۵٫۶ تومان باز می‌شود. شپنا، خودرو، دارا یکم و پالایش هر چهار نماد به بالاترین سطح یک سال اخیر رسیدند، و دارا یکم در سقف مجاز روز روی ۵۸٬۹۷۳ تومان معامله شد. وبملت ۲٫۹۷ درصد بالا رفت و امروز صبح صف خرید ۱۶۵٬۷۶۷٬۷۳۱ سهمی روی ۱۵۶ تومان دارد. دوم، تابلو در همان جلسه کم‌عرض‌تر شد. برای کسی که سبد دارد، این یعنی رکورد شاخص لزوماً به معنای رکورد سبد او نیست، چون شاخص کل را چند نماد بزرگ می‌سازند و سبد معمولی را نمادهای متوسط.

سمت دیگر معامله با شاخص هم‌جهت بود. به گزارش دنیای اقتصاد ارزش معاملات خرد یکشنبه به محدودهٔ ۵۰ هزار میلیارد تومان رسید و سرمایه‌گذاران حقیقی حدود ۵ هزار و ۴۷۰ میلیارد تومان پول وارد معاملات سهام کردند؛ اکوایران همین دو عدد را جدا و مستقل ۵۰ همت و ۵٫۴ همت گزارش کرد. در دادهٔ خود ما و برای جلسهٔ پیش از آن، حقیقی‌ها شنبه ۲۱ شهریور در کل بازار خالص خریدار ۵٬۱۴۲٬۷۷۸٬۹۷۳ سهم بودند، ۴٬۳۵۵٬۴۰۹٬۵۰۴ سهم در بورس تهران و ۶۶۷٬۱۰۲٬۶۶۴ سهم در فرابورس؛ این ارقام تعداد سهم را می‌شمارند و نه ارزش ریالی را، و دربارهٔ نیت هیچ گروهی چیزی نمی‌گویند.

نیمهٔ فرابورس. خوانش دیروز ما دربارهٔ اوراق دولت برقرار ماند. در جلسهٔ یکشنبه، دو سنگین‌ترین نماد کل بازار سرمایه هر دو اوراق بدهی دولتی بودند: اراد۱۶۰۴ با ۲۰٫۴۵ هزار میلیارد تومان گردش و اخزا۲۱۰۴ با ۱۶٫۴۲ هزار میلیارد تومان. از ده نماد پرگردش فرابورس، هفت نماد اوراق دولتی بودند (اراد۱۶۰۴، اخزا۲۱۰۴، اراد۱۷۵۴، اراد۲۶۹۴، اخزا۲۰۲۲، اراد۲۰۳۴ و اراد۱۸۷۴) با مجموع حدود ۴۹٫۵ هزار میلیارد تومان. برای مقیاس، سه نماد سهامی پرگردش بورس تهران در همان جلسه روی هم ۷٫۰۶ هزار میلیارد تومان گردش داشتند (فملی ۳٫۴۱، فولاد ۲٫۰۱ و شپنا ۱٫۶۴). یک هشدار روش‌شناختی را باید گفت: درصد دقیق سهم اوراق از گردش فرابورس در این جلسه از ردیف بازار خود ما دوباره قابل استخراج نیست، چون مجموع گردش نمادها با کل ثبت‌شدهٔ آن جلسه نمی‌خواند؛ بنابراین این تسویه روی ارقام مطلق می‌ایستد و نه روی درصد. بازار پایه، تابلوی کم‌عمق‌تر و پرنوسان‌تر درون فرابورس با دامنهٔ بازتر و توقف‌های بیشتر، رویداد قابل توجهی در دادهٔ ما ثبت نکرد.

۷. رمزارز

بیت‌کوین صبح دوشنبه ۲۳ شهریور ساعت ۰۷:۴۹ روی ۷۷٬۵۵۹ دلار است، ۲۳۹ دلار و ۰٫۳۱ درصد بالاتر. در بازار داخلی، تتر روی ۲۳۲٬۴۴۲ تومان ایستاده، ۹۶۴ تومان و ۰٫۴۱ درصد پایین‌تر. تتر گلد روی ۴٬۳۳۰٫۴۳ دلار است، دقیقاً همان انس جهانی.

صرف تتر نسبت به دلار آزاد برگشت. تتر امروز صبح ۳٬۸۴۲ تومان بالاتر از آخرین خوانش دلار آزاد (۲۲۸٬۶۰۰ تومان) است، یعنی ۱٫۶۸ درصد بالاتر؛ در گزارش دیروز همین تتر ۲۹۴ تومان پایین‌تر از دلار آزاد ایستاده بود. یک قید لازم است: این دو خوانش هم‌ساعت نیستند، چون خوانش تتر صبح امروز و خوانش دلار آزاد شب گذشته است، و بازار اسکناس امروز که باز شود این نسبت باید دوباره سنجیده شود. وقتی بازار اسکناس تعطیل است تتر معمولاً با صرف معامله می‌شود، و همین توضیح تعریفی است.

۸. آهن و فولاد

خانوادهٔ میلگرد از چهارشنبه ۱۸ شهریور در بورس کالا تسویهٔ تازه‌ای نداشته است، و این یک وقفهٔ واقعی در معامله است نه تأخیر فید. آخرین تسویه‌ها: میلگرد آجدار A3 سایز ۱۴ تا ۲۰ روی ۸۵۸٬۱۰۲ ریال هر کیلوگرم معادل ۸۵٬۸۱۰ تومان، و سایز ۲۲ تا ۳۲ روی ۸۷۲٬۷۲۱ ریال معادل ۸۷٬۲۷۲ تومان.

در همین وقفه، سمت کارخانه حرکت کرد. نرخ‌های ثبت‌شدهٔ آریان‌فولاد در یکشنبه ۲۲ شهریور: میلگرد ۱۴ A3 برابر ۸۹٬۵۵۰ تومان، ۱۲ A3 برابر ۹۰٬۳۶۰ تومان، ۱۰ A3 برابر ۹۰٬۹۱۰ تومان، ۱۲ A2 برابر ۸۹٬۶۴۰ تومان و ۱۰ A2 برابر ۹۰٬۸۲۰ تومان. حالا فاصلهٔ دو مکانیسم قیمت‌گذاری برای یک محصول واحد معنادار شده است: نرخ کارخانهٔ میلگرد ۱۴ برابر ۸۹٬۵۵۰ تومان است در برابر آخرین تسویهٔ بورس کالای همان سایز روی ۸۵٬۸۱۰ تومان، یعنی ۳٬۷۴۰ تومان و ۴٫۳۶ درصد بالاتر. در گزارش دیروز همین فاصله ۱۰۰ تومان و ۰٫۱۲ درصد بود. دو منبع مستقل این دو عدد را می‌سازند، تابلوی بورس کالا و ثبت نرخ کارخانه، و فاصلهٔ میان‌شان همان چیزی است که خریدار میلگرد در بازار آزاد می‌پردازد. در بازار جهانی، میلگرد شانگهای روی ۳٬۰۶۵ یوان بر تن است، ۶ یوان و ۰٫۲ درصد پایین‌تر (دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۶:۰۱).

۹. خودرو

در ثبت یکشنبه ۲۲ شهریور، حرکت خودرو محدود و انتخابی بود. دنا پلاس توربو اتوماتیک آپشنال مدل ۱۴۰۵ روی ۳٬۳۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان ثبت شد، ۱۳۰ میلیون تومان و ۴ درصد بالاتر از ثبت شنبه؛ مدل ۱۴۰۴ همان خودرو روی ۳٬۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، ۱۵۰ میلیون تومان و ۴٫۸ درصد بالاتر. در مقابل، دنا پلاس ۶ دنده در هر دو مدل ثابت ماند: ۱۴۰۵ روی ۲٬۴۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و ۱۴۰۴ روی ۲٬۳۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، و دنا پلاس لو آپشن ۱۴۰۴ روی ۲٬۲۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. یعنی گرانی به نسخهٔ اتوماتیک خورد و به نسخهٔ دستی نخورد، در روزی که دلار ۲٫۳۲ درصد پایین آمد.

یک تصمیم منتشرشده و تاریخ‌دار هم دیروز به این بازار وصل شد: مدیر سامانهٔ هوشمند سوخت اعلام کرد خودروهای نوشمارهٔ بالای یک میلیارد تومان و خودروهای پلاک مناطق آزاد از سهمیه‌های ۱٬۵۰۰ و ۳٬۰۰۰ تومانی بنزین حذف شده‌اند و ماهانه ۱۱۰ لیتر با نرخ ۱۰ هزار تومان می‌گیرند، با سقف ذخیرهٔ ۱۸۰ لیتر (مهر، یکشنبه ۲۲ شهریور). این تصمیم هزینهٔ نگهداشت خودروی نوشمارهٔ گران را بالا می‌برد و کانالش به قیمت بازار همین است، هرچند اثرش را باید در ثبت‌های روزهای آینده دید و نه در ثبت دیروز. در تابلو، نماد خودرو به بالاترین سطح یک سال اخیر خود روی ۷۶٫۶ تومان رسید.

۱۰. مصالح

سیمان یکشنبه ۲۲ شهریور تسویهٔ تازه گرفت و جهش آن قابل توجه بود. سیمان تیپ ۲ (۴۲٫۵) فله با میانگین موزون ۲۹٬۳۱۵ ریال هر کیلوگرم معادل ۲٬۹۳۲ تومان تسویه شد، ۲۹۶ تومان و ۱۱٫۲ درصد بالاتر از تسویهٔ ۲٬۶۳۶ تومانی ۲۱ شهریور. تیپ ۱ (۴۲٫۵) فله روی ۲٬۹۳۲ تومان و تیپ ۲ (۳۲٫۵) فله روی ۳٬۰۴۸ تومان تسویه شدند. یک قید مهم: تسویهٔ بورس کالا میانگین موزون حجمی همان روز است روی هر تولیدکننده‌ای که فروخته، پس تغییر ترکیب فروشندگان به‌تنهایی می‌تواند این عدد را جابه‌جا کند؛ برای روند باید چند جلسه را پشت هم دید.

فاصلهٔ تابلوی رسمی و قفسهٔ خرده‌فروشی این بار کمتر شد. سیمان فلهٔ تیپ ۲ کارخانهٔ تهران در ثبت یکشنبه ۳٬۲۱۷ تومان بر کیلوگرم و کارخانهٔ آبیک ۳٬۲۳۰ تومان است، یعنی حدود ۹٫۷ درصد بالاتر از تسویهٔ ۲٬۹۳۲ تومانی بورس کالا؛ دیروز همین فاصله حدود ۲۲ درصد بود. کیسهٔ ۵۰ کیلویی سیمان تهران ۲۴۰٬۰۰۰ تومان است که به ازای هر کیلوگرم ۴٬۸۰۰ تومان می‌شود، و فاصلهٔ فله و کیسه تعریفاً هزینهٔ کیسه، بسته‌بندی و توزیع را در خود دارد و نباید آن را حاشیهٔ سود خواند. در تابلو، صندوق‌های سیمانی یکدست نبودند: سیمانا ۱٫۰۱ درصد بالاتر روی ۴٬۱۶۵ تومان، سیمانو ۰٫۲۷ درصد بالاتر روی ۴٬۳۰۴ تومان، سیمانیا ۰٫۰۳ درصد بالاتر روی ۴٬۰۱۹٫۳ تومان و صندوق سیمان ۲٫۸۹ درصد پایین‌تر روی ۱٬۱۰۱ تومان.

۱۱. نگاه منطقه‌ای و جهانی

نفت برنت صبح امروز روی ۱۰۷٫۷۷ دلار است، ۳٫۱۶ دلار و ۳٫۰۲ درصد بالاتر (دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۴۸). زمینهٔ خبری آن تشدید درگیری در جنوب عربستان است: پدافند غیرنظامی عربستان اعلام کرد پرتابه‌ای از سوی نیروهای حوثی یمن به منطقهٔ الطوال در استان جازان اصابت کرد که دو مجروح و آسیب به یک مسجد و چند ساختمان و خودرو به جا گذاشت، و سخنگوی نظامی حوثی‌ها هدف‌گیری یک پایگاه در شروره در استان نجران را اعلام کرد (الجزیره، شنبه ۲۱ شهریور). کانال این قیمت به تهران دوسویه است: درآمد صادراتی از یک سو، و هزینهٔ حمل و بیمهٔ واردات از سوی دیگر.

در آمریکا، بازدهی اوراق ده‌سالهٔ خزانه‌داری به ۴٫۹۷ درصد رسید، بالاترین سطح از ۲۰۰۷، و بلومبرگ اکونومیکس نرخ بهرهٔ طبیعی واقعی سه‌ماههٔ دوم ۲۰۲۶ را حدود ۲٫۶ درصد برآورد می‌کند در برابر ۱٫۶ درصد فاصلهٔ ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ (دنیای اقتصاد به نقل از بلومبرگ، یکشنبه ۲۲ شهریور). کانالش به تهران از مسیر قیمت جهانی طلا و نفت می‌گذرد.

در دالان‌های ارزی منطقه، خوانش یکشنبه ۲۲ شهریور ساعت ۱۹:۵۹ چنین است: درهم امارات ۶۲٬۸۴۰ تومان با افت ۱٫۹۷ درصد، که نرخ مؤثر بخش بزرگی از واردات ایران از مسیر دبی است؛ یوان چین ۳۴٬۴۳۰ تومان با افت ۲٫۲۷ درصد، نرخ تسویهٔ خریدار اصلی نفت ایران؛ لیر ترکیه ۴٬۸۲۵ تومان با افت ۲٫۳۸ درصد، که هزینهٔ تجارت و سفر از مسیر ترکیه را تعیین می‌کند؛ و روبل روسیه ۲٬۷۲۸ تومان با افت ۲٫۳۱ درصد. این افت هم‌زمان تعریفاً از تقویت ریال در برابر دلار می‌آید و نه از تحولات جداگانهٔ هر ارز: وقتی دلار ۲٫۳۲ درصد پایین می‌آید، کل سبد ارزهای ریالی با آن پایین می‌آید. در بازارهای جهانی همین ارزها صبح امروز جدا حرکت کردند: دلار به لیر روی ۴۸٫۶۱ با رشد ۰٫۴۸ درصد و دلار به یوان روی ۶٫۷۱ تقریباً ثابت (دوشنبه ۲۳ شهریور، ۰۷:۳۹). در دیپلماسی منطقه، رئیس‌جمهور ایران در حاشیهٔ اجلاس بریکس در دهلی‌نو با ولیعهد ابوظبی دیدار کرد و مشاور رئیس امارات این دیدار را در چارچوب رویکرد «بازدارندگی و دیپلماسی» توصیف کرد (دنیای اقتصاد به نقل از مهر، یکشنبه ۲۲ شهریور).

۱۲. جمع‌بندی

حکم امروز این است: یکشنبه روزِ سهم متوسط بود، نه روزِ شاخص. رکورد هفتم شاخص کل واقعی است و آخرین بستهٔ قرمز این شاخص به ۱۳ شهریور برمی‌گردد، اما عدد تاریخی آن جلسه عبور شاخص هم‌وزن از ۲ میلیون واحد بود و به گزارش دنیای اقتصاد در همان جلسه سهم نمادهای مثبت از ۸۹ به ۷۶ درصد رسید. آن یک چیزی که باید یادت بماند این است: شاخص کل و سبد تو دو سنجهٔ متفاوت‌اند، و وقتی رکورد تازه‌ای می‌شنوی اول بپرس چند درصد نمادها در آن سهم داشتند. خوانش دیروز سهمینو هم برقرار ماند: گفته بود اوراق دولت سنگین‌ترین جریان نقد فرابورس می‌ماند، و یکشنبه دو سنگین‌ترین نماد کل بازار سرمایه هر دو اوراق دولتی بودند و هفت نماد از ده نماد پرگردش فرابورس با مجموع حدود ۴۹٫۵ هزار میلیارد تومان همین اوراق بودند. خوانش تازهٔ سهمینو: شاخص هم‌وزن بالای ۲ میلیون واحد می‌ماند، تا وقتی سهم نمادهای مثبت بورس تهران زیر ۶۰ درصد نرود؛ سطح این خوانش ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ واحد است، افق آن تا پایان هفته، و بسته‌شدن هم‌وزن زیر ۱٬۹۵۰٬۰۰۰ واحد در دو جلسهٔ پیاپی آن را باطل می‌کند (تاریخ خوانش: ۲۳ شهریور ۱۴۰۵).

۱۳. امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

• بازگشایی ساعت ۹ بورس تهران و سرنوشت صف‌های خرید پیش‌گشایش روی فولاد (۷۸۴ میلیون سهم)، وبملت (۱۶۶ میلیون سهم) و پالایش؛ و اینکه شاخص هم‌وزن بالای ۲ میلیون واحد می‌ماند یا مرز را از دست می‌دهد.
• اینکه جلسهٔ امروز هشتمین جلسهٔ صعودی پیاپی می‌شود یا صف رکوردها که از ۱۳ شهریور بی‌وقفه ادامه دارد می‌شکند.
• سهم نمادهای مثبت در جلسهٔ امروز، برای اینکه معلوم شود افت ۱۳ واحدی مشارکت یک جلسه بود یا آغاز یک روند.
• نخستین نرخ‌گذاری بازار اسکناس امروز و اینکه شکاف دلار آزاد و حوالهٔ مرکز مبادله، که دیروز ۳٫۷ واحد بسته شد و روی ۳۹٫۵ درصد ایستاد، به کدام سو می‌رود؛ و اینکه صرف ۱٫۶۸ درصدی تتر نسبت به دلار آزاد با بازگشایی بازار اسکناس تأیید می‌شود یا نه.
• حراج تازهٔ اوراق مالی اسلامی دولتی که برای سه‌شنبه ۲۴ شهریور روی تقویم است، و سهم شبکهٔ بانکی از آن.
• تسویهٔ تازهٔ خانوادهٔ میلگرد در بورس کالا، که آخرین بار ۱۸ شهریور ثبت شده و فاصلهٔ نرخ کارخانه با آن به ۴٫۳۶ درصد رسیده است.
• نشست فدرال‌رزرو در ۲۴ و ۲۵ شهریور و اثر آن بر انس طلا و نفت برنت. تقویم بازار سهمینو رویدادهای پیش رو را در یک نگاه نشان می‌دهد.