توانیر از خرداد تا مرداد ۱۴۰۵ برق کارخانههای سیمان و فولاد را در استانها و شهرستانها سهمیهبندی کرده و در چند استان گاز این واحدها هم بهطور کامل قطع شده است. همزمان، قیمت هر کیسهٔ سیمان تهران و ساوه در بورس کالا تا ۹ تیر ۱۴۰۵ به حدود ۲۵۳ هزار تومان و سیمان صوفیان به حدود ۲۸۱ هزار تومان رسیده است.
شرکت توانیر از خرداد ۱۴۰۵ برنامهٔ سهمیهبندی برق صنایع سیمان و فولاد را در استانها و شهرستانهای مختلف آغاز کرده و این محدودیت، طبق برنامهٔ اعلامی، تا مرداد ادامه خواهد داشت. همزمان، در چند استان از جمله فارس، خوزستان، بوشهر، سیستانوبلوچستان و هرمزگان، گاز کارخانههای سیمان بهطور کامل قطع شده و این واحدها برای ادامهٔ تولید به سوخت جایگزین (مازوت) روی آوردهاند. نتیجهٔ همزمانیِ این دو محدودیت، تنگترشدن عرضهٔ سیمان در بازار داخلی و تداوم رشد قیمت هر کیسه است؛ رقمی که تا ۹ تیر ۱۴۰۵ برای سیمان تهران و ساوه به حدود ۲۵۳٬۰۰۰ تومان و برای سیمان صوفیان به حدود ۲۸۱٬۰۰۰ تومان رسیده است.
پیشزمینه
سهمیهبندی تابستانهٔ برق صنایع پرمصرف، الگویی تکرارشونده در ایران است: توانیر برای عبور از اوج بار مصرف در ماههای گرم سال، بخشی از برق صنایع را به نفع مصرف خانگی محدود میکند. امسال این محدودیت بهصورت رسمی برای صنایع سیمان و فولاد در قالب سهمیههای مشخص برای هر استان و شهرستان اعلام شده است. افزون بر برق، وزارت نفت نیز در ادامهٔ همین سیاست مدیریت مصرف، در چند استان گاز طبیعی تحویلی به کارخانههای سیمان را بهطور کامل قطع کرده که این واحدها را به استفاده از مازوت، سوختی پرهزینهتر و آلایندهتر، ناچار کرده است. رسانههای اقتصادی داخلی از جمله تجارتنیوز از کمیابترشدن سیمان در برخی بازارهای منطقهای همزمان با این محدودیتها خبر دادهاند.
ارقام
مورد
رقم
تاریخ
سیمان پاکتی تهران و ساوه (هر کیسهٔ ۵۰ کیلویی، عمده)
حدود ۲۵۳٬۰۰۰ تومان
۹ تیر ۱۴۰۵
سیمان پاکتی آبیک (عمده)
حدود ۲۵۵٬۰۰۰ تومان
۹ تیر ۱۴۰۵
سیمان پاکتی صوفیان (عمده)
حدود ۲۸۱٬۰۰۰ تومان
۹ تیر ۱۴۰۵
معاملات تالار سیمان بورس کالا
۸۸۴٬۵۲۳ تن (ارزش نزدیک به ۲٫۹ همت)
هفتهٔ منتهی به ۵ تیر ۱۴۰۵
عرضهٔ سیمان در تالار صادراتی کیش
۱۹۱٬۰۰۰ تن (از عرضهٔ ترکیبی ۲۷۹٬۹۲۱ تنی)
۸ تیر ۱۴۰۵
محرکها
دو تصمیم سیاستی همزمان، پشت این تنگترشدن عرضه قرار دارد. نخست، برنامهٔ سهمیهبندی برق توانیر برای صنایع سیمان و فولاد که از خرداد آغاز شده و سهمیهٔ هر استان و شهرستان را جداگانه تعیین کرده است؛ توانیر این برنامه را بخشی از مدیریت مصرف در اوج بار تابستان و اولویتدادن به مشترکان خانگی معرفی کرده است. دوم، قطع کامل گاز تحویلی به کارخانههای سیمان در استانهای فارس، خوزستان، بوشهر، سیستانوبلوچستان و هرمزگان که بهگفتهٔ منابع صنعتی، این واحدها را به سوختِ جایگزین مازوت سوق داده است. رسانههای اقتصادی داخلی این ترکیب را عامل مستقیم کمیابشدن سیمان و رشد قیمت آن در برخی بازارهای منطقهای دانستهاند.
چشمانداز
بر پایهٔ برنامهٔ اعلامشدهٔ توانیر، سهمیهبندی برق صنایع سیمان و فولاد تا پایان مرداد ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت؛ به این معنا که فشار بر عرضهٔ سیمان، دستکم تا پایان تابستان، به وضعیت برق و گاز صنایع وابسته باقی میماند. این یک برآورد مبتنی بر برنامهٔ رسمی است، نه پیشبینی قیمت، و شدت واقعی آن به میزان اوج مصرف برق خانگی و تصمیمهای احتمالی دولت برای تعدیل سهمیهها بستگی دارد.
چه چیزی را رصد کنیم
در هفتههای پیشرو، حجم و ارزش عرضهٔ هفتگی سیمان در تالار فیزیکی بورس کالا (که معمولاً روزهای چهارشنبه برگزار میشود) و تالار صادراتی کیش، شاخصی برای سنجش میزان واقعی محدودیت تولید خواهد بود. همچنین جدولهای سهمیهبندی برق استانی توانیر و اعلام یا عدم اعلام بازگشت گاز به کارخانههای استانهای یادشده، از نکات قابلرصد این حوزه در تابستان ۱۴۰۵ است.