سیمان تهران در دو هفته ۳۳٫۵ درصد گران شد و از سطح ۹ تیر هم گذشت؛ حباب کیسه در بیشتر تولیدکنندگان دو برابر شد (جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵)

دو هفته پس از گزارش قبلی سهمینو دربارهٔ افت قیمت سیمان تهران، تصویر بازار کاملاً برگشته است: کیسهٔ ۵۰ کیلویی سیمان تهران که در ۲ مرداد ۱۴۰۵ به ۲۱۸ هزار تومان رسیده بود، امروز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ روی ۲۹۱ هزار تومان ایستاده، رشدی نزدیک به ۳۳٫۵ درصد در چهارده روز. این رقم از سطح ۲۵۳ هزار تومانی ۹ تیر، که نقطهٔ شروع افتِ گزارش قبلی بود، هم حدود ۱۵ درصد بالاتر است.

به‌بیان دیگر، افتی که سه هفته پیش «جداشدن تهران از گروه» توصیف شده بود، نه‌تنها جبران شده، بلکه با فاصله از آن عبور کرده است. این گزارش ادامهٔ مستقیم پروندهٔ قبلی سهمینو است و همان پرسش را از زاویهٔ تازه دنبال می‌کند: چرا تهران این‌بار هم از گروه جدا شد، این‌بار در جهت مخالف؟ این تحلیل توصیهٔ خرید یا فروش نیست.

پیش‌زمینه

در گزارش ۲ مرداد سهمینو («سیمان تهران در سه هفته حدود ۱۴ درصد ارزان‌تر شد») نشان داده بودیم که کیسهٔ تهران از حدود ۲۵۳ هزار تومان در ۹ تیر به ۲۱۸ هزار تومان در ۲ مرداد افت کرده، در حالی که ساوه و آبیک تقریباً ثابت مانده بودند. آن گزارش این افت را به‌سختی به سهمیه‌بندی برق و قطع گاز صنعت سیمان که از اردیبهشت تا مرداد ادامه داشت (شرح کامل در گزارش ۱۱ تیر) مرتبط می‌کرد، هرچند علیت قطعی را اثبات‌نشده اعلام کرده بود.

در پایان همان گزارش، «چه چیزی را رصد کنیم» دقیقاً همگرایی یا واگرایی بیشتر قیمت تهران با ساوه و آبیک در هفته‌های آینده را فهرست کرده بود. داده‌های امروز پاسخ آن پرسش است، و پاسخ واگرایی به سمت دیگر است.

عدد امروز: از افت به جهش

جدول زیر قیمت کیسهٔ ۵۰ کیلویی سه تولیدکننده را در دو تاریخ، از فید قیمت سهمینو، مقایسه می‌کند.

تهران که دو هفته پیش ارزان‌ترین کیسهٔ این فهرست بود، امروز از آبیک هم گران‌تر شده و عملاً صدرنشین جدول است. برای مرجع، امروز کیسهٔ سیمان شاهرود ۲۵۳ هزار تومان و فیروزکوه ۲۶۳ هزار تومان قیمت دارد؛ چون قیمت کیسه‌ای این دو تولیدکننده در گزارش ۲ مرداد به‌طور مستقیم و هم‌مبنا ثبت نشده بود، مقایسهٔ دو‌هفته‌ای برای آن‌ها را در این گزارش نمی‌آوریم تا عددی نامطمئن منتشر نشود.

یافتهٔ دوم: حباب کیسه به فله تقریباً همه‌جا بزرگ‌تر شده

گزارش قبلی یک ناهمگونی عجیب را ثبت کرده بود: پرمیوم قیمت کیسه نسبت به فله (هزینهٔ «کیسه‌کردن» یک کالای تقریباً همگن) در ۲ مرداد از ۸٫۶ درصد در تهران تا ۴۱٫۳ درصد در شاهرود نوسان داشت. با قیمت‌های امروز، این پرمیوم برای اکثر تولیدکنندگان تقریباً دو برابر شده است:

محاسبه از فید قیمت سهمینو در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ است: قیمت کیسه ضرب‌در ۲۰ (برای هم‌مقیاس‌شدن با تن) منهای قیمت فله، تقسیم‌بر قیمت فله. سیمان فیروزکوه از این جدول کنار گذاشته شده، چون همان‌طور که در گزارش قبلی هم تذکر داده بودیم، مرجع فله («سیمان فیروزکوه») و مرجع کیسه‌ای («سیمان فراز فیروزکوه») در فید ما ممکن است یک شرکت نباشند و محاسبهٔ پرمیوم برای آن قابل‌اتکا نیست.

سه تولیدکننده از چهار مورد پرمیوم بزرگ‌تری نسبت به دو هفته پیش دارند؛ فقط شاهرود کمی پایین آمده. این یعنی در بیشتر بازار، قیمت کیسه‌ای (محصولی که عمدتاً به دست خرده‌خریدار و سازندهٔ کوچک می‌رسد) سریع‌تر از فله (که عمدتاً کارخانه‌های بتن آماده و پروژه‌های بزرگ می‌خرند) بالا رفته است.

محرک‌ها

این گزارش علیت قطعی را اثبات نمی‌کند؛ آنچه در ادامه می‌آید فرضیه است، نه نتیجه.

تقاضای بازسازی و خرده‌فروشی. در هفته‌های اخیر گزارش سهمینو دربارهٔ مجمع فولاد مبارکه نشان داده بود که بخشی از صنعت با فشار بازسازی خسارت‌های جنگ روبه‌روست. اگر تقاضای بازسازی و تعمیرات خرد بیشتر از کانال خرده‌فروشی (کیسه) عبور کند تا پروژه‌های بزرگ (فله)، پرمیوم کیسه باید دقیقاً همین‌طور که مشاهده شد، پهن‌تر شود. این یک فرضیهٔ قابل‌بررسی است، نه یک واقعیت اثبات‌شده در این گزارش.

تورم عمومی. نرخ تورم نقطه‌به‌نقطهٔ ایران بر پایهٔ آخرین گزارش بانک مرکزی بالای ۸۰ درصد است؛ بخشی از رشد اسمی قیمت کیسه می‌تواند صرفاً همراهی با تورم عمومی باشد، هرچند دو هفته زمان کوتاهی برای چنین اثری است.

رفع محدودیت برق. گزارش قبلی سهمینو ثبت کرده بود که برق صنایع برای مرداد و شهریور قطع نخواهد شد. این تصمیم باید عرضه را آسان‌تر و نه سخت‌تر کند؛ بنابراین به‌تنهایی توضیح‌دهندهٔ جهش قیمت کیسه نیست و این تناقض خودش قابل‌توجه است.

چشم‌انداز

اگر رشد کیسه ادامه‌دار باشد و فله عقب بماند، اثر مستقیم آن روی هزینهٔ ساخت مسکن و پروژه‌های کوچک بیشتر از پروژه‌های بزرگ خواهد بود، چون خریدار خرد عمدتاً کیسه می‌خرد. اگر برعکس، این جهش موقتی و ناشی از نوسان کوتاه‌مدت عرضه باشد، انتظار می‌رود در گزارش‌های بعدی همگرایی دوباره دیده شود، همان‌طور که گزارش قبلی هم پیش‌بینی محتاطانه‌ای در این باره داشت.

ریسک‌ها و ابهام‌ها

• ابهام مبنای قیمت: مثل گزارش قبلی، این احتمال که دو خوانش فید در دو تاریخ متفاوت از یک منبع کاملاً یکسان نباشند کنار گذاشته نمی‌شود.
• ریسک تعمیم: این گزارش فقط سه تا چهار تولیدکننده را پوشش می‌دهد، نه کل صنعت سیمان کشور.
• علیت اثبات‌نشده: هیچ‌کدام از محرک‌های بالا در این گزارش با داده مستقل تأیید نشده‌اند.

جمع‌بندی

دو هفته بعد از یک افت ۱۴ درصدی، کیسهٔ سیمان تهران با جهش ۳۳٫۵ درصدی نه‌تنها آن افت را جبران کرد، بلکه از سطح ۹ تیر هم حدود ۱۵ درصد فراتر رفت، در حالی که ساوه و آبیک با فاصلهٔ زیاد کندتر حرکت کردند. هم‌زمان، حباب قیمت کیسه نسبت به فله در سه تولیدکنندهٔ اصلی تقریباً دو برابر شده، نشانه‌ای از این‌که خرده‌فروشی سریع‌تر از فروش عمده گران شده است. علت دقیق این واگرایی هنوز روشن نیست. این تحلیل توصیهٔ خرید یا فروش نیست.

چه چیزی را رصد کنیم

• ادامه یا توقف رشد کیسهٔ تهران در هفته‌های آینده، و این‌که آیا شکاف با ساوه دوباره بسته می‌شود.
• حجم و ارزش عرضهٔ هفتگی سیمان در تالار فیزیکی بورس کالا.
• روند پرمیوم کیسه به فله در سایر تولیدکنندگان.
• قیمت‌های روزانه در صفحهٔ مصالح سهمینو و رویدادهای تقویم سهمینو.