بزرگ‌ترین عرضهٔ اولیهٔ تاریخ بورس ایران در راه است؛ ارزش‌گذاری تابان فردا نهایی شد (سه‌شنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۵)

لید

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار روز شنبه ۷ تیر ۱۴۰۵ اعلام کرد اقدامات لازم برای عرضهٔ سهام گروه پتروشیمی تابان فردا انجام شده و فرآیند ارزش‌گذاری آن به پایان رسیده است؛ به گفتهٔ او، برنامهٔ فعلی این است که عرضه ظرف دو هفتهٔ آینده (تا حدود ۲۱ تیر ۱۴۰۵) برگزار شود (به نقل از تعادل و اقتصادآنلاین). مهدی عبوری، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری اهداف (مالک صددرصد تابان فردا)، این عرضه را بزرگ‌ترین معاملهٔ تاریخ بورس ایران از نظر ارزش ریالی توصیف کرده و آن را رکنی مهم برای تامین مالی بخش واقعی اقتصاد از مسیر بورس دانسته است (به نقل از شرکت سرمایه‌گذاری صنعت نفت).

پیش‌زمینه

تابان فردا، بازوی اصلی سرمایه‌گذاری پتروشیمی و نفتی صندوق بازنشستگی صنعت نفت است و صددرصد آن در اختیار شرکت سرمایه‌گذاری اهداف قرار دارد. برنامه‌ریزی اولیه این بود که عرضه پیش از آغاز محرم ۱۴۰۵ انجام شود، اما فرآیندهای اداری مرتبط با ارزش‌گذاری شرکتی به این بزرگی، زمان بیشتری برد و عرضه به تیرماه موکول شد. بر اساس مادهٔ ۱۰۲ دستورالعمل اجرایی معاملات بورس تهران، ناشران می‌توانند بخشی از سهام عرضه‌شده را به‌صورت ترجیحی به کارکنان و بازنشستگان خود اختصاص دهند؛ شرکت سرمایه‌گذاری اهداف اعلام کرده تا ۵ درصد از سهام قابل عرضهٔ تابان فردا را طبق همین ماده به بازنشستگان صنعت نفت اختصاص می‌دهد و هزینهٔ آن طی ۲۴ ماه به‌صورت قرض‌الحسنه و بدون سود از حقوق مستمری کسر خواهد شد.

ارقام کلیدی

بر پایهٔ ارزش پرتفوی اعلام‌شده (حدود ۳۱۸ هزار میلیارد تومان)، عرضهٔ ۵ درصدی می‌تواند رقمی نزدیک به ۱۵ تا ۱۶ هزار میلیارد تومان را در بازار جابه‌جا کند؛ این عدد صرفاً برآوردی محاسباتی بر پایهٔ ارزش پرتفوی دارایی‌های تابان فرداست، نه رقم رسمی عرضه، چرا که سازمان بورس تاکنون قیمت پایهٔ نهایی سهام تابان فردا را که می‌تواند با ارزش پرتفوی آن تفاوت داشته باشد، اعلام نکرده است.

محرک‌ها

دو عامل هم‌زمان این عرضه را به رویدادی کم‌سابقه در تاریخ بورس تهران تبدیل کرده است. نخست، ترکیب دارایی تابان فردا: این هلدینگ سهام‌دار عمدهٔ چند غول پتروشیمی و پالایشی بورسی از جمله خلیج فارس، نفت سپاهان، پتروشیمی زاگرس، پتروشیمی مارون و پتروشیمی پتروخرج است، ترکیبی که ارزش پرتفوی آن را در قامت یکی از بزرگ‌ترین دارایی‌های عرضه‌نشدهٔ بازار سرمایهٔ ایران قرار داده است. دوم، سازوکار تخصیص ترجیحی به بازنشستگان: با استناد به مادهٔ ۱۰۲ دستورالعمل معاملات، بخشی از عرضه بدون فشار نقدینگی آنی، از طریق کسر اقساطی و بدون سود از حقوق مستمری بازنشستگان صنعت نفت تامین مالی می‌شود؛ سازوکاری که پیش‌تر برای سایر شرکت‌های زیرمجموعهٔ صندوق‌های بازنشستگی هم به کار رفته و اکنون در مقیاسی بزرگ‌تر تکرار می‌شود.

چشم‌انداز

سهمینو دربارهٔ روند قیمت سهام تابان فردا پس از عرضه یا سودآوری آیندهٔ آن پیش‌بینی یا توصیه‌ای ارائه نمی‌دهد. آنچه از داده‌های موجود برمی‌آید این است که تکمیل فرآیند ارزش‌گذاری، آخرین مانع رسمی پیش‌روی این عرضه را برداشته و در صورت برگزاری در بازهٔ اعلام‌شده، تابان فردا از نظر ارزش ریالی رکورد بزرگ‌ترین عرضهٔ اولیهٔ تاریخ بازار سرمایهٔ ایران را در اختیار می‌گیرد؛ رکوردی که تاکنون بر پایهٔ تعداد مشارکت‌کنندگان (نزدیک به دو میلیون و هفتاد هزار نفر) در اختیار عرضهٔ اولیهٔ شستا (سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی) در فروردین بوده است. این دو رکورد، از دو سنجه متفاوت (ارزش ریالی در برابر تعداد مشارکت‌کننده) اندازه‌گیری می‌شوند و لزوما یکسان نیستند.

چه چیزی را رصد کنیم

• اعلام رسمی تاریخ دقیق و قیمت پایهٔ عرضه از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار، که تاکنون منتشر نشده است.
• دستورالعمل نهایی ثبت‌نام بازنشستگان صنعت نفت برای سهم ترجیحی ۵ درصدی و بازهٔ زمانی کسر اقساط از حقوق مستمری.
• واکنش نمادهای زیرمجموعهٔ تابان فردا، از جمله خلیج فارس و نفت سپاهان، در روزهای نزدیک به عرضه.
• میزان مشارکت واقعی سرمایه‌گذاران خرد در روز عرضه، به‌عنوان معیار مقایسه با رکورد پیشین شستا.

موارد بالا صرفاً برای رصد و آگاهی ارائه شده‌اند و هیچ‌گونه توصیهٔ خرید، فروش یا مشارکت در عرضهٔ اولیه محسوب نمی‌شوند.

سلب مسئولیت

این گزارش صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی و آموزشی بازار دارد و توصیهٔ سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تمامی ارقام دارای تاریخ اعتبار مشخص هستند و ممکن است تا زمان مطالعه تغییر کرده باشند؛ پیش از هرگونه تصمیم مالی، اطلاعات را از منابع رسمی و به‌روز راستی‌آزمایی کنید.