حباب سکه امامی هفته‌ای ۶.۸۵ درصد رشد کرد؛ چرا حتی با افت طلای جهانی هم باز شد؟ (چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵)

حباب سکهٔ تمام امامی (فاصلهٔ قیمت آن از ارزش ذاتی طلا به‌علاوهٔ اجرت و مالیات) در آخرین قرائت هفتگی، یکشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۵، به حدود ۷٬۰۹۱٬۰۰۰ تومان رسید؛ رشدی ۶.۸۵ درصدی نسبت به هفتهٔ پیش از آن. این رشد در حالی ثبت شد که طلای جهانی، شامگاه سه‌شنبه ۱۶ تیر (به وقت آمریکا)، با واکنش تورمی به حملهٔ نظامی به کشتی‌های تجاری در تنگهٔ هرمز و لحن سخت‌گیرانه‌تر بازار نسبت به مسیر نرخ بهرهٔ فدرال‌رزرو، حدود ۴۹ دلار (۱.۲ درصد) از ۴٬۱۶۵ به کف روزانهٔ ۴٬۱۱۶ دلار عقب نشست؛ روندی معکوس آنچه در نگاه اول از یک بحران ژئوپلیتیک انتظار می‌رود.

پیش‌زمینه

حباب سکه در هفته‌های اخیر نوسان قابل‌توجهی داشته است. سهمینو پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۵ گزارش داده بود این حباب در یک هفته ۴۴ درصد باز شده و سکهٔ امامی به محدودهٔ ۱۷۷ تا ۱۷۸ میلیون تومان رسیده بود؛ جهشی به‌مراتب تندتر از رشد ۶.۸۵ درصدی هفتهٔ منتهی به ۱۴ تیر. با این‌همه، حتی در سطح فعلی، حباب هنوز حدود ۴۱.۵ درصد کمتر از سه ماه پیش و ۳۱ درصد کمتر از سال گذشته است؛ یعنی روند کلی نسبت به بلندمدت هنوز رو به تعدیل است، هرچند نوسان هفته‌به‌هفته زیاد بوده.

عددها

محرک‌ها

واگرایی میان حباب سکه و طلای جهانی از دو مکانیزم متفاوت سرچشمه می‌گیرد. در سمت جهانی، حملهٔ سه‌شنبه‌شب به کشتی‌های تجاری در تنگهٔ هرمز و لغو مجوز فروش دلاری نفت ایران توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا، نفت برنت را به بالای ۷۶ دلار رساند؛ جهش قیمت نفت نگرانی از تورم را در بازارهای جهانی افزایش داد و انتظارات را به سمت لحن سخت‌گیرانه‌تر فدرال‌رزرو در تعیین نرخ بهره سوق داد. بازدهی واقعی اوراق خزانه در چنین شرایطی معمولاً بالا می‌رود و چون طلا هزینهٔ نگهداری دارد و سودی پرداخت نمی‌کند، بازدهی واقعی بالاتر برای آن یک مانع کوتاه‌مدت محسوب می‌شود؛ به همین دلیل طلای جهانی به‌رغم افزایش ریسک ژئوپلیتیک، عقب نشست.

در سمت داخلی اما حباب سکه عمدتاً از عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازار غیررسمی سکه سرچشمه می‌گیرد: خریداران سکه در بازار آزاد برخلاف خرید سکهٔ نو از ضرابخانه، اجرت طراحی و ساخت یا مالیات بر ارزش افزوده نمی‌پردازند و همین موضوع تقاضای مضاعفی برای سکه‌های دست دوم ایجاد می‌کند. بانک مرکزی به‌طور دوره‌ای از طریق حراج سکه، بخشی از این عرضه را جبران می‌کند تا از رشد بی‌رویهٔ حباب جلوگیری شود، اما تا زمانی که انتظارات نرخ ارز آزاد در فضای بحران تنگهٔ هرمز نااطمینان بماند، تقاضا برای دارایی‌های فیزیکی مانند سکه بالا می‌ماند؛ صرف‌نظر از جهت حرکت طلای جهانی.

چشم‌انداز

رشد ۶.۸۵ درصدی هفتهٔ اخیر، در مقایسه با جهش ۴۴ درصدی هفتهٔ پیش از آن، نشان می‌دهد سرعت بازشدن حباب کند شده، اما همچنان مثبت است. اگر بازار ارز آزاد در روزهای آینده واکنش کامل خود به لغو مجوز نفتی و تحولات تنگهٔ هرمز را نشان دهد، این واکنش می‌تواند مستقیماً بر قیمت پایهٔ سکه و به‌تبع آن اندازهٔ حباب اثر بگذارد. این یک مشاهده بر پایهٔ روند آماری موجود است، نه پیش‌بینی قیمت طلا یا سکه یا توصیه‌ای برای خرید یا فروش.

چه چیزی را رصد کنیم

واکنش بازار آزاد دلار و طلا و سکه به تحولات دیشب تنگهٔ هرمز، که هنوز در دادهٔ رسمی امروز ثبت نشده، در روزهای آینده رصدشدنی است. همچنین باید دید آیا بانک مرکزی حراج تازه‌ای برای مهار حباب برگزار می‌کند و نشست ۸ مرداد فدرال‌رزرو دربارهٔ نرخ بهره چه اثری بر طلای جهانی و از این مسیر بر بازار داخلی خواهد گذاشت.

این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی و آموزشی دارد و هیچ توصیه‌ای برای خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری در بازار طلا و سکه محسوب نمی‌شود. تصمیم‌های مالی خود را بر پایهٔ بررسی کامل شرایط شخصی و مشورت با کارشناس متخصص انجام دهید.