نبض بازار، صبح پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۵

هفته‌ای که با هفتمین رشد هفتگی پیاپی شاخص کل بورس تهران همراه بود، عصر چهارشنبه ۱۷ تیر با اعلام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حاشیه نشست ناتو در آنکارا مبنی بر «تمام‌شده» بودن آتش‌بس و توافق موقت با ایران، به‌طور ناگهانی رنگ باخت. دلار آزاد که تا ۱۶ تیر حدود ۱۷۸٬۵۹۵ تومان معامله می‌شد، بامداد پنجشنبه ۱۸ تیر از کانال ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد و به ۱۸۰٬۱۹۵ تومان رسید؛ افزایشی ۳٬۵۱۰ تومانی در یک شبانه‌روز. هم‌زمان، شاخص کل بورس تهران در معاملات چهارشنبه ۲۴٬۷۴۱ واحد (۰.۴۷ درصد) افت کرد و برنت با جهشی بیش از ۵ درصدی به بالای ۷۸ دلار در هر بشکه رسید. بورس تهران امروز و فردا (پنجشنبه و جمعه) به‌مناسبت تعطیلات آخر هفته تعطیل است و بازار سهام شنبه ۲۰ تیر در سایه همین تحولات بازمی‌گردد.

خلاصهٔ امروز

تیترهای مهم امروز

• ترامپ در حاشیه نشست ناتو در آنکارا آتش‌بس و توافق موقت با ایران را «تمام‌شده» خواند و مذاکرهٔ بیشتر را «اتلاف وقت» نامید (به گزارش رسانه‌های بین‌المللی از جمله آسوشیتدپرس و الجزیره، چهارشنبه ۱۷ تیر).
• وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوزی را که فروش محدود نفت ایران را تا ۳۱ مرداد مجاز می‌کرد لغو کرد و اقدامات اخیر در تنگه هرمز را «کاملاً غیرقابل‌قبول» توصیف کرد (به گزارش اکسیوس و پولیتیکو، سه‌شنبه ۱۶ تیر).
• یک نفتکش در نزدیکی لیما در عمان هدف پرتابه قرار گرفت و به گزارش UKMTO دچار آتش‌سوزی شد؛ منابع رویترز این کشتی را حامل گاز مایع قطری دانستند و خدمه آن را سالم گزارش کردند (سه‌شنبه ۱۶ تیر).
• شورای رقابت افزایش ۱۵ درصدی قیمت کارخانه‌ای خودرو که وزارت صمت به‌صورت یک‌جانبه تصویب کرده بود را ناکافی دانست و پرونده را به نهادهای نظارتی ارجاع داد (جلسه ۷۵۸ شورای رقابت، چهارشنبه ۱۷ تیر).
• هفت عضو داوطلب کاهش تولید اوپک‌پلاس (روسیه، عربستان، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان) در نشست یکشنبه ۵ ژوئیه (۱۴ تیر) با افزایش تولید ۱۸۸ هزار بشکه‌ای از آغاز آگوست موافقت کردند.

ارز

دلار آزاد در مسیر صعودی همین هفته حرکت کرد: از حدود ۱۷۵ هزار تومان یکشنبه ۱۴ تیر، به ۱۷۸٬۵۹۵ تومان چهارشنبه ۱۷ تیر و در نهایت عبور از کانال ۱۸۰ هزار تومان بامداد پنجشنبه با رسیدن به ۱۸۰٬۱۹۵ تومان (منبع: TGJU). یورو آزاد نیز در همین بازه حدود ۲۰۵٬۴۹۰ تومان معامله شد که نسبت به هفتهٔ گذشته حدود ۲.۳۵ درصد رشد نشان می‌دهد. در سوی دیگر، نرخ رسمی «توافقی» در مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران (ICE) در پایان معاملات چهارشنبه ۱۷ تیر برای فروش ۱۴۸٬۵۴۹ تومان و برای خرید ۱۴۷٬۲۱۲ تومان بود؛ یعنی فاصلهٔ آزاد و توافقی به حدود ۳۱٬۷۰۰ تومان (نزدیک به ۲۱ درصد) رسیده، یکی از بیشترین شکاف‌های چند ماه اخیر. این جهش با اعلام پایان آتش‌بس و تشدید تنش در تنگه هرمز هم‌زمان شد؛ بیانیهٔ سیاست ارزی تازه‌ای از بانک مرکزی دربارهٔ این تحولات تا لحظهٔ تنظیم این گزارش منتشر نشده است.

طلا و سکه

طلای ۱۸ عیار هر گرم بامداد پنجشنبه به ۱۷٬۸۸۳٬۰۰۰ تومان رسید که در مقایسه با هفتهٔ گذشته حدود ۴۸۳٬۰۰۰ تومان (۲.۴ درصد) بیشتر است؛ هر مثقال نیز حدود ۷۹٬۱۷۳٬۰۰۰ تومان معامله شد. سکهٔ امامی در پایان معاملات چهارشنبه ۱۷ تیر به ۱۸۱٬۵۱۰٬۰۰۰ تومان رسید، در حالی که سه‌شنبه ۱۷۹٬۴۸۰٬۰۰۰ تومان و دوشنبه ۱۷۷٬۹۹۰٬۰۰۰ تومان بود. نیم‌سکه حدود ۹۳٬۹۱۰٬۰۰۰ تومان و ربع‌سکه حدود ۵۴٬۳۰۰٬۰۰۰ تومان قیمت خورد. حباب سکهٔ امامی نیز به حدود ۷٬۰۹۱٬۰۰۰ تومان رسید که نسبت به هفتهٔ گذشته (۶٬۶۳۶٬۰۰۰ تومان) حدود ۶.۸۵ درصد رشد کرده و در یک ماه اخیر بیش از دو برابر شده است (منبع: TGJU). نکتهٔ قابل‌توجه این است که هم‌زمان با رشد قیمت طلای داخلی، طلای جهانی (اونس) روند نزولی داشته: نرخ اسپات طلا چهارشنبه با افت حدود ۰.۹ درصدی به ۴٬۰۶۸ دلار رسید و در دومین روز متوالی کاهش، پنجشنبه زیر ۴٬۱۰۰ دلار معامله شد؛ یعنی رشد سکه و طلای داخلی عمدتاً از افت ریال، نه صعود طلای جهانی، ناشی شده است.

بورس

هفتهٔ منتهی به ۱۷ تیر برای بورس تهران با یک چرخش شدید همراه بود. سه‌شنبه ۱۶ تیر شاخص کل با جهشی حدود ۱۲۴٬۰۰۰ واحدی (نزدیک به ۲ درصد) به رکورد ۵٬۳۱۱٬۵۲۸ واحد رسید و ۹۴ درصد نمادها سبزپوش بودند. اما با اعلام پایان آتش‌بس ایران و آمریکا و تشدید تنش در هرمز در ساعات پایانی چهارشنبه، فضای معاملات معکوس شد: شاخص کل ۲۴٬۷۴۱ واحد (۰.۴۷ درصد) افت کرد و در ۵٬۲۸۶٬۷۸۳ واحد ایستاد، شاخص هم‌وزن نیز ۵٬۴۱۹ واحد (۰.۳۹ درصد) پایین رفت و تنها حدود ۱۸ درصد نمادها مثبت ماندند. «فارس» و «فملی» بیشترین اثر منفی را بر شاخص گذاشتند و نمادهای پرتراکنشی چون شپنا، وبملت، خودرو، شبندر و فملی نیز قرمزپوش شدند. با این حال، با احتساب کل هفته، شاخص کل برای هفتمین هفتهٔ متوالی رشد ثبت کرد (حدود نیم درصد) و شاخص هم‌وزن نزدیک به ۱.۸ درصد بالا رفت؛ گروه‌های فلزات اساسی و پتروشیمی در کانون نقدشوندگی و توجه بازار قرار داشتند. بورس تهران امروز (پنجشنبه) و فردا (جمعه) تعطیل است و شنبه ۲۰ تیر، در سایهٔ ادامهٔ تنش‌های منطقه‌ای، بازمی‌گردد.

رمزارز

بازار جهانی رمزارزها نیز از تشدید تنش ایران و آمریکا بی‌نصیب نماند. بیت‌کوین که سه‌شنبه بالای ۶۴ هزار دلار معامله می‌شد، پس از خبر ادامهٔ حملات آمریکا و اعلام پایان آتش‌بس، به حدود ۶۱٬۹۰۰ دلار (افت ۲.۲ درصدی شبانه) عقب نشست و پنجشنبه در محدودهٔ ۶۲٬۳۰۰ دلار معامله می‌شود (منبع: CoinDesk). اتریوم نیز حدود ۱٬۷۳۲ دلار بود، در حدود ۱.۵ درصد افت روزانه و در ناحیهٔ «ترس شدید» شاخص احساسات بازار. نرخ تتر به تومان به‌دلیل نوسان شدید دلار در همین بازه بین حدود ۱۷۹ تا ۱۸۳ هزار تومان در نوسان بود (منابع TGJU و صرافی‌های داخلی)، رقمی که مستقیماً نرخ دلار آزاد را در خود دارد. در سوی دیگر، صندوق‌های ETF اسپات بیت‌کوین در آمریکا روز جمعه ۱۲ تیر (۳ ژوئیه) با ورود خالص ۲۲۱.۷ میلیون دلار، روند ده‌روزهٔ خروج سرمایه را متوقف کردند، هرچند خروج خالص از ابتدای سال هنوز به ۵.۴ میلیارد دلار می‌رسد؛ نشست کمیتهٔ کنگره دربارهٔ لایحهٔ CLARITY در ۲۶ تیر (۱۷ ژوئیه) از رویدادهای قابل‌توجه پیش رو است.

آهن و فولاد

در آخرین وضعیت ثبت‌شدهٔ بازار میلگرد (۱۳ تیر، پیش از تشدید اخیر تنش‌ها)، میلگرد ۱۶ نیشابور حدود ۶۰٬۰۹۲ تومان، قائم رازی سایز ۱۲ حدود ۵۹٬۶۳۳ تومان، آریان استیل سایز ۱۰ حدود ۶۴٬۱۲۸ تومان و نوین متین سایز ۱۰ (ساده) حدود ۶۵٬۶۸۸ تومان بر هر کیلوگرم معامله شد؛ در آن روز بازار نسبت به هفته‌های پرتنش پیشین آرام‌تر و قیمت‌گذاری برند به برند توصیف شده بود (منبع: تعادل). در یکی از جلسات اخیر عرضهٔ بورس کالا، حدود ۲۳٬۲۲۵ تن شمش، ۴٬۰۳۵ تن میلگرد، ۱٬۷۲۰ تن ورق و ۵۵۲ تن تیرآهن دادوستد شد. با توجه به جهش اخیر دلار، محرک اصلی قابل‌رصد برای هفتهٔ پیش رو، اثرگذاری نرخ ارز بر قیمت‌گذاری نهاده‌های وارداتی و شمش صادراتی خواهد بود.

خودرو

در جلسهٔ ۷۵۸ شورای رقابت (چهارشنبه ۱۷ تیر)، سخنگوی این شورا اعلام کرد که وزارت صنعت، معدن و تجارت افزایش ۱۵ درصدی قیمت کارخانه‌ای خودرو را به‌صورت یک‌جانبه و بدون هماهنگی با سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تصویب کرده، حال آن‌که رقم موجه بر پایهٔ تورم و نرخ ارز نزدیک به ۲۵ درصد برآورد شده بود؛ شورا این مغایرت با «دستورالعمل ۵۴۳» را به نهادهای نظارتی ارجاع داد. در بازار آزاد، فاصلهٔ قیمت کارخانه تا بازار (حاشیهٔ بازار) با افزایش نرخ کارخانه‌ای تا حدی جمع شده اما همچنان باز است؛ برای نمونه دنا پلاس اتوماتیک که در اوایل تیر حدود ۲٬۶۱۵ میلیارد تومان بود، تا ۱۳ تیر به حدود ۲٬۶۹۰ میلیارد تومان رسید و کوییک اس نیز حدود ۱٬۱۸۳ میلیارد تومان قیمت خورد. تقاضا در بازار به‌گفتهٔ فعالان این حوزه هم‌چنان ضعیف و همراه با تردید خریداران نسبت به مسیر قیمت‌گذاری آتی است.

مصالح

بازار سیمان نسبت به نوسانات شدید ارز و فلزات مقاوم‌تر بوده است؛ در آخرین گزارش ثبت‌شده (۶ تیر)، سیمان پاکتی تهران (تیپ ۲) حدود ۲۵۳٬۰۰۰ تومان، سیمان سفیدان (تیپ ۲) حدود ۲۸۱٬۰۰۰ تومان و سیمان شمال حدود ۲۴۰٬۰۰۰ تومان بر هر پاکت معامله شد و روند کلی نسبتاً باثبات توصیف شده بود. کنترل عرضهٔ بورس کالا و مدیریت مصرف انرژی کارخانه‌ها به‌عنوان عامل اصلی ثبات این بازار در هفته‌های اخیر عنوان شده و نشانهٔ محسوسی از افزایش تقاضای فصلی هنوز دیده نشده است.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

نفت برنت با جهشی بیش از ۵ درصدی به ۷۸.۰۲ دلار در هر بشکه رسید و وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز حدود ۷۴.۳۶ دلار معامله شد؛ محرک اصلی، حملهٔ گزارش‌شده به نفتکش‌ها در تنگه هرمز و لغو مجوز فروش نفت ایران بود، هرچند اظهارات بعدی ترامپ مبنی بر بعید دانستن بازگشت به «جنگ تمام‌عیار» بخشی از رشد اولیه را پس گرفت. شاخص دلار (DXY) در ۱۰۱.۰۷ ثابت ماند و در یک ماه اخیر ۱.۱۶ درصد تقویت شده است. طلای جهانی برخلاف تشدید تنش، تحت فشار دلار قوی‌تر و انتظار نرخ بهرهٔ فدرال‌رزرو (نشست بعدی ۶ و ۷ مرداد، برابر با ۲۸ و ۲۹ ژوئیه) به کف یک‌هفته‌ای نزدیک ۴٬۰۳۰ دلار رسید؛ صورت‌جلسهٔ فدرال‌رزرو نشان داد ۹ از ۱۸ عضو کمیته با حداقل یک افزایش نرخ دیگر در سال جاری موافق‌اند. در بورس‌های سهام آمریکا، شاخص داوجونز با افت ۵۷۶.۷۶ واحدی (۱.۰۹ درصد) به ۵۲٬۳۴۸ واحد رسید، در حالی‌که نزدک با تکیه بر سهام فناوری ۰.۲ درصد رشد کرد.

در سطح منطقه، یوان چین در ۶.۸۰۳۸ به ازای هر دلار معامله شد و واردات نفت ایران توسط چین در ژوئن به حدود ۶۵۴ هزار بشکه در روز کاهش یافت، در حالی‌که بیش از ۵۸ میلیون بشکهٔ نفت ایرانی هنوز در دریا معطل خریدار مانده است. در امارات، جریان طلای فرودگاه دبی به‌گفتهٔ منابع صنعتی تحت تأثیر تنش‌های اخیر و اتکای بیشتر به حمل هوایی قرار گرفته است. در عراق، نرخ حواله بانک مرکزی عراق برای دلار در ۱٬۳۱۰.۵ دینار بود، در حالی‌که نرخ مرجع بودجه‌ای ۱٬۳۰۰ دینار و نرخ خرده‌فروشی نزدیک به ۱٬۳۲۰ دینار اعلام شده است؛ کانالی که همچنان بخشی از جریان ارزی مرتبط با ایران را در خود دارد. لیر ترکیه در حدود ۴۶.۸۰ به ازای هر دلار معامله شد و بانک مرکزی ترکیه نرخ بهره را برای سومین نشست متوالی در ۳۷ درصد نگه داشت. روبل روسیه در ۷۶.۲۹ به ازای هر دلار بود و هفت عضو داوطلب اوپک‌پلاس در نشست ۵ ژوئیه (۱۴ تیر) با افزایش تولید ۱۸۸ هزار بشکه‌ای از آغاز آگوست موافقت کردند.

امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

• واکنش بازارها به ادامهٔ تحولات تنگه هرمز و اظهارات مقامات ایران و آمریکا در روزهای تعطیل بورس (پنجشنبه و جمعه).
• بازگشایی بورس تهران شنبه ۲۰ تیر و این‌که آیا فشار فروش چهارشنبه ادامه می‌یابد یا روند صعودی هفت‌هفته‌ای بازمی‌گردد.
• واکنش احتمالی بانک مرکزی به عبور دلار از کانال ۱۸۰ هزار تومان و فاصلهٔ رو به رشد با نرخ توافقی.
• انتشار داده‌های تولید ناخالص داخلی فصل دوم و تجارت خارجی ژوئن چین در ۲۳ و ۲۴ تیر (۱۴ و ۱۵ ژوئیه).
• پیگیری پروندهٔ قیمت‌گذاری خودرو در نهادهای نظارتی پس از ارجاع شورای رقابت.
• نشست کمیتهٔ کنگرهٔ آمریکا دربارهٔ لایحهٔ CLARITY در ۲۶ تیر و اثر احتمالی آن بر بازار رمزارز.