نبض بازار، صبح پنجشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵؛ هفته‌ای که آتش‌بس فروپاشید و دلار رکورد ۱۸۸ هزار تومان را زد

هفته‌ای که گذشت، هفتهٔ فروپاشی یک آتش‌بس بود. تفاهم‌نامهٔ اسلام‌آباد که ۲۷ خرداد با میانجی‌گری پاکستان و قطر امضا شده بود، کمتر از یک ماه دوام آورد؛ روز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را از سر گرفت و تنش تنگهٔ هرمز به اوج تازه‌ای رسید. در همین هفته، دلار آزاد با جهش ۲٫۲۲ درصدی روز چهارشنبه به رکورد تاریخی ۱۸۸ هزار و ۲۰۰ تومان رسید و صبح امروز پنجشنبه نیز حوالی همین سطح در نوسان است. بورس تهران بسته است و امروز جلسهٔ معاملاتی ندارد؛ این گزارش، مرور هفتگی بازارها و نگاهی به هفتهٔ پیش‌رو است.

نکتهٔ محوری هفته یک واگرایی عمیق بود: در حالی که دلار، طلا و سکهٔ داخلی رکورد می‌زدند، طلای جهانی و نفت برنت درست در روز آغاز محاصره پایین آمدند. به بیان ساده، بازار جهانی این درگیری را کوتاه و مهارشده قیمت‌گذاری می‌کند و بازار داخلی خلاف آن را. این دو نمی‌توانند هر دو درست باشند و همین، پرسش اصلی هفتهٔ پیش‌روست.

خلاصهٔ هفته (آخرین ارقام)

همهٔ ارقام با ذکر ساعت آمده‌اند و به وقت تهران‌اند؛ قیمت‌های زندهٔ داخلی بر پایهٔ صفحهٔ قیمت‌های سهمینو و آخرین دادهٔ بازار آزاد است. چون بازار بورس امروز تعطیل است، ارقام سهام مربوط به بستهٔ چهارشنبه‌اند و ارقام جهانی و رمزارز که تعطیلی هفتگی ندارند، صبح پنجشنبه به‌روز شده‌اند.

تیترهای مهم هفته

• بازگشت محاصرهٔ دریایی: سنتکام روز چهارشنبه ۲۴ تیر اعلام کرد محاصرهٔ دریایی رفت‌وآمد به بنادر ایران از سر گرفته شده است؛ این چهارمین شب پیاپی حملات بود و اختلاف بر سر کنترل تنگهٔ هرمز، آبراهی که حدود یک‌پنجم انرژی مصرفی جهان از آن عبور می‌کند، در کانون درگیری قرار گرفت (به گزارش سی‌ان‌ان و ان‌پی‌آر، ۱۴ ژوئیه).
• رکورد تازهٔ دلار: دلار آزاد روز چهارشنبه با رشد حدود ۴ هزار و ۹۰ تومانی (۲٫۲۲ درصد) به ۱۸۸ هزار و ۲۰۰ تومان رسید؛ رقمی که نسبت به همین روز پارسال تقریباً دو برابر شده است (به گزارش تجارت‌نیوز و اطلاعات آنلاین بر پایهٔ دادهٔ بازار).
• جهش حباب سکه: حباب سکهٔ امامی در یک روز حدود ۲۵ درصد بالا رفت و به حوالی ۶ میلیون و ۲۷۱ هزار تومان رسید؛ نشانهٔ فرار تقاضا به سمت دارایی فیزیکی قابل‌حمل، نه صرفاً پوشش تورم.
• چشم‌ها به دوحه: صبح پنجشنبه معامله‌گران بازار ارز چشم‌به‌راهِ نتیجهٔ رایزنی‌های میانجی‌گری در دوحه‌اند؛ قطر و پاکستان همچنان نقش اصلی میانجی را دارند و پیش‌تر عباس عراقچی برای گفت‌وگو دربارهٔ سازوکار عبور از هرمز راهی عمان شده بود (به گزارش روزنامهٔ شرق).
• داده تورم آمریکا نرم، اما شرط افزایش نرخ زنده شد: نرخ تورم سالانهٔ ژوئن آمریکا به ۳٫۵ درصد کاهش یافت (از ۴٫۲ درصد ماه پیش) و شاخص ماهانه برای نخستین‌بار از ۲۰۲۰ منفی شد؛ اما جهش نفت، ترس از تورم را زنده کرد و شرط بازار روی افزایش نرخ بهرهٔ فدرال‌رزرو در سپتامبر را بالا برد (به گزارش پایگاه‌های دادهٔ جهانی).

ارز

ارز، ستارهٔ بی‌چون‌وچرای هفته بود. دلار آزاد که هفته را زیر سطح رکورد آغاز کرده بود، روز چهارشنبه با جهش ۲٫۲۲ درصدی به ۱۸۸ هزار و ۲۰۰ تومان رسید و صبح امروز پنجشنبه نیز حوالی ۱۸۸ هزار و ۲۵۰ تومان در نوسان است. در مقابل، نرخ حوالهٔ مرکز مبادله روی ۱۴۹ هزار و ۸۹۷ تومان ماند؛ یعنی شکاف نرخ رسمی با بازار آزاد همچنان حدود ۲۵ درصد است. اگر می‌خواهید بدانید چرا ایران چند نرخ دلار دارد، این توضیح کمک می‌کند و نرخ لحظه‌ای را می‌توانید در صفحهٔ قیمت ارز دنبال کنید.

چرا: موتور اصلی جهش این هفته، نااطمینانی امنیتی پس از فروپاشی آتش‌بس و بازگشت محاصره بود که تقاضای پوششی برای ارز را بالا نگه داشت. این «واقعیت داده» است؛ آنچه دربارهٔ ادامهٔ روند گفته می‌شود صرفاً مشاهده است و نه توصیهٔ خرید یا فروش.

طلا و سکه

طلا و سکهٔ داخلی هفته را با رکوردهای تازه بستند. هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد ۲٫۶۲ درصدی روز چهارشنبه به ۱۸ میلیون و ۳۶۰ هزار تومان رسید و سکهٔ امامی با ۲٫۲۲ درصد رشد روی ۱۸۴ میلیون و ۹۹۵ هزار تومان ایستاد. ارقام را می‌توانید در صفحهٔ قیمت طلا و قیمت سکه دنبال کنید. نکتهٔ کلیدی هفته، جهش حدوداً ۲۵ درصدیِ حباب سکهٔ امامی در یک روز به حوالی ۶ میلیون و ۲۷۱ هزار تومان بود.

چرا این عدد مهم است: حباب یعنی فاصلهٔ قیمت بازار سکه از ارزش ذاتی فلز آن. وقتی حباب در یک روز چنین می‌جهد، یعنی خریدار حاضر است برای «در دست داشتن فیزیکی» پول اضافه بدهد؛ این امضای بی‌اعتمادی و فرار به دارایی قابل‌حمل است. در بازار جهانی، اونس طلا پس از لمس سقف حدود ۴٬۰۸۰ دلاری روز سه‌شنبه، تا حوالی ۴٬۰۳۰ تا ۴٬۰۶۰ دلار عقب نشست؛ یعنی درست در روزهایی که طلای داخلی رکورد می‌زد، محرک جهانی آن کمی سرد شد. موتور قیمت طلای داخلی، ترکیب اونس جهانی و نرخ دلار است و این هفته وزن دلار سنگین‌تر بود.

بورس

بورس تهران، در نقطهٔ مقابلِ بازار موازی، هفتهٔ قرمز دیگری را پشت سر گذاشت. شاخص کل در بستهٔ چهارشنبه ۲۴ تیر با افت ۰٫۶۳ درصدی روی ۴ میلیون و ۸۹۳ هزار و ۸۳۴ واحد نشست و همچنان زیر مرزهای روانی ۴٫۹۲ و ۵ میلیون واحد ماند؛ شاخص کل زنده این روند را نشان می‌دهد. در پایان سه‌شنبه ۲۳ تیر، خروج پول حقیقی به منفی ۳ هزار و ۲۷۵ میلیارد تومان رسیده بود و حدود ۵۱ درصد نمادها منفی بودند (به گزارش تجارت‌نیوز و تعادل).

چرا: بخشی از این ریزش، ادامهٔ چرخش پول از سهام به طلا و سکه و ارز است؛ وقتی بازدهی روزانهٔ دارایی‌های موازی از سهام پیشی می‌گیرد، سرمایه‌گذار خرد به بازار امن‌تر پناه می‌برد. عامل دوم، ابهام دربارهٔ زمان بازگشایی نمادهای آسیب‌دیده از جنگ (که سهم بزرگی از ارزش بازارند و تا اواخر تیر بسته مانده‌اند) و نااطمینانی امنیتی است. سنجهٔ مهم هفتهٔ آینده، رفتار شاخص در نخستین جلسهٔ روز شنبه است.

رمزارز

بازار جهانی رمزارز هفته را کم‌نوسان گذراند. بیت‌کوین صبح پنجشنبه با افت اندک ۰٫۶۲ درصدی حوالی ۶۴ هزار و ۶۰۷ دلار (معادل حدود ۱۲ میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومان) معامله می‌شود و اتریوم پس از رشد اخیر نزدیک ۱٬۸۶۵ دلار قرار دارد. نرخ تتر در بازار داخلی صبح امروز حدود ۱۸۸ هزار و ۵۰۰ تومان است؛ عملاً هم‌تراز دلار آزاد. نکتهٔ همیشگی برای مخاطب ایرانی این است که قیمت تومانی رمزارز هم‌زمان دو متغیر را در خود دارد: قیمت دلاری جهانی و نرخ دلار داخلی؛ همین است که تتر را به آینهٔ نرخ ارز تبدیل کرده است.

آهن و فولاد

در بازار فیزیکی فولاد، آخرین قیمت‌های تأییدشدهٔ هفته مربوط به چهارشنبه ۲۴ تیر است: میلگرد آجدار کارخانه‌ای (نمونهٔ آریان فولاد) در سایز ۱۰ حدود ۶۶ هزار و ۸۲۰ تومان و در سایز ۱۲ حدود ۶۵ هزار و ۵۵۰ تومان بر کیلوگرم. قیمت فولاد داخلی عمدتاً از دو محرک تغذیه می‌شود: نرخ ارز که هزینهٔ تمام‌شده را بالا می‌برد و روند قیمت‌های جهانی فولاد و سنگ‌آهن. با تثبیت دلار روی رکورد تازه، کف قیمت‌ها در بازار فولاد نیز بالا مانده است. عرضه‌ها و قیمت‌های کشف‌شده در بورس کالا در هفتهٔ آینده، سنجهٔ اصلی روند فولاد خواهند بود.

خودرو

بازار خودرو در پایان هفته رویداد قیمتی تازه و تأییدشده‌ای نداشت و بیشتر تابع دو متغیر است: تثبیت دلار روی رکورد ۱۸۸ هزار تومانی که کفِ قیمت بازار آزاد خودرو را بالا نگه می‌دارد، و تصمیم‌های قیمت‌گذاری کارخانه‌ای (شورای رقابت و وزارت صمت) که فاصلهٔ قیمت کارخانه تا بازار (حاشیهٔ بازار) را تعیین می‌کند. تا انتشار خبر رسمی تازه از قیمت‌گذاری، این بازار عمدتاً تابع نرخ ارز باقی می‌ماند.

مصالح

در مصالح ساختمانی، بر پایهٔ آخرین ارقام هفته، هر تن سیمان پرتلند تیپ ۲ فله (نمونهٔ سیمان تهران) حدود ۴ میلیون و ۱۴ هزار تومان و پاکت ۵۰ کیلویی بسته به برند در محدودهٔ ۲۱۸ تا ۲۵۸ هزار تومان بود (۱۴ تیر). محرک اصلی این بازار، تقاضای فصلی ساخت‌وساز و هزینهٔ انرژی است و روند آن معمولاً با تأخیر نسبت به جهش ارز حرکت می‌کند. در شرایطی که قطعی برق در برخی مناطق آغاز شده، هزینهٔ انرژی متغیری است که باید رصد شود.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

در بازار جهانی، تصویر هفته یک تناقض جالب داشت. نفت برنت زیر فشار تنش هرمز حوالی ۸۵ دلار و نزدیک سقف یک‌ماهه ماند و وست‌تگزاس حدود ۸۰ دلار معامله شد؛ محدودیت‌های تنگهٔ هرمز کف قیمت نفت را بالا نگه داشته است. اما اونس طلای جهانی درست در روز آغاز محاصره پایین آمد و از سقف نزدیک ۴٬۰۸۰ دلاری به حوالی ۴٬۰۳۰ تا ۴٬۰۶۰ دلار عقب کشید. شاخص دلار (DXY) به حوالی ۱۰۶٫۳، بالاترین سطح شش ماه اخیر، رسید که خودش از انتظار سیاست انقباضی‌ترِ فدرال‌رزرو تغذیه می‌شود. در بازار ارزهای جهانی، جفت‌ارز یورو/دلار روی ۱٫۱۴۶ ماند. در همسایگی ایران، لیر ترکیه حوالی ۴۷٫۰۶ در برابر دلار و یوان چین حدود ۶٫۷۷ تقریباً بی‌تغییر ماندند و هر دلار در بازار عراق نزدیک ۱٬۳۱۱ دینار معامله شد؛ ارزهای منطقه آرام بودند و کانالِ اصلی اثرگذاری بر تهران، همان تکان‌های نفت، دلار جهانی و طلای جهانی است.

چرا این واگرایی مهم است: افت طلای جهانی و آرامش نسبی برنت یعنی سرمایهٔ جهانی این درگیری را کوتاه و محدود قیمت‌گذاری می‌کند و «بستنِ کاملِ هرمز» را باور ندارد. اما بازار داخلی با جهش حباب سکه خلاف آن را می‌گوید. تحلیل کامل این واگرایی و نامتقارنی ریسک آن را در گزارش «روزی که بنادر ایران محاصره شد، طلای جهانی ارزان شد» آورده‌ایم.

هفتهٔ پیش‌رو چه چیزی را رصد کنیم؟

مهم‌ترین متغیر هفتهٔ آینده، مسیر دیپلماسی است: نتیجهٔ رایزنی‌های دوحه و هر سیگنال دربارهٔ وضعیت محاصره و تنگهٔ هرمز، مستقیماً بر نرخ ارز و طلا اثر می‌گذارد. در سطح داخلی این موارد را دنبال کنید: واکنش بورس تهران در نخستین جلسهٔ روز شنبه، خبر حراج بعدی شمش طلا در مرکز مبادله و اثر آن بر حباب سکه، زمان‌بندی بازگشایی نمادهای آسیب‌دیده، عرضه‌ها و قیمت‌های کشف‌شدهٔ بورس کالا (فولاد و سیمان) و هر بیانیهٔ تازهٔ بانک مرکزی دربارهٔ سیاست ارزی. در سطح جهانی، مسیر اونس طلا، قیمت نفت و هر سیگنال تازه از فدرال‌رزرو دربارهٔ نرخ بهرهٔ سپتامبر اهمیت دارد. رویدادهای زمان‌بندی‌شده را می‌توانید در تقویم رویدادهای سهمینو ببینید. این فهرست صرفاً برای «رصد» است و هیچ توصیهٔ خرید یا فروشی در آن نیست.