صندوق پالایشی یکم (پالایش) چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ با قیمت پایانی ۶۵۳٬۶۴۸ ریال بسته شد، در حالی که قیمت ابطال هر واحد در همان روز ۸۸۲٬۸۵۱ ریال بود: ۲۵٫۹۶ درصد زیر ارزش خالص دارایی. خالص دارایی صندوق در شش ماه منتهی به ۳۱ شهریور از ۲۴۷ به ۵۶۴ هزار میلیارد ریال رسید و فاصله از ۳۰٫۴ درصدِ ۱۵ شهریور کمتر شده است. خوانش سهمینو: این فاصله تا پایان آذر…
صندوق پالایش را بازار امروز حدود یک چهارم ارزانتر از داراییهایش قیمت میگذارد. صندوق پالایشی یکم (نماد «پالایش») چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ با قیمت پایانی ۶۵۳٬۶۴۸ ریال بسته شد، در حالی که قیمت ابطال هر واحد، یعنی سهم هر واحد از ارزش روز داراییهای صندوق، ساعت ۱۲:۳۳ همان روز ۸۸۲٬۸۵۱ ریال اعلام شد. فاصلهٔ این دو عدد ۲۲۹٬۲۰۳ ریال در هر واحد است: ۲۵٫۹۶ درصد زیر ارزش خالص دارایی.
پرسش این گزارش ساده است: این تخفیف فرصتی است که میشود از آن استفاده کرد، یا تلهای که ماهها باز میماند؟ پاسخ را از صورتهای مالی خود صندوق، تابلوی معاملات و مسیر همین فاصله در سه ماه گذشته میسازیم.
پیشزمینه
پالایش یکی از صندوقهای قابل معاملهای است که دولت در سال ۱۳۹۹ از محل سهام خود در شرکتهای بورسی ساخت و واحدهایش را به عموم فروخت. بورس تهران در مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد که پس از تصمیم مجمع صندوق و تأیید سازمان بورس در ۴ مرداد ۱۴۰۵، نوع صندوق از «سهامی قابل معامله» به «صندوق سرمایهگذاری بخشی در صنعت فرآوردههای نفتی، کک و سوخت هستهای» تغییر کرد و نام آن «صندوق پالایشی یکم، بخشی» شد. یعنی دارایی اصلی این صندوق سهام پالایشگاههای بورسی است.
هر صندوق قابل معامله دو قیمت دارد. قیمت تابلو را خریدار و فروشنده میسازند. قیمت ابطال را خود صندوق از ارزش روز سبدش حساب میکند. وقتی قیمت تابلو پایینتر باشد، خریدار در عمل دارایی صندوق را با تخفیف میخرد. این تخفیف در پالایش تازه نیست: در غربالگری سهمینو در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، پالایش با ۳۰٫۴ درصد دومین فاصلهٔ منفی بزرگ را میان صندوقهای پرمعاملهٔ بازار داشت و رتبهٔ اول با دارا یکم با ۳۳٫۳ درصد بود.
عددها
قیمت پایانی پالایش در ۲۷ آبان ۱۴۰۵: ۶۵۳٬۶۴۸ ریال، ۳ درصد بالاتر از پایانی جلسهٔ قبل (۶۳۴٬۶۱۰ ریال) و بالاترین سطح یک سال اخیر.
قیمت ابطال هر واحد در ۲۷ آبان ۱۴۰۵ (ساعت ۱۲:۳۳): ۸۸۲٬۸۵۱ ریال؛ قیمت صدور: ۸۹۱٬۳۳۹ ریال.
فاصلهٔ قیمت پایانی با قیمت ابطال: ۲۵٫۹۶ درصد، به این حساب: (۸۸۲٬۸۵۱ منهای ۶۵۳٬۶۴۸) تقسیم بر ۸۸۲٬۸۵۱. اگر این فاصله کاملاً بسته شود، قیمت باید ۳۵٫۱ درصد بالا برود (۸۸۲٬۸۵۱ تقسیم بر ۶۵۳٬۶۴۸).
تعداد واحدهای صادرشده در ۲۶ آبان ۱۴۰۵: ۶۶۸٬۸۴۱٬۷۲۴ واحد. با این تعداد، ارزش بازار صندوق به قیمت پایانی حدود ۴۳۷ هزار میلیارد ریال و ارزش خالص دارایی آن به قیمت ابطال حدود ۵۹۰ هزار میلیارد ریال است؛ اختلاف حدود ۱۵۳ هزار میلیارد ریال (محاسبهٔ سهمینو).
خالص داراییهای صندوق در صورتهای مالی حسابرسیشدهٔ ششماههٔ منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵: ۵۶۴٬۱۴۲٬۶۲۴ میلیون ریال، در برابر ۲۴۷٬۴۹۵٬۱۵۹ میلیون ریال در پایان اسفند ۱۴۰۴؛ ۲٫۳ برابر.
در همان تاریخ، ۵۲۱٬۳۰۶٬۱۶۳ میلیون ریال از ۵۷۱٬۶۴۹٬۸۵۴ میلیون ریال کل داراییها، یعنی ۹۱٫۲ درصد، سهام و حق تقدم بود.
سود خالص صندوق در همان شش ماه ۳۲۳٬۵۷۵٬۵۹۷ میلیون ریال بود که ۲۸۲٬۸۹۸٬۱۹۲ میلیون ریال آن سود تحققنیافتهٔ نگهداری سهام و ۳۷٬۳۰۹٬۹۷۹ میلیون ریال آن سود سهام دریافتی بود؛ سود سهام دریافتی ششماههٔ مشابه سال قبل ۱۲٬۷۲۵٬۷۲۵ میلیون ریال بود.
هفت جلسهٔ پیاپی صعودی تا ۲۷ آبان؛ چهار جلسهٔ آخر (۲۴ تا ۲۷ آبان) همه در سقف ۳ درصدی دامنه و با صف خرید بسته شدند. از پایانی ۱۸ آبان (۵۴۲٬۹۰۹ ریال) تا پایانی ۲۷ آبان، قیمت ۲۰٫۴ درصد بالا رفت.
صندوق دولتی همخانوادهٔ آن، دارا یکم، با قیمت پایانی ۶۳۹٬۳۷۰ ریال در ۲۷ آبان و قیمت ابطال ۸۴۷٬۷۶۵ ریال، ۲۴٫۶ درصد زیر ارزش خالص دارایی است.
محرکها
سازوکار این فاصله از تعریف میآید: قیمت ابطال از ارزش روز سهام داخل سبد ساخته میشود و قیمت تابلو از عرضه و تقاضای خود واحدها. پس دو چیز فاصله را جابهجا میکند. اول، ارزش سبد: سود سهام دریافتی صندوق در شش ماه نزدیک سه برابر سال قبل شد و ارزش سهام داخل سبد آنقدر بالا رفت که ۲۸۲٬۸۹۸ میلیارد ریال سود تحققنیافته ساخت. دوم، تقاضا برای خود واحدها: در یک هفتهٔ آخر خریداران جلوتر از فروشندگان بودند و چهار جلسه با صف خرید بسته شد.
نتیجهٔ این دو نیرو را مسیر فاصله نشان میدهد: از ۳۰٫۴ درصد در ۱۵ شهریور به ۲۵٫۹۶ درصد در ۲۷ آبان. یعنی در این دو و نیم ماه، قیمت تابلو کمی تندتر از ارزش سبد بالا رفته است. سهمینو دربارهٔ اینکه چه کسانی واحدها را عرضه میکنند ادعایی ندارد؛ آنچه ثبت شده اندازهٔ فاصله و جهت حرکت آن است.
این فاصله یک حاشیهٔ امن هم میسازد. اگر ارزش سبد فردا ۱۰ درصد پایین بیاید، قیمت ابطال حدود ۷۹۴٬۵۶۶ ریال میشود و قیمت پایانی ۲۷ آبان هنوز ۱۷٫۷ درصد زیر آن است. قیمت فعلی فقط وقتی از ارزش خالص بالاتر میرود که سبد بیش از ۲۶ درصد ارزش از دست بدهد.
چشمانداز
این بخش خوانش است. سه ریسک واقعی وجود دارد. نخست، این تخفیف ماههاست باز مانده و هیچ قاعدهای بستن آن را تضمین نمیکند. دوم، ارزش سبد به سهام پالایشگاهها گره خورده و اگر سود آنها یا قیمتگذاری خوراک و فرآورده تغییر کند، قیمت ابطال هم پایین میآید. سوم، بعد از ۲۰ درصد رشد در هفت جلسه و چهار صف خرید پیاپی، خرید در صف ممکن است پر نشود و خریدی که پس از باز شدن صف انجام شود، به قیمتی بالاتر خواهد بود.
در برابر، دو داده به سود خریدار است: فاصله از شهریور کوچکتر شده و سبد صندوق در شش ماه بیش از دو برابر شده است. اگر فاصله به ۲۰ درصد برسد، با قیمت ابطال ۲۷ آبان قیمت تابلو حدود ۷۰۶ هزار ریال میشود؛ اگر به ۳۰ درصد شهریور برگردد، حدود ۶۱۸ هزار ریال.
جمعبندی
پالایش در ۲۷ آبان ۱۴۰۵ با ۶۵۳٬۶۴۸ ریال، ۲۵٫۹۶ درصد زیر قیمت ابطال ۸۸۲٬۸۵۱ ریالی معامله شد؛ این تخفیف فرصت است تا وقتی کوچکتر شود، و فعلاً روندش کوچکتر شدن است. خوانش سهمینو: فاصلهٔ پالایش با ارزش خالص دارایی تا پایان آذر از ۲۶ درصد کمتر میشود، تا وقتی قیمت ابطال هر واحد بالای ۸۵۰ هزار ریال بماند. بازگشت فاصله به بالای ۳۰ درصد این خوانش را باطل میکند.
چه چیزی را پیگیری کنیم
قیمت ابطال روزانه و قیمت پایانی در صفحهٔ پالایش در سهمینو؛ فاصله را هر روز با همان فرمول بالا حساب کنید.
صورت وضعیت پورتفوی ماهانهٔ صندوق در کدال، که ترکیب پالایشگاههای داخل سبد را نشان میدهد.
فاصلهٔ دارا یکم با ارزش خالص دارایی، صندوق دولتی همخانوادهای که هماکنون تخفیفی نزدیک به پالایش دارد.
در پالایشگر سهمینو، صندوقها را بر پایهٔ فاصله با ارزش خالص دارایی مرتب کنید تا ببینید کدامها هنوز با تخفیف معامله میشوند؛ تجربهٔ فاصلهٔ صندوق اهرم با ارزش خالص نشان داد این فاصلهها چطور باز و بسته میشوند.
واژهها
قیمت ابطال: سهم هر واحد از ارزش روز داراییهای صندوق، پس از کسر بدهیها و هزینهها؛ همان ارزش خالص دارایی هر واحد.
فاصله با ارزش خالص (حباب منفی): اینکه قیمت تابلو چند درصد پایینتر از قیمت ابطال است.
صف خرید: وقتی قیمت به سقف مجاز روز میرسد و سفارشهای خرید بیش از فروش است، خریداران در صف میمانند و ممکن است سهمی به آنها نرسد.
کدالصورتهای مالی حسابرسیشدهٔ ششماههٔ منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ صندوق پالایشی یکم (شمارهٔ پیگیری ۱۶۲۹۳۷۷): خالص داراییها ۵۶۴٬۱۴۲٬۶۲۴ میلیون ریال در برابر ۲۴۷٬۴۹۵٬۱۵۹ میلیون ریال در ۱۴۰۴/۱۲/۲۹؛ سود سهام ۳۷٬۳۰۹٬۹۷۹ میلیون ریال.ثبت در ۲۹ آبان ۱۴۰۵
۲
شرکت مدیریت فناوری بورس تهرانپالایش، ۲۷ آبان ۱۴۰۵: قیمت ابطال ۸۸۲٬۸۵۱ ریال و قیمت صدور ۸۹۱٬۳۳۹ ریال (ساعت ۱۲:۳۳)؛ واحدهای صادرشده ۶۶۸٬۸۴۱٬۷۲۴ در ۲۶ آبان ۱۴۰۵.ثبت در ۲۹ آبان ۱۴۰۵
۳
پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)تغییر نوع صندوق پالایشی یکم از سهامی قابل معامله به صندوق بخشی در صنعت فرآوردههای نفتی، کک و سوخت هستهای، با تأییدیهٔ ۱۴۰۵/۰۵/۰۴ سازمان بورس.ثبت در ۲۹ آبان ۱۴۰۵