آن سال قیمت در اوج بود، امروز ریسک؛ درس ۹۹ برای بورس و مسکن ۱۴۰۵

سال نود و نه، قیمت‌ها در اوج بودند؛ امروز، این ریسک است که در اوج است. دو بازار بزرگ ایران، بورس و مسکن، امروز آینه وارونه سال نود و نه‌اند. نسبت قیمت به درآمد بورس حالا حدود شش و چهار دهم است؛ سال نود و نه بالای سی و پنج بود. سال نود و نه، بورس و مسکن با هم یک حباب دوقلو ساختند و هم‌زمان به قله رسیدند. آن سال، ارزش دلاری بازار تا چهارصد و بیست و هفت میلیارد دلار رفت و مسکن نود و دو درصد جهش کرد. از بیستم مرداد نود و نه ریزش شروع شد و خریدار قله به دلار حدود هفتاد و پنج درصد زیان کرد. امروز بازار به دلار حدود هشتاد و پنج میلیارد دلار است و معاملات مسکن نزدیک هشتاد درصد افت کرده. هر دو بازار زیر سایه یک ریسک مشترک نفس می‌کشند: دلار، تورم و نرخ بهره بالا. دلار آزاد حوالی صد و نود هزار تومان، تورم بالای هشتاد درصد و بازده اسناد خزانه نزدیک چهل درصد است. درس کلیدی این است: بازده اسمی با بازده واقعی فرق دارد؛ اعداد بزرگ همیشه سود نیستند. آن سال قیمت در اوج بود، امروز ریسک؛ ارزان بودن به‌معنای بی‌خطر بودن نیست. هر دارایی را باید با عینک دلاری و در برابر همان بازده چهل درصدی بدون ریسک سنجید. سه سناریو پیش روست: صلح سرد، جنگ دوباره، یا یک توافق؛ هرکدام دو بازار را جور دیگری می‌چرخاند. این شش آستانه را رصد کنید تا چرخش بازار را زودتر از قیمت ببینید. تحلیل کامل را در وب‌سایت سهمینو بخوانید؛ به‌نظر شما امروز کدام کم‌ریسک‌تر است، بورس یا مسکن؟ چرا؟