قیمت سکهٔ امامی از ۲۷ آبان ۱۴۰۰ تا ۲۶ آبان ۱۴۰۵ حدود ۲۰ برابر شد، اما شاخص قیمت مصرفکنندهٔ مرکز آمار هم در همین بازه حدود ۷٫۳ برابر شد. پس پولی که سکه شده بود امروز نزدیک ۲٫۸ برابر آن روز خرید میکند و پول نقد حدود یکهفتم.
اگر پنج سال پیش سکه خریده بودید، امروز واقعاً چقدر پولدارتر بودید؟ جوابش از چیزی که فکر میکنید کمتر است. قیمت سکه در این پنج سال خیلی بالا رفت، ولی نان، اجاره و بقیهٔ خرید روزانه هم گران شد. پس سؤال درست این نیست که سکه چند تومان شد؛ این است که سکه امروز چه چیزهایی میخرد.
دو قیمت، با پنج سال فاصله
پنجشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۰ (۱۸ نوامبر ۲۰۲۱) حدود ساعت ۱۳:۳۰ هر سکهٔ امامی ۱۲ میلیون و ۴۶۴ هزار تومان معامله شد (همشهری آنلاین). خبرگزاری موج قیمت همان روز را ۱۲ میلیون و ۴۶۱ هزار تومان گزارش کرد. قیمت پایانی سکهٔ امامی در سری قیمت سهمینو سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ (۱۷ نوامبر ۲۰۲۶) ۲۵۱ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان (۲٬۵۱۵٬۱۰۰٬۰۰۰ ریال) بود.
پس قیمت اسمی سکه در این بازه حدود ۲۰٫۱۸ برابر شد: ۲۵۱٬۵۱۰٬۰۰۰ ÷ ۱۲٬۴۶۴٬۰۰۰ = ۲۰٫۱۸، یعنی رشدی نزدیک ۱٬۹۱۸ درصد.
در همین مدت، قیمتها چند برابر شد؟
شاخص قیمت مصرفکنندهٔ مرکز آمار ایران (کل کشور، پایهٔ ۱۴۰۰ برابر ۱۰۰) برای آبان ۱۴۰۰ عدد ۱۰۴٫۵۴ و برای مهر ۱۴۰۵، آخرین ماهی که منتشر شده، عدد ۷۶۱٫۷۹ است. یعنی سبد خرید یک خانوار معمولی در این ۵۹ ماه حدود ۷٫۲۹ برابر گران شد: ۷۶۱٫۷۹ ÷ ۱۰۴٫۵۴ = ۷٫۲۹. شاخص آبان ۱۴۰۵ هنوز منتشر نشده است، پس این مقایسه یک ماه از پنج سال کامل کوتاهتر است. برای اینکه تورم دقیقاً چه میکند، درس پول، تورم و قدرت خرید را ببینید.
مثال ده میلیون تومان
فرض کنید آن روز ۱۰ میلیون تومان پسانداز داشتید.
اگر نقد نگهش داشتید: امروز هنوز ۱۰ میلیون تومان است، ولی خریدی که آن روز ۱۰ میلیون تومان میشد، امروز حدود ۷۲٫۹ میلیون تومان است (۱۰ × ۷٫۲۹). پس این پول حدود ۱۳٫۷ درصد قدرت خرید آن روز را دارد (۱ ÷ ۷٫۲۹)، یعنی حدود یکهفتم.
اگر سکه خریده بودید: حدود ۰٫۸۰ سکه داشتید (۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱۲٬۴۶۴٬۰۰۰). همین مقدار با قیمت پایانی ۲۶ آبان ۱۴۰۵ حدود ۲۰۱٫۸ میلیون تومان میارزد.
مقایسهٔ واقعی: ۲۰۱٫۸ میلیون تومان در برابر ۷۲٫۹ میلیون تومانی که فقط برای حفظ قدرت خرید لازم بود، یعنی حدود ۲٫۷۷ برابر (۲۰٫۱۸ ÷ ۷٫۲۹). این همان «نزدیک سه برابر» است که در ویدیو میشنوید.
پس سکه در این پنج سال از تورم جلو افتاد، ولی رشد واقعیاش، یعنی رشد بعد از کنار گذاشتن تورم، حدود ۱۷۷ درصد بود، نه ۱٬۹۱۸ درصد. بیشترِ آن عدد بزرگ روی تابلو، کم شدن ارزش خود پول است.
این حساب چه چیزهایی را نشان نمیدهد
راه صاف نبود. در یک سال گذشته کمترین قیمت ثبتشدهٔ سکهٔ امامی در سری سهمینو ۱۱۵ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان در ۲۸ آبان ۱۴۰۴ و بیشترینش ۲۷۶ میلیون و ۸۷۰ هزار تومان در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ بود. قیمت پایانی ۲۶ آبان ۱۴۰۵ حدود ۹٫۲ درصد زیر همان اوج است. کسی که وسط راه خریده یا فروخته، عدد دیگری دیده است.
خرید و فروش هزینه دارد. سکه معمولاً کمی گرانتر از طلای داخلش معامله میشود. در پایان ۲۶ آبان ۱۴۰۵ ارزش طلای یک سکهٔ امامی در سری سهمینو ۲۴۰ میلیون و ۵۷۴ هزار تومان بود و قیمت سکه ۲۵۱ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان، یعنی حدود ۴٫۵ درصد بالاتر از ارزش طلایش. به این فاصله «حباب» میگویند و میتواند ناگهان کم شود. فاصلهٔ قیمت خرید و فروش مغازه و هزینهٔ نگهداری هم در این حساب نیامده است. فرق سکه و طلای آبشده را در طلای آبشده یا سکهٔ امامی؟ توضیح دادهایم.
قیمت شروع میانروز است. عدد ۲۷ آبان ۱۴۰۰ قیمت حدود ساعت ۱۳:۳۰ آن روز است، نه قیمت پایانی رسمی؛ دو گزارش همان روز فقط ۳ هزار تومان با هم فرق دارند.
تورم میانگین کل کشور است. خرج هر خانواده ممکن است تندتر یا کندتر از این میانگین بالا رفته باشد.
جمعبندی
سکه در این پنج سال قدرت خرید را نگه داشت و بیشترش هم کرد، اما نه به اندازهٔ عددی که روی تابلو میبینید. دفعهٔ بعد که شنیدید چیزی چند برابر شده، بپرسید با آن پول حالا چه چیزی بیشتر میشود خرید. قیمت روز سکه و ارزش طلای داخلش را در صفحهٔ سکهٔ امامی در سهمینو ببینید.
منابع: همشهری آنلاین و خبرگزاری موج (قیمت ۲۷ آبان ۱۴۰۰)، مرکز آمار ایران (شاخص قیمت مصرفکنندهٔ کل کشور تا مهر ۱۴۰۵)، سری قیمت سهمینو (قیمت پایانی و ارزش طلای سکهٔ امامی، ۲۶ آبان ۱۴۰۵).
همشهری آنلاینامروز پنجشنبه (۲۷ آبان ۱۴۰۰) در حدود ساعت ۱۳ و ۳۰ قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید (امامی) به ۱۲ میلیون و ۴۶۴ هزار تومان رسیدثبت در ۲۷ آبان ۱۴۰۵
۲
خبرگزاری موجقیمت سکه امامی در جریان معاملات امروز پنج شنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۰ به مبلغ ۱۲ میلیون ۴۶۱ هزار تومان رسید.ثبت در ۲۷ آبان ۱۴۰۵
۳
مرکز آمار ایرانشاخص قیمت مصرفکننده کل کشور (پایه ۱۴۰۰=۱۰۰): آبان ۱۴۰۰ برابر ۱۰۴٫۵۴، مهر ۱۴۰۵ برابر ۷۶۱٫۷۹ثبت در ۲۷ آبان ۱۴۰۵