پژوهشگران دانشگاه سائوپائولو همهٔ ۱۹٬۶۴۶ نفری را که بین ۲۰۱۳ و ۲۰۱۵ در بازار آتی شاخص سهام برزیل معامله روزانه را شروع کردند دنبال کردند. از ۱٬۵۵۱ نفری که بیش از ۳۰۰ روز ادامه دادند، ۹۷ درصد پول از دست دادند و تجربهٔ بیشتر نتیجه را بهتر نکرد.
چرا بیشتر کسانی که سهم را صبح میخرند و همان روز میفروشند، آخرش ضرر میکنند؟ تریدر روزانه یعنی کسی که یک دارایی را میخرد و همان روز به همان اندازه میفروشد، به امید اینکه از بالا و پایین شدن چندساعتهٔ قیمت سود ببرد. کلاسها و کانالهای زیادی میگویند با این کار میشود از خانه زندگی را گذراند. بزرگترین آزمونی که روی آدمهای واقعی انجام شده، جواب دیگری میدهد: تقریباً هیچکس نمیتواند.
پژوهش چه کسانی را دنبال کرد
فرناندو شاگه، رودریگو دلوسو و برونو جیوانتی، اقتصاددانان برزیلی، در مقالهای با عنوان «آیا میشود با معامله روزانه زندگی را گذراند؟» (Day Trading for a Living?) همهٔ کسانی را دنبال کردند که بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ برای اولین بار در بازار آتی شاخص سهام برزیل، یعنی قراردادهای کوچک شاخص ایبووسپا، معامله روزانه کردند. دادهٔ حسابها را سازمان بورس و اوراق بهادار برزیل در اختیارشان گذاشته بود و شمار این افراد ۱۹٬۶۴۶ نفر بود. نسخهٔ اول مقاله در سال ۲۰۱۹ در سری مقالههای کاری دانشکدهٔ اقتصاد دانشگاه سائوپائولو (شمارهٔ ۲۰۱۹_۴۷) و نسخهٔ بعدی در سال ۲۰۲۰ در سری «متنهایی برای بحث» مدرسهٔ اقتصاد سائوپائولوی بنیاد گتولیو وارگاس (شمارهٔ ۵۲۵) منتشر شد.
نتیجه، گروه به گروه
پژوهشگران سود خالص هر نفر را بعد از کسر کارمزدها حساب کردند و افراد را بر اساس تعداد روزهایی که معامله روزانه کرده بودند گروهبندی کردند:
روزهای معامله روزانه
تعداد افراد
سهم کسانی که سود خالص مثبت داشتند
فقط ۱ روز
۱٬۱۱۱
۲۹٫۸ درصد
۲ تا ۵۰ روز
۹٬۹۷۸
۱۵٫۵ درصد
۵۱ تا ۱۰۰ روز
۳٬۱۰۰
۸٫۹ درصد
۱۰۱ تا ۲۰۰ روز
۲٬۷۳۸
۶٫۸ درصد
۲۰۱ تا ۳۰۰ روز
۱٬۱۶۸
۵٫۴ درصد
بیش از ۳۰۰ روز
۱٬۵۵۱
۳٫۰ درصد
جمع شش گروه (۱٬۱۱۱ + ۹٬۹۷۸ + ۳٬۱۰۰ + ۲٬۷۳۸ + ۱٬۱۶۸ + ۱٬۵۵۱) دقیقاً ۱۹٬۶۴۶ نفر است، همان شماری که مقاله اعلام کرده است. نکتهٔ اصلی جدول این است: هرچه افراد بیشتر ادامه دادند، سهم سوددهها کمتر شد. از ۱٬۵۵۱ نفری که بیش از ۳۰۰ روز معامله روزانه کردند (۷٫۹ درصد کل شروعکنندگان، از حساب ۱٬۵۵۱ ÷ ۱۹٬۶۴۶)، ۹۷ درصد پول از دست دادند.
حتی سوددهها هم درآمد چندانی نداشتند. به نوشتهٔ نسخهٔ ۲۰۱۹ مقاله، از همان ۱٬۵۵۱ نفر فقط ۱۷ نفر (۱٫۱ درصد، از حساب ۱۷ ÷ ۱٬۵۵۱) بیش از حداقل دستمزد برزیل، یعنی ۱۶ دلار در روز، درآمد داشتند و فقط ۸ نفر (حدود ۰٫۵ درصد، از حساب ۸ ÷ ۱٬۵۵۱) بیش از حقوق شروع یک کارمند باجهٔ بانک، یعنی ۵۴ دلار در روز. خلاصهٔ نسخهٔ ۲۰۲۰ این سهم را ۰٫۴ درصد مینویسد. پردرآمدترین فرد به طور میانگین روزی ۳۱۰ دلار به دست آورده بود، با نوسانی بسیار بزرگ: انحراف معیار سود روزانهاش ۲٬۵۶۰ دلار بود، یعنی سود یک روزش میتوانست با زیان روز بعد چند برابر پاک شود.
چرا اینطور میشود
هر معامله هزینه دارد. سودی که پژوهش شمرده، سود بعد از کارمزد است. کسی که هر روز میخرد و میفروشد، هر روز کارمزد میدهد و سودهای کوچک را همین هزینهها میخورند. در بورس تهران هم هر خرید و هر فروش کارمزد کارگزاری دارد و فروشنده مالیات نقلوانتقال میپردازد.
رقیب شما آدم معمولی نیست. نویسندگان در نسخهٔ ۲۰۲۰ مینویسند رقابت فرد عادی با معاملهگران پرسرعت، یعنی سامانههای رایانهای که در کسری از ثانیه سفارش میدهند، تقریباً ناممکن است.
تمرین بیشتر کمکی نکرد. پژوهش نشانهای پیدا نکرد که افراد با ادامهٔ معامله روزانه بهتر شوند. همین است که جدول بالا با گذشت روزها بدتر میشود، نه بهتر.
آنچه این پژوهش نمیگوید
این پژوهش دربارهٔ بازار آتی شاخص در برزیل است، نه سهام بورس تهران، و قواعد دو بازار یکی نیست. ما پژوهش منتشرشدهای با همین دقت دربارهٔ معاملهگران روزانهٔ بورس تهران در دست نداریم و عددی برای ایران نمیسازیم. چیزی که از برزیل به هر بازاری میرسد سازوکار است: کارمزد هر معامله، رقیبی سریعتر از شما و نبودن نشانهای از یاد گرفتن. پژوهش هم دربارهٔ سرمایهگذاری بلندمدت چیزی نمیگوید؛ موضوعش فقط خرید و فروش در همان روز است.
جمعبندی
معامله روزانه بیشتر شبیه مسابقهای است که هزینهاش را از اول شما میدهید و رقیبتان سریعتر است. قبل از هر خرید از خودتان بپرسید: این سهم را برای چه مدتی میخواهم و چرا؟ برای آشنایی با دامهای رایج، ۴ دام کانالهای سیگنالفروش و چهار اشتباه تازهواردهای بورس را بخوانید، و ۵ کاری که سرمایهگذارهای حرفهای با پولشان میکنند را ببینید. اگر معامله میکنید، معاملههایتان را در سبد سهمینو ثبت کنید تا سود واقعی بعد از کارمزد را ببینید.
FEA-USP Department of Economics Working Papers | University of São PauloChague, De-Losso, Giovannetti (2019), Day trading for a living?, WP 2019_47: 97% of those who persisted at least 300 days lost money; only 0.4% earned more than a bank teller (US$54 per day); top individual US$310 per day, SD US$2,560; no evidence of learning.ثبت در ۲۶ آبان ۱۴۰۵
۲
FGV EESP Textos para discussão | Fundação Getulio VargasChague, De-Losso, Giovannetti (2020), TD 525: virtually impossible for individuals to compete with HFTs and day trade for a living; 97% lost money.ثبت در ۲۶ آبان ۱۴۰۵
۳
QuantpediaQuoting the paper: 19,646 individuals; cohorts 1,111 / 9,978 / 3,100 / 2,738 / 1,168 / 1,551 with 29.8%, 15.5%, 8.9%, 6.8%, 5.4%, 3.0% positive net profit; 17 above minimum wage, 8 above bank teller.ثبت در ۲۶ آبان ۱۴۰۵