مهلت فروش توکن‌های تسلا در بیت۲۴ تا ظهر یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ است و پس از آن موجودی به ریال تبدیل می‌شود: نوبیتکس هم بازار هفت توکن سهام آمریکایی را شنبه می‌بندد

بیت۲۴ اعلام کرده دارندگان پنج توکن مرتبط با سهام تسلا و اسپیس‌ایکس تا ساعت ۱۲ ظهر یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ فرصت فروش دارند و پس از آن، موجودی باقی‌مانده خودکار تبدیل و معادل ریالی آن به کیف پول کاربر واریز می‌شود. نوبیتکس هم بازار هفت توکن سهام شرکت‌های فناوری آمریکایی، از جمله تسلا، را ساعت ۱۱ صبح شنبه ۴ مهر می‌بندد. پرسش اصلی برای دارنده این است که با این تبدیل چه چیزی از دست می‌رود: ارزش توکن سر جایش می‌ماند، اما پیوند آن با دلار و با قیمت سهم تسلا قطع می‌شود.

پیش‌زمینه

توکن سهام، دارایی دیجیتالی است که قیمت آن سهم یک شرکت بورسی را دنبال می‌کند. توکن TSLAX که در بیت۲۴ و چند صرافی دیگر ایرانی معامله می‌شد، از خانوادهٔ «ایکس‌استاکس» است. ناشر این خانواده در وب‌سایت خود می‌نویسد هر توکن یک‌به‌یک با سهم پایه‌ای که نزد متولی نگهداری می‌شود پشتیبانی می‌شود و قابل بازخرید با معادل نقدی یا خود سهم است، و در همان صفحه تصریح می‌کند این توکن‌ها برای ساکنان «حوزه‌های تحریم‌شده» در دسترس نیست.

نوبیتکس در اطلاعیهٔ رسمی خود علت حذف را «ابلاغ و الزام نهادهای نظارتی دربارهٔ عرضه و معامله ابزارهای مالی مبتنی بر سهام شرکت‌ها» نوشته و بیت۲۴ هم به «الزامات نهادهای نظارتی» اشاره کرده است. متن این ابلاغیه منتشر نشده است. به گزارش وی‌تو‌پی، بیت‌پین هم پیش‌تر توکن‌های تسلا و اسپیس‌ایکس را با مهلت فروش تا ۱۲ ظهر ۲۳ شهریور کنار گذاشت و رمزینکس بازار توکن اسپیس‌ایکس را می‌بندد. همین گزارش یادآوری می‌کند که میثم ظهوریان، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، در مرداد دربارهٔ مجوز صرافی‌ها برای عرضهٔ محصولات مرتبط با سهام آمریکایی از وزیران اقتصاد و ارتباطات سؤال کرده بود.

عددها

• نوبیتکس: هفت توکن اسپیس‌ایکس، انویدیا، اپل، آلفابت، آمازون، تسلا و مایکروسافت؛ بسته‌شدن بازارها ساعت ۱۱ شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵؛ بسته‌شدن خودکار موقعیت‌های تعهدی اسپیس‌ایکس ساعت ۱۶ چهارشنبه ۱ مهر؛ خروج خودکار از استخرهای مشارکت اسپیس‌ایکس ساعت ۱۲ دوشنبه ۶ مهر (اطلاعیهٔ نوبیتکس، خوانده‌شده ۳ مهر ۱۴۰۵)
• بیت۲۴: توقف خرید، واریز و برداشت TSLAX، TSLAB، TSLAON، SPCXX و SPCXB از شامگاه ۲ مهر؛ مهلت فروش تا ۱۲ ظهر یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ (ارزدیجیتال و تحلیل بازار، ۳ مهر ۱۴۰۵)
• قیمت توکن TSLAX: ۳۸۲٫۰۳ دلار، ساعت ۱۶:۲۲ جمعه ۳ مهر ۱۴۰۵ (ارزدیجیتال)
• قیمت پایانی سهم تسلا در نزدک: ۳۷۷٫۹۴ دلار در جلسهٔ پنج‌شنبه ۲ مهر ۱۴۰۵ (۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶)، و ۳۸۱٫۳۰ دلار در پیش‌بازار جمعه (استاک‌آنالیسیس)
• نرخ تتر: ۲۳۲٬۶۸۲ تومان در سهمینو (۱۶:۱۹ جمعه ۳ مهر)، ۲۳۲٬۶۹۱ تومان در آخرین معاملهٔ والکس (۱۶:۲۳) و ۲۳۲٬۰۲۱ تومان در ارزدیجیتال (۱۶:۲۲)
• معادل تومانی یک توکن TSLAX: حدود ۸۸٫۹ میلیون تومان (۳۸۲٫۰۳ دلار ضرب در ۲۳۲٬۶۹۱ تومان، محاسبهٔ سهمینو)
• نرخ تتر در سهمینو: ۱۹۲٬۴۷۱ تومان در بستهٔ ۳۱ تیر ۱۴۰۵ و ۲۳۲٬۶۸۲ تومان در ۳ مهر، یعنی ۲۰٫۹ درصد رشد
• ارزش بازار جهانی TSLAX: حدود ۷۲٫۳ میلیون دلار با ۱۸۹ هزار واحد در گردش (ارزدیجیتال، ۳ مهر ۱۴۰۵)

محرک‌ها

سازوکار: ارزش تومانی توکن حاصل ضرب دو عدد است. معادل تومانی هر توکن سهام برابر است با قیمت دلاری آن ضرب در نرخ تتر. تا وقتی توکن در کیف پول است، هر دو عدد روی دارایی اثر می‌گذارند: اگر سهم تسلا یک درصد بالا برود یا تتر یک درصد گران شود، ارزش تومانی توکن هم تقریبا یک درصد بالا می‌رود. در لحظهٔ تبدیل، این ضرب یک بار با قیمتی که صرافی تعیین می‌کند انجام می‌شود و نتیجه به ریال ثابت می‌ماند. از آن لحظه، نه حرکت سهم تسلا و نه حرکت تتر دیگر روی این موجودی اثری ندارد.

چرا این مهم است. نرخ تتر در سهمینو از ۳۱ تیر تا ۳ مهر ۱۴۰۵ حدود ۲۰٫۹ درصد بالا رفته است. برای دارندهٔ توکن سهام، همین بخش از بازده از مسیر دلار آمده بود، نه از سهم. با قیمت امروز، هر هزار تومان تغییر در نرخ تتر ارزش یک توکن TSLAX را حدود ۳۸۲ هزار تومان جابه‌جا می‌کند. پس از تبدیل به ریال، این حساسیت صفر می‌شود.

قیمت تبدیل را صرافی تعیین می‌کند. نوبیتکس نوشته موجودی باقی‌مانده «بر اساس قیمت قابل تبدیل برای نوبیتکس» به ریال تبدیل می‌شود، این قیمت «ممکن است با توجه به شرایط بازار دارای نوسان باشد» و صرافی «مسئولیتی در قبال نوسانات احتمالی قیمت این توکن در بازه زمانی تبدیل» ندارد. بیت۲۴ هم نرخ یا ساعت تبدیل را اعلام نکرده است. یعنی دارنده‌ای که تا پایان مهلت کاری نکند، نه قیمت تبدیل را از پیش می‌داند و نه زمان دقیق آن را.

دو مسیر پیش روی دارنده. اطلاعیهٔ نوبیتکس از بازارهای ریالی و تتری توکن اسپیس‌ایکس نام برده است. فروش در بازار تتری، تا پیش از بسته‌شدن بازار، موجودی را به تتر می‌برد و پیوند آن با دلار را حفظ می‌کند، هرچند پیوند با سهم را قطع می‌کند. منتظرماندن تا تبدیل خودکار، موجودی را با نرخی که صرافی تعیین می‌کند ریالی می‌کند. این گزارش هیچ‌کدام را توصیه نمی‌کند؛ هدف روشن‌کردن تفاوت آن‌هاست.

چشم‌انداز

نوسان روزانهٔ نرخ تتر در بیست روز اخیر حدود ۱٫۱ درصد بوده و میانگین بیست‌روزهٔ آن در سهمینو ۲۳۰٬۵۵۵ تومان است. کمترین نرخ ثبت‌شده در این بازه ۲۲۴٬۹۹۸ تومان در ۱ مهر بود. تا ظهر یکشنبه، یعنی مهلت بیت۲۴، معیار ساده برای دارنده این است که قیمت تبدیل اعلام‌شده را با حاصل ضرب قیمت دلاری توکن در نرخ تتر همان ساعت مقایسه کند. اگر فاصله بزرگ باشد، هزینهٔ تبدیل خودکار همان فاصله است.

فراخوان پیشین ما دربارهٔ غچین (ماندن بالای ۴٬۰۹۳ ریال تا پایان مهر ۱۴۰۵) با بستهٔ ۴٬۵۶۰ ریالی ۱ مهر، آخرین جلسهٔ پیش از تعطیلی، پابرجاست.

جمع‌بندی

حذف توکن‌های سهام آمریکایی ارزش آن‌ها را صفر نمی‌کند؛ اتصال موجودی به دلار و به سهم را در لحظهٔ تبدیل قطع می‌کند، با قیمتی که صرافی تعیین می‌کند. ارزیابی ما این است: نرخ تتر تا مهلت بیت۲۴ بالای ۲۳۰ هزار تومان می‌ماند، تا وقتی نوسان روزانهٔ تتر نزدیک یک درصد بیست روز اخیر بماند؛ ثبت نرخ تتر زیر ۲۳۰ هزار تومان در سهمینو این ارزیابی را باطل می‌کند. مبنای این خوانش ساعت ۱۶:۱۹ جمعه ۳ مهر ۱۴۰۵ است.

چه چیزی را رصد کنیم

• قیمت تبدیلی که نوبیتکس پس از بسته‌شدن بازارها در ۴ مهر اعلام می‌کند، در برابر قیمت دلاری توکن ضرب در نرخ تتر همان ساعت
• نرخ تتر تا ظهر یکشنبه ۵ مهر نسبت به ۲۳۰ هزار تومان
• اطلاعیه‌های تازهٔ صرافی‌های دیگر دربارهٔ توکن‌های سهام و انتشار متن ابلاغیهٔ نظارتی
• قیمت پایانی سهم تسلا در نزدک در جلسهٔ جمعه ۳ مهر (۲۵ سپتامبر)، مبنای قیمت دلاری توکن در آخرین ساعت‌های معامله

برای انجام همین محاسبه، نرخ لحظه‌ای تتر را در صفحهٔ تتر در برد ارز رصد سهمینو ببینید و آن را در قیمت دلاری توکن ضرب کنید. پیش‌تر در خبر حذف هفت توکن سهام از نوبیتکس جزئیات اطلاعیهٔ اول را آورده بودیم. برای فرق موجودی در صرافی با موجودی در کیف پول شخصی، درس رمزارز شما دست کیست؟ را بخوانید.