شورای رقابت در جلسهٔ ۷۵۸ خود (۱۷ تیر ۱۴۰۵) افزایش ۱۵ درصدی قیمت خودرو مصوب وزارت صمت را کمتر از رقم ۲۵ درصدی سازمان حمایت دانست. این اختلاف روی نمادهای خودرو، خساپا، خگستر و خبهمن مینشیند؛ گروهی که در خرداد با رونق کدالی به صف خرید بازگشته بود اما این هفته زیر فشار فروش ناشی از فروپاشی آتشبس ایران و آمریکا قرار گرفت.
شورای رقابت در جلسهٔ ۷۵۸ خود، چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵، افزایش ۱۵ درصدی قیمت خودروهای داخلی مصوب وزارت صمت را بار دیگر کمتر از رقم توجیهشدهٔ حدود ۲۵ درصد سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان دانست و پرونده را به نهادهای نظارتی ارجاع داد. این اختلاف دقیقاً روی نمادهای خودرویی بورس تهران، یعنی خودرو، خساپا، خگستر و خبهمن مینشیند؛ گروهی که تابستان را با رونق صفهای خرید ناشی از افزایش قیمتهای کدالی آغاز کرده بود، اما این هفته زیر فشار فروش گستردهٔ ناشی از فروپاشی آتشبس ایران و آمریکا قرار گرفت.
پیشزمینه
دعوای قیمتگذاری خودرو تازه نیست. ایرانخودرو ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ قیمت کارخانهای محصولات خود را ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش داد؛ افزایشی که به گفتهٔ یک عضو کمیسیون صنایع مجلس بدون هماهنگی کامل با شورای رقابت انجام شد. همان افشای کدالی، بههمراه اقدام مشابه سایپا، نمادهای خودرو و خساپا را که پیش از آن نزدیک به یک ماه متوقف بودند، همراه با خگستر و خبهمن به صف خرید بازگرداند و گروه خودرو را برای چند روز به یکی از پرتراکنشترین گروههای بورس تهران تبدیل کرد. جلسهٔ ۷۵۸ شورای رقابت در ۱۷ تیر همان شکاف را از زاویهای دیگر بازخوانی کرد: به گفتهٔ سخنگوی شورا، وزارت صمت رقم ۱۵ درصد را بدون رعایت کامل دستورالعمل ۵۴۳ اعلام کرده، در حالیکه سازمان حمایت بر پایهٔ تورم و نرخ دلار رقم نزدیک به ۲۵ درصد را موجه دانسته است.
عددها
شاخص
مقدار
تاریخ
منبع
افزایش قیمت مصوب وزارت صمت
۱۵٪
۱۷ تیر ۱۴۰۵
شورای رقابت
افزایش موجه به محاسبهٔ سازمان حمایت
حدود ۲۵٪
۱۷ تیر ۱۴۰۵
سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان
افزایش قیمت کارخانهای ایرانخودرو
۳۰ تا ۵۰٪
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
کدال
توقف معاملاتی پیشین نمادهای خودرویی
نزدیک به یک ماه
پیش از میانهٔ خرداد ۱۴۰۵
بورس تهران
نرخ دلار در بازار آزاد
بیش از ۱۸۰ هزار تومان
۱۷ تیر ۱۴۰۵
سهمینو
محرکها
دو نیروی متفاوت روی این گروه اثر میگذارد. نخست، مکانیزم خود دستورالعمل ۵۴۳: افزایش قیمت مجاز خودرو با تورم و نرخ دلار آزاد گره خورده، چون بخش قابلتوجهی از قطعات و مجموعههای نیمهساخته (CKD) با ارز وارد میشود؛ به همین دلیل عبور دلار از کانال ۱۸۰ هزار تومان مستقیماً محاسبهٔ سازمان حمایت را به سمت رقم بالاتر از ۱۵ درصد وزارت صمت میکشاند. دوم، شوک ژئوپلیتیک هفتهٔ جاری: پس از آنکه رئیسجمهور آمریکا در حاشیهٔ نشست ناتو آتشبس با ایران را «تمامشده» خواند و ساعاتی پس از حمله به سه نفتکش در تنگهٔ هرمز حملات آمریکا از سر گرفته شد، فشار فروش گستردهای بخش بزرگی از نمادهای پرتراکنش بورس تهران از جمله خودرو، فارس، فملی، شپنا و وبملت را همزمان درگیر کرد؛ نشانهای که افت قیمت به یک یا دو نماد بزرگ محدود نبوده است.
چشمانداز
دو مسیر متضاد پیش روی نمادهای خودرویی است. از یک سو، ارجاع پروندهٔ ۱۵ درصد به نهادهای نظارتی میتواند در صورت پذیرش استدلال سازمان حمایت، به تصویب افزایش قیمت تکمیلی و بهبود حاشیهٔ سود دفتری خودروسازان بینجامد؛ روندی مشابه آنچه در خرداد صف خرید ساخت. از سوی دیگر، تا وقتی چرخهٔ تشدید و تنش نظامی ایران و آمریکا ادامه دارد، ریسک فروش گسترده در کل بورس تهران، از جمله گروه خودرو، برجا میماند. این یک مشاهده بر پایهٔ روند موجود است، نه پیشبینی قیمت سهام.
چه چیزی را رصد کنیم
باید دید نهادهای نظارتی که پروندهٔ ۱۷ تیر به آنها ارجاع شده، چه زمانی و با چه رقمی نظر نهایی میدهند، و آیا افشای قیمت تازهای از سوی ایرانخودرو یا سایپا در کدال ثبت میشود. همزمان، مسیر آتشبس ایران و آمریکا و رفتار روزانهٔ شاخص کل بورس تهران، که سهمینو در نبض بازار پیگیری میکند، جهت کوتاهمدت گروه خودرو را تعیین خواهد کرد.
تسنیمسازمان حمایت رقم موجه افزایش قیمت خودرو را حدود ۲۵ درصد بر پایه تورم و نرخ دلار محاسبه کرده، در حالیکه وزارت صمت رقم ۱۵ درصد را بدون رعایت کامل دستورالعمل ۵۴۳ اعلام کرده استثبت در ۱۸ تیر ۱۴۰۵
۲
بورس ۲۴خودروسازان؛ لیدر جدید بورس؟ بازگشت نمادهای خودرو و خساپا به صف خرید پس از افشای قیمتهای تازه در کدالثبت در ۱۸ تیر ۱۴۰۵
۳
NPRTrump says ceasefire with Iran is 'over' as NATO summit wraps, renewed US strikes follow attacks on tankers in the Strait of Hormuzثبت در ۱۸ تیر ۱۴۰۵
۴
خبرگزاری صدا و سیماانتقاد شورای رقابت از نحوه تصمیمگیریها برای قیمت خودرو؛ افزایش ۱۵ درصدی مصوب وزارت صمت ناکافی خوانده شدثبت در ۱۸ تیر ۱۴۰۵