چه چیزهایی دلار را حرکت میدهد؟ چهار کانالی که نرخ ارز را میسازند
در این درس یاد میگیرید نرخ دلار در ایران از کجا میآید: ترازوی عرضه و تقاضای ارز، لایهٔ ریالی (نقدینگی و تورم)، انتظارات، و شوکهای سیاسی و تحریمی. با یک مثال عددی فرضی و چند رقم واقعیِ تاریخدار میبینید چرا نرخ گاهی هفتهها آرام است و بعد در چند روز جهش میکند.
متن ویدیو
دلار گاهی هفتهها آرام میماند و بعد در چند روز ناگهان جهش میکند. چرا اینطور میشود؟ در این درس چهار کانالی را میشناسیم که نرخ ارز را میسازند. با این چارچوب، هر خبر ارزی را در جای درست خودش مینشانید. نرخ ارز یک نسبت است: چند ریال در برابر یک دلار. کانال اول ترازوی عرضه و تقاضاست؛ درآمد صادراتی کفه عرضه را میسازد و واردات کفه تقاضا را. کانال دوم از سمت ریال میآید. رشد نقدینگی اردیبهشت هزار و چهارصد و پنج حدود پنجاه و دو درصد بود. کانال سوم انتظارات است؛ بخشی از آینده انتظاری همین امروز در قیمت مینشیند. کانال چهارم شوک سیاسی و تحریم است که هر دو کانال دیگر را جابهجا میکند. فرض کنید نقدینگی پنجاه درصد رشد کند و عرضه ارز ثابت بماند. آنوقت نرخ فرضی از صد به صد و پنجاه میرسد، بدون هیچ اتفاقی در بازار ارز. ظهر چهارم مرداد، فاصله دلار آزاد و مرکز مبادله نزدیک بیست و چهار درصد بود. بخشی از تقاضا پساندازی است: خرید ارز برای حفظ ارزش پول، نه مصرف. این سه باور رایج را کنار بگذارید تا خبرها را دقیقتر بخوانید. خبر خوب همیشه دلار را پایین نمیآورد؛ فاصله خبر با انتظار تعیینکننده است. کانال دوم شیب بلندمدت را میسازد و کانال سوم زمان جهشها را. حالا جواب سؤال اول درس را دارید: دلار از چهار کانال حرکت میکند. درس بعدی فرداست.
ویدیوهای مرتبط
۰۱:۴۳کوتاهتورم ۸۳٫۹ درصدی از رشد نقدینگی ۵۳٫۳ درصدی جلو زد؛ شکاف ۳۰٫۶ واحدی که چاپخانه آن را نساخته است (جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)
۰۱:۳۱کوتاهآتشبسی که هیچکس امضا نکرده؛ طلا ۳٫۳ درصد و دلار ۱٫۸ درصد ریخت در روزی که انس جهانی اصلاً تکان نخورد (شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵)
۰۱:۴۸کوتاهچشمانداز ظریف در فارینافرز و بازارهای ایران؛ دو سناریو برای دلار، طلا و بورس
۰۱:۴۹کوتاه