تورم ۸۳٫۹ درصدی از رشد نقدینگی ۵۳٫۳ درصدی جلو زد؛ شکاف ۳۰٫۶ واحدی که چاپخانه آن را نساخته است (جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)

نه، تورم هشتاد و چهار درصدی ایران را فقط چاپ پول نساخته است؛ عددهای امسال چیز دیگری می‌گویند. دو عدد را کنار هم بگذارید: پول پنجاه و سه ممیز سه درصد رشد کرد، قیمت‌ها هشتاد و سه ممیز نه درصد. یعنی تورم حدود سی ممیز شش واحد درصد از رشد نقدینگی جلو زده است. اول یک بدفهمی را کنار بگذاریم: نقدینگی عمدتا عدد در حساب بانکی است، نه اسکناس. نقدینگی پایان سال یک‌هزار و چهارصد و چهار حدود پانزده هزار و پانصد و هشتاد و یک همت بود. پول تازه را بانک می‌سازد؛ وام که می‌دهد، عددی می‌نویسد که پیش‌تر وجود نداشت. چهار منبع اصلی این رشد را اینجا می‌بینید، از کسری بودجه تا سود مرکب سپرده‌ها. وقتی اعتماد به ارزش پول کم شود، سپرده از حساب بیرون می‌آید و سرعت گردش پول بالا می‌رود. همزمان تولید تقریبا ثابت مانده، پس تمام فشار روی قیمت‌ها می‌نشیند. کانال سوم ارز است: هشتم مرداد، دلار آزاد صد و نود و دو هزار و چهارصد تومان بود. بانک مرکزی هم اول مرداد نسبت سپرده قانونی را در دو مرحله یک و نیم واحد درصد بالا برد. پول تازه یک‌باره پخش نمی‌شود؛ اول ارز و طلا، بعد سهام، و در انتها مسکن. پس سرمايه گذاري معيار صنعت پارس درست سنجش دارایی شما رشد نقدینگی است، نه عدد سال گذشته‌تان. حرف آخر عددها روشن است: آن سی ممیز شش واحد اضافه را انتظارات و نرخ ارز ساختند. پس چاپخانه تنها مقصر نیست. به‌نظر شما انتظارات مقصرتر است یا نرخ ارز؟