مقالات
تحلیلها و توضیحهای بیطرف و تاریخدار از بازارهای ایران.
تورم چگونه اندازهگیری میشود؟ شاخص قیمت مصرفکننده و تفاوت مرکز آمار با بانک مرکزی
در این درس یاد میگیرید شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) چطور از یک سبد کالا و خدمات ساخته میشود، سه نرخ تورم ماهانه، نقطهبهنقطه و میانگین سالانه چه فرقی دارند، و چرا عدد مرکز آمار ایران گاهی با عدد بانک مرکزی یکی نیست.
بازار همسایهها؛ ایران با خلیج فارس، عراق، قفقاز و آسیای مرکزی از چه کانالهایی وصل است؟
چهار کانال کاملاً متفاوت ایران را به اقتصاد همسایگانش وصل میکند: بازار مقصد کالا در عراق، هاب مالی و صادرات مجدد در امارات، کریدور ترانزیت و انرژی در قفقاز، و تسویهٔ تهاتری در شرق. هر کانال را با یک عدد تاریخدار میبینید.
چهار کانال اثر اقتصاد جهانی بر بازار ایران؛ از نرخ بهرهٔ فدرالرزرو تا قیمت نفت
در این درس یاد میگیرید تصمیم فدرالرزرو، شاخص دلار، انس جهانی طلا و قیمت نفت از چه مسیرهایی به دلار آزاد، سکه، طلای داخلی و بورس تهران میرسند؛ با یک مثال عددی فرضی برای زنجیرهٔ دلار و طلا، و یک نمونهٔ واقعی و تاریخدار برای کانال نفت.
تحلیل بینبازاری چیست: دلار، طلا، بورس و مسکن با چه تأخری واکنش نشان میدهند؟
در این درس یاد میگیرید تحلیل بینبازاری یعنی چه، چرا طلای جهانی معمولاً زودتر از دلار، دلار زودتر از بورس تهران و بورس زودتر از مسکن به یک خبر واکنش نشان میدهد، و این ترتیب را با یک نمونهٔ واقعی و تاریخدار از هفتهٔ ۲۸ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ بازار ایران میبینید.
نقشهٔ بازارهای جهانی: شاخص چیست و چرا خبرش به بازار ایران میرسد؟
در این درس یاد میگیرید شاخص بورس چیست، چرا برخی شاخصهای جهانی قیمتمحور و برخی ارزشبازارمحور محاسبه میشوند، با چند شاخص و جفتارز مهم جهان آشنا میشوید و میبینید خبر آنها از چه مسیرهایی به بازار ایران میرسد.
کسری بودجهٔ دولت و سلطهٔ مالی چیست: چرا این تصمیم به تورم و بورس میرسد؟
در این درس یاد میگیرید کسری بودجهٔ دولت چطور با فروش اوراق یا کمک بانک مرکزی تأمین مالی میشود، سلطهٔ مالی یعنی چه، و چرا همین تصمیمها هم به تورم و هم به بورس راه پیدا میکنند؛ با یک مثال عددی فرضی و اشارهای به دادهٔ واقعیِ تاریخدار.
سیاست پولی بانک مرکزی چیست: نرخ بینبانکی و عملیات بازار باز چگونه بازارها را حرکت میدهند؟
در این درس یاد میگیرید بانک مرکزی با نرخ بازار بینبانکی، عملیات بازار باز و ابزارهای ترازنامهای مثل نسبت سپرده قانونی چگونه نقدینگی را هدایت میکند و این تصمیمهای هفتگی از چه مسیری به بورس، ارز، طلا و رمزارز میرسند.
کارمزد و مالیات معاملات: پیش از سود، چقدر از پول شما کم میشود؟
در این درس یاد میگیرید کارمزد و مالیات معاملات در بورس، مسکن، خودرو و طلا و سکه چگونه محاسبه میشود، هر قلم بر عهدهٔ خریدار است یا فروشنده، و چرا درصدهای بهظاهر کوچک، بازده واقعی یک سرمایهگذار پرمعامله را بهشدت میسایند.</excerpt> <parameter name="tags">["sahmino-academy","economy","trading-fees-and-taxes"]
نقدینگی و پایهٔ پولی: پول تازه از کجا میآید و چرا به تورم گره خورده است؟
در این درس یاد میگیرید پایهٔ پولی و نقدینگی چه چیزهایی را میشمارند، پول تازه در دو طبقه (بانک مرکزی و شبکهٔ بانکی) چگونه ساخته میشود، ضریب فزاینده چه چیزی را اندازه میگیرد، و چرا رشد پیوستهٔ نقدینگی با وقفه به تورم میرسد؛ با یک مثال عددیِ فرضی و ارقام واقعیِ تاریخدار بانک مرکزی برای پایان اسفند ۱۴۰۴.
سود مرکب در اقتصاد تورمی: چرا سپردهٔ ۲۳ درصدی در برابر تورم ۶۱٫۴ درصدی بازدهٔ منفی ۲۴ درصد میدهد
سود مرکب یک ترفند مالی نیست، یک ویژگی ریاضی است که در هر دو جهت کار میکند. با نرخ ۲۰ درصد، ۱۰۰ میلیون تومان در ۲۰ سال به حدود ۳٬۸۳۴ میلیون تومان میرسد، در حالی که سود ساده تنها ۶۰۰ میلیون میسازد. اما تورم هم مرکب است: با تورم سالانهٔ ۶۱٫۴ درصدی تیر ۱۴۰۵، قدرت خرید پول نقد تقریباً هر ۱۴ ماه نصف میشود و سپردهٔ ۲۳ درصدی بازدهٔ حقیقی حدود منفی ۲۴ درصد میدهد.
بازار چیست و قیمت چگونه کشف میشود؟
در این درس یاد میگیرید بازار دقیقاً چیست، عرضه و تقاضا چگونه با هم قیمت را شکل میدهند، و چرا انتظارات خریداران و فروشندگان، از بازار آزاد دلار تا بازار سکه، حتی پیش از هر تغییر واقعی میتواند قیمت را جابهجا کند.
سود سپردهٔ بانکی چیست؛ تفاوت سود اسمی، سود مؤثر و سود واقعی
در این درس یاد میگیرید سود اسمی، سود مؤثر و سود واقعیِ سپردهٔ بانکی چه تفاوتی دارند و چرا مقایسهٔ سود سپرده با نرخ تورم، تصویر واقعیتری از تغییر قدرت خرید پسانداز نشان میدهد.
تورم چیست و چرا قدرت خرید پول را کم میکند؟
در این درس یاد میگیرید پول، قدرت خرید و تورم یعنی چه و چگونه اندازهگیری میشوند؛ با یک مثال عددی فرضی میبینید چرا پساندازِ راکد ریالی میتواند بخشی از ارزش واقعی خود را از دست بدهد.
