۵ گزینه برای اولین ۱۰ میلیون تومان و ریسک هرکدام

اولین پس‌اندازتان را کجا بگذارید؟ پنج جای آشنا هست: سپرده بانکی، صندوق درآمد ثابت، صندوق طلا، سکه و سهام. هرکدام سود و خطر خودش را دارد. ما برای هر پنج گزینه یک بازهٔ یکسان را از داده‌های سهمینو خواندیم: از ۲۵ آبان ۱۴۰۴ (۱۶ نوامبر ۲۰۲۵) تا ۲۳ آبان ۱۴۰۵ (۱۴ نوامبر ۲۰۲۶)، و حساب کردیم ۱۰ میلیون تومان در هرکدام به کجا می‌رسید و بدترین افت وسط راه چقدر بود.

خط کش: گرانی در همین یک سال

شاخص قیمت مصرف‌کنندهٔ مرکز آمار ایران (پایهٔ ۱۴۰۰) در مهر ۱۴۰۴ برابر ۴۰۳٫۷۸ و در مهر ۱۴۰۵ برابر ۷۶۱٫۷۹ بود؛ یعنی تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۸٫۷ درصد (۷۶۱٫۷۹ ÷ ۴۰۳٫۷۸ = ۱٫۸۸۷). پس ۱۰ میلیون تومانی که فقط می‌خواست هم‌پای گرانی بماند، باید به حدود ۱۸٫۹ میلیون تومان می‌رسید. این آخرین ماهی است که مرکز آمار منتشر کرده و یک ماه با بازهٔ قیمت‌ها فاصله دارد؛ برای همین مقایسه‌های واقعی زیر تقریبی‌اند.

پنج گزینه، یک بازه

• سپرده بانکی: سقف سود سپرده را شورای پول و اعتبار تعیین می‌کند و اصل پول در حساب پایین نمی‌آید. نرخ دقیق سپرده‌ای که در همهٔ این بازه برقرار بوده را نتوانستیم از یک سند رسمی تأیید کنیم، برای همین عددش را نمی‌آوریم. دنیای اقتصاد در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ نوشت محاسبات نشان می‌دهد نرخ حقیقی سود سپرده‌ها و وام‌های بانکی به محدودهٔ منفی ۳۵ درصد رسیده است؛ یعنی سپرده هم مثل صندوق درآمد ثابت از گرانی عقب مانده است.
• صندوق درآمد ثابت (نمونه: یاقوت، از بزرگ‌ترین صندوق‌های این گروه): قیمت پایانی از ۳۵٬۹۰۸ ریال به ۴۹٬۳۴۹ ریال رسید، یعنی ۳۷٫۴ درصد رشد. ۱۰ میلیون تومان به حدود ۱۳٫۷ میلیون تومان رسید. قیمت پایانی در هیچ جلسه‌ای از بالاترین قیمت قبلی‌اش پایین‌تر نرفت، اما در پنج جلسه از ۹ اسفند ۱۴۰۴ معامله نشد. در برابر تورم، قدرت خرید حدود ۲۷ درصد کم شد (۱٫۳۷۴ ÷ ۱٫۸۸۷ = ۰٫۷۲۸).
• صندوق طلا (نمونه: عیار، بزرگ‌ترین صندوق طلا): قیمت پایانی از ۳۱۲٬۳۶۱ ریال به ۶۷۳٬۱۴۲ ریال رسید، ۱۱۵٫۵ درصد رشد؛ ۱۰ میلیون تومان به حدود ۲۱٫۶ میلیون تومان. بدترین افت: از پایانی ۵۹۶٬۱۸۲ ریال در ۳ مه ۲۰۲۶ تا ۴۴۲٬۲۲۸ ریال در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، یعنی ۲۵٫۸ درصد. بعد از تورم، حدود ۱۴ درصد جلو بود.
• سکه امامی: از ۱۱۵٫۲ میلیون تومان (۱٬۱۵۱٬۹۰۰٬۰۰۰ ریال) به ۲۵۲٫۵ میلیون تومان (۲٬۵۲۵٬۱۵۰٬۰۰۰ ریال) رسید، ۱۱۹٫۲ درصد رشد. بدترین افت: از ۲٬۰۹۹٬۹۵۰٬۰۰۰ ریال در ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶ تا ۱٬۵۸۰٬۰۵۰٬۰۰۰ ریال در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، یعنی ۲۴٫۸ درصد. نکتهٔ مهم برای پول کم: با ۱۰ میلیون تومان نه سکهٔ کامل خریدنی است و نه حتی ربع سکه، که در ۲۳ آبان ۱۴۰۵ حدود ۷۲٫۵ میلیون تومان قیمت داشت. برای همین پول کم معمولاً به صندوق طلا می‌رود.
• سهام (شاخص کل بورس تهران): از ۳٬۱۳۹٬۵۸۹ واحد به ۸٬۳۵۴٬۰۰۷ واحد رسید، ۱۶۶٫۱ درصد رشد. بدترین افت: از ۴٬۴۹۱٬۷۶۹ واحد در ۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶ تا ۳٬۶۱۸٬۴۸۲ واحد در ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، یعنی ۱۹٫۴ درصد. بعد از آن، از اواخر فوریه تا میانهٔ مه ۲۰۲۶ شاخص تکان نخورد، چون بازار سهام حدود ۸۰ روز بسته بود و کسی نمی‌توانست بفروشد. شاخص میانگین بازار است؛ یک سهم تنها می‌تواند خیلی بهتر یا خیلی بدتر باشد.

محاسبه، دو بار

بازده = قیمت پایانی ۲۳ آبان ۱۴۰۵ ÷ قیمت پایانی ۲۵ آبان ۱۴۰۴ منهای یک. بدترین افت = (بالاترین قیمت پایانی تا آن روز منهای کمترین قیمت پایانی بعد از آن) ÷ همان بالاترین قیمت، روی همهٔ جلسه‌های بازه. بازده واقعی = (یک به‌علاوهٔ بازده) ÷ ۱٫۸۸۷ منهای یک. همه از قیمت‌های پایانی ثبت‌شده در سهمینو است.

آنچه این حساب کنار گذاشته

کارمزد خرید و فروش در نظر گرفته نشده: رفت‌وبرگشت سهام حدود ۱٫۲۵ درصد هزینه دارد، که در گزارش دام‌های کانال‌های سیگنال‌فروش آمده است. سکه هم فاصلهٔ قیمت خرید و فروش دارد و از قیمت طلای داخلش گران‌تر است. سود سپرده هم معمولاً ماهانه پرداخت می‌شود و اگر دوباره سپرده نشود، سود مرکب نمی‌سازد؛ این را در مطلب سود مرکب در اقتصاد تورمی توضیح داده‌ایم. یک سال گذشته هم آیندهٔ هیچ‌کدام را نشان نمی‌دهد.

جمع‌بندی

گزینه‌های آرام، یعنی سپرده و صندوق درآمد ثابت، پول را کم نکردند، ولی از گرانی عقب ماندند. طلا، سکه و سهام از گرانی جلو زدند، ولی هرکدام وسط راه یک بار یک‌پنجم تا یک‌چهارم ارزششان را موقتاً از دست دادند. اگر این پول اجارهٔ خانهٔ چند ماه دیگر باشد، همان افت می‌تواند مجبورتان کند با ضرر بفروشید. پس قبل از انتخاب، از خودتان بپرسید این پول را کِی لازم دارم. بازده صندوق‌ها را در بخش صندوق‌های سهمینو کنار هم ببینید و قیمت روز سکه امامی و صندوق طلای عیار را هم در سهمینو دارید.