شاخص کل بورس در ۹۸ و ۹۹ حدود ۶۱۶ درصد و طلا در ۱۴۰۳ حدود ۱۴۹ درصد رالی زد؛ رصد سهمینو چهار بازار ۱۴۰۵ را زیر نظر دارد (جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵)

بازارهای دارایی در ایران به نوبت رالی می‌زنند، نه هم‌زمان: شاخص کل بورس تهران از میانهٔ شهریور ۱۳۹۸ تا میانهٔ مرداد ۱۳۹۹ حدود ۶۱۶ درصد رشد کرد و طلای ۱۸ عیار در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۴۹ درصد و در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱۸ درصد گران شد؛ هر دو عدد از آرشیو قیمت سهمینو. اکنون در مهر ۱۴۰۵، با وجود این جهش‌های قبلی و تورمی بالای ۸۰ درصد، پرسش واقعی سرمایه‌گذار این است که نوبت رالی بعدی با کدام بازار است؛ و این را نمی‌شود حدس زد، باید داده‌ها را کنار هم گذاشت.

پیش‌زمینه

این الگوی چرخشی تازه نیست. بر پایهٔ مرور قبلی سهمینو از دو دههٔ اخیر بازارهای ایران (۲۰ سال، ۶ بازار)، از ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۰ شاخص کل بورس حدود ۳۸۲ برابر و سکه حدود ۱۹۰ برابر شده است؛ اما این بازدهی هم‌زمان اتفاق نیفتاده، هر بازار در دوره‌ای مشخص جلو افتاده است. در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ مسکن تهران وارد یکی از پررونق‌ترین چرخه‌های قیمتی خود شد (نگاه کنید به چرخهٔ رونق و رکود مسکن)، در ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نوبت بورس بود، در ۱۴۰۱ بازار خودرو به‌دنبال محدودیت تولید و واردات جهش قیمتی محسوسی را از سر گذراند، و در ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ طلا دو سال پیاپی رالی زد. تحلیل قبلی سهمینو از «حباب دوقلوی» سال ۱۳۹۹ (آن سال قیمت در اوج بود) هم همین چرخش را، با نسبت قیمت به درآمد بالای ۳۵ واحد برای بورس در اوج آن سال، ثبت کرده است.

اعداد

بر پایهٔ آرشیو قیمت سهمینو: شاخص کل بورس تهران از حدود ۲۹۰ هزار واحد در میانهٔ شهریور ۱۳۹۸ به بیش از ۲ میلیون واحد در میانهٔ مرداد ۱۳۹۹ رسید؛ رشدی حدود ۶۱۶ درصد در کمتر از یک سال. طلای ۱۸ عیار از حدود ۳۲.۵ میلیون ریال در پایان اسفند ۱۴۰۲ به حدود ۸۱.۱ میلیون ریال در پایان اسفند ۱۴۰۳ رسید (رشد حدود ۱۴۹ درصد)، و در پایان اسفند ۱۴۰۴ به حدود ۱۷۶.۴ میلیون ریال رسید (رشد حدود ۱۱۸ درصد نسبت به سال قبل). در تازه‌ترین قیمت‌ها، طلای ۱۸ عیار در ۹ مهر ۱۴۰۵ حدود ۲۵۷ میلیون ریال (۲۵.۷ میلیون تومان) و دلار آزاد حدود ۲.۵۸ میلیون ریال (۲۵۸.۵ هزار تومان) بود؛ شاخص کل بورس هم در پایان معاملات ۸ مهر ۱۴۰۵ روی حدود ۷ میلیون و ۷۶۷ هزار واحد ایستاد. در همین حال، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه بر پایهٔ شاخص قیمت مصرف‌کننده تا پایان مرداد ۱۴۰۵ به حدود ۸۹ درصد رسیده است.

محرک‌ها

این چرخش‌ها تصادفی نیستند. نقدینگی که در یک بازار قفل می‌شود، وقتی آن بازار اشباع یا پرریسک به‌نظر برسد، به سراغ بازار بعدی می‌رود؛ نرخ ارز هم با گران‌شدن، قیمت هر دارایی وارداتی یا دلاری‌محور (طلا، خودرو، و حتی سهام صادرات‌محور) را بالا می‌کشد. طلای داخلی دقیقاً از ضرب دو متغیر دلاری ساخته می‌شود: انس جهانی طلا به دلار، و نرخ دلار آزاد به ریال؛ وقتی هر دو هم‌زمان بالا بروند، جهش طلای داخلی تندتر از هرکدام به‌تنهایی می‌شود، و این دقیقاً مکانیسم پشت رالی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بوده است. در بورس، محرک اصلی رالی ۹۸-۹۹ ورود گستردهٔ نقدینگی خرد به‌دنبال جهش نرخ ارز و تورم بود؛ شاخص کل در اوج آن رالی با نسبت قیمت به درآمد بالای ۳۵ واحد معامله می‌شد، به‌مراتب بالاتر از میانگین تاریخی بازار. در ۱۴۰۱ هم محدودیت تولید و واردات خودرو، به گزارش رسانه‌های اقتصادی آن دوره، فشار قیمتی قابل‌توجهی به بازار آزاد خودرو وارد کرد.

واژه‌ها

تورم نقطه‌به‌نقطه یعنی تغییر شاخص قیمت مصرف‌کننده نسبت به همین ماه در سال قبل؛ شاخصی که مسیر قدرت خرید خانوار را نشان می‌دهد (توضیح کامل‌تر در تورم چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟). حد ابطال هم سطحی است که اگر قیمت یک نماد پایین‌تر از آن بسته شود، فرضیهٔ خرید باطل می‌شود و دیگر معتبر نیست.

چشم‌انداز

برای پاسخ به این‌که نوبت ۱۴۰۵ با کدام بازار است، حدس‌زدن کافی نیست؛ باید چند متغیر را هم‌زمان رصد کرد: مسیر تورم و نرخ ارز، رشد سود شرکت‌ها نسبت به صنعت، فاصلهٔ ارزش‌گذاری هر بازار از میانگین تاریخی‌اش، و جهت ورود یا خروج نقدینگی. میز رصد سهمینو همین مسیر را در بخش «سیگنال‌ها» دنبال می‌کند: فراخوان‌های خرید روی نمادهایی که هم‌زمان رشد سود و نسبت قیمت به درآمد پایین‌تر از صنعت دارند. در تازه‌ترین نمونه، رصد در جلسهٔ ۸ مهر ۱۴۰۵ روی نمادهایی مانند غالبر، وحافظ، چنوپا و دکپسول فراخوان خرید ثبت کرده، با احتمال اصابت نزدیک ۷۱ درصد در نمونه‌ای ۲۸۱ موردی از فراخوان‌های مشابه.

جمع‌بندی

رالی بعدی را نمی‌شود از روی الگوی تقویمی پیش‌بینی کرد، اما می‌شود زودتر از بقیه دید؛ با رصد هم‌زمان تورم، ارز، سود شرکت‌ها و نقدشوندگی. میز رصد سهمینو از جلسهٔ ۸ مهر ۱۴۰۵ روی نماد «وحافظ» با قیمت مرجع ۲٬۳۱۰ ریال فراخوان خرید دارد؛ هدف ۲٬۶۶۱ ریال، حد ابطال ۲٬۱۶۴ ریال و افق ۱۵ جلسه، با نرخ اصابت حدود ۷۱ درصد در نمونه‌ای ۲۸۱ موردی از فراخوان‌های مشابه. تا وقتی قیمت بالای حد ابطال بماند، این فراخوان پابرجاست؛ بسته‌شدن پایین‌تر از آن، فرضیه را باطل می‌کند.

چه چیزی را رصد کنیم

• مسیر دلار آزاد و تورم نقطه‌به‌نقطهٔ ماهانه
• گزارش‌های فصلی سود شرکت‌های بورسی نسبت به صنعت
• فاصلهٔ قیمت طلا و سکه از انس جهانی (حباب)
• هدف و حد ابطال فراخوان‌های خرید رصد در سیگنال‌ها