نبض بازار، ظهر دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵؛ نفت ۶٫۶ درصد ریخت و بورس ۱۶ هزار واحد از سقف بازگشایی عقب نشست

ساعت یازده صبح دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ است و بزرگ‌ترین عدد امروز اصلاً در تهران ثبت نشده. هر بشکه نفت برنت تا ساعت ۱۰:۵۸ با افت ۶٫۶۴ درصدی روی ۹۰٫۷۵ دلار نشسته، یعنی نزدیک شش دلار در یک روز؛ همان روزی که در تالار شیشه‌ای شاخص کل ۰٫۸۷ درصد بالاتر از دیروز است. توقف متقابل حملات میان ایران و آمریکا در پایان هفته، صرفِ ریسک جنگ را از قیمت نفت بیرون کشید و همین یک خبر، هم‌زمان درآمد ارزی دولت و انتظارات تورمی خانوار را تکان داد. نکتهٔ دوم روز این است که بورس تهران بهترین لحظهٔ خود را در ثانیه‌های بازگشایی داشت و از آن پس در حال پس‌دادن است.

خلاصهٔ امروز

تیترهای مهم امروز

• به گزارش الجزیره و سی‌بی‌اس نیوز، آمریکا روز یکشنبه ۴ مرداد (۲۶ ژوئیه) برای دومین روز پیاپی حملات خود را متوقف کرد و تهران نیز اعلام کرد حملات تلافی‌جویانه‌اش را متوقف کرده است؛ یک مقام ایرانی گفته این توقف تا زمانی ادامه دارد که طرف مقابل پایبند بماند.
• بر پایهٔ همان گزارش‌ها، گفت‌وگوهای هیئت عمانی در تهران دربارهٔ بازگشایی تنگهٔ هرمز در دو روز گذشته «سازنده» توصیف شده است؛ نمایندهٔ آمریکا در سازمان ملل هدف از توقف بمباران را «دادن فرصت به دیپلماسی» خوانده است.
• به گزارش سی‌ان‌بی‌سی و تریدینگ‌اکونومیکس، قراردادهای آتی نفت برنت تحویل سپتامبر امروز دوشنبه حدود ۶ درصد تا حوالی ۹۰٫۹۷ دلار و وست‌تگزاس اینترمدیت ۷٫۶۹ درصد تا ۸۳٫۵۱ دلار عقب نشستند.
• در بازار جهانی طلا، عبور انس از مرز ۴٬۱۰۰ دلار پیش از نشست فدرال‌رزرو با تضعیف حدود ۰٫۳ درصدی شاخص دلار و افت بازدهی اوراق خزانهٔ آمریکا همراه شد؛ نشست کمیتهٔ بازار باز روزهای ۶ و ۷ مرداد (۲۸ و ۲۹ ژوئیه) برگزار می‌شود و انتظار غالب، تثبیت نرخ در محدودهٔ ۳٫۵۰ تا ۳٫۷۵ درصد است.
• مهلت واریز وجه‌الضمان ۵ میلیارد تومانی به ازای هر شمش برای یکصد و پنجاه‌ودومین حراج شمش طلای مرکز مبادله امروز دوشنبه ۵ مرداد به پایان می‌رسد؛ خودِ حراج فردا سه‌شنبه ۶ مرداد از ساعت ۱۴ تا ۱۷ برگزار می‌شود (به گزارش اقتصاد آنلاین).

نفت و نگاه منطقه‌ای و جهانی: عددی که کمتر نگاهش می‌کنند

محرک اصلی امروز یک قرارداد آتی است، نه یک نماد بورسی. برنت تا ساعت ۱۰:۵۸ روی ۹۰٫۷۵ دلار با افت ۶٫۰۳ دلاری (۶٫۶۴ درصد) ثبت شد. برای اینکه بزرگی این جابه‌جایی روشن شود یک نقطهٔ مرجع لازم است: گزارش خبرگزاری مهر در ۲ مرداد برنت را روی ۹۷٫۶۵ دلار نشان می‌داد، یعنی کمتر از یک هفته پیش. صرفِ ریسکی که تنش‌های غرب آسیا و اختلال مسیرهای صادراتی روی قیمت سوار کرده بود، در چند جلسه تخلیه شد. پیش‌تر هم گزارش کرده بودیم که این حباب ریسک چطور خالی می‌شود؛ امروز موج دوم آن رسید.

مکانیزم ساده است. بازار نفت جنگ را به شکل احتمالِ قطع عرضه قیمت‌گذاری می‌کند، نه به شکل خسارت واقعی. وقتی هر دو طرف حملات را متوقف می‌کنند و گفت‌وگو دربارهٔ بازگشایی تنگهٔ هرمز «سازنده» توصیف می‌شود، آن احتمال پایین می‌آید و قیمت بدون آنکه حتی یک بشکه بیشتر تولید شود، سقوط می‌کند.

کانال اثر بر تهران دو طرفه است و باید تفکیک شود. سمت منفی: نفت ارزان‌تر یعنی درآمد ارزی کمتر برای دولتی که بودجه‌اش به همین درآمد وابسته است. سمت مثبت: نفت ارزان‌تر یعنی فشار تورمی کمتر از مسیر انرژی و حمل‌ونقل، و مهم‌تر از آن، همان خبری که نفت را پایین آورد، انتظارات نرخ ارز را هم پایین می‌آورد. کدام سمت غالب می‌شود، یک انتظار است نه یک داده؛ آنچه ثبت شده فقط عدد امروز است.

در همان ساعت، طلای جهانی خلاف جهت نفت حرکت کرد: انس تا ساعت ۱۰:۵۹ روی ۴٬۱۰۳٫۸۸ دلار با رشد ۱٫۲۶ درصد ایستاد و گزارش‌های بازار جهانی، رقم‌های ۴٬۰۹۰ تا ۴٬۱۱۰ دلار را در بازه‌های زمانی مختلف امروز نقل کرده‌اند. این واگرایی تصادفی نیست: نفت به تنش‌زدایی واکنش نشان می‌دهد، اما طلا امروز به تضعیف دلار و انتظار نشست فدرال‌رزرو واکنش نشان داده است. در بازار ارزهای جهانی هم یورو تا ساعت ۱۰:۵۹ روی ۱٫۱۴۰۷ (رشد ۰٫۳۲ درصد) و دلار در برابر ین روی ۱۶۳٫۳۴ (افت ۰٫۳۱ درصد) بود؛ هر دو تصویر یک دلار ضعیف‌تر را تأیید می‌کنند. یوان و لیر امروز خبر تازه‌ای نساختند و آخرین نرخ‌های ثبت‌شدهٔ ما همچنان به ۲ مرداد برمی‌گردد.

بورس: بهترین لحظهٔ روز، ثانیهٔ اول بود

جلسهٔ امروز یک الگوی مشخص دارد. شاخص کل که دیروز روی ۵٬۰۰۲٬۳۳۰ واحد بسته بود، در نخستین ثبت بازگشایی ساعت ۰۹:۰۵ روی ۵٬۰۶۲٬۲۶۱ واحد نشست؛ یک شکاف بازگشایی ۵۹٬۹۳۱ واحدی معادل ۱٫۲۰ درصد. اما همان عدد، سقف روز باقی ماند. شاخص از آن نقطه پله‌پله پایین آمد و تا ساعت ۱۱:۰۵ روی ۵٬۰۴۵٬۹۷۹ واحد قرار گرفت: ۴۳٬۶۵۰ واحد (۰٫۸۷ درصد) بالاتر از دیروز، اما ۱۶٬۲۸۲ واحد پایین‌تر از سقف بازگشایی. یعنی حدود یک‌چهارم جهش اولیه پس داده شده است.

تفاوت با دیروز دقیقاً همین‌جاست: در جلسهٔ یکشنبه شاخص با شکاف بازگشایی شروع کرد و تا پایان روز ساخت؛ امروز با شکاف بزرگ‌تری شروع کرد و از ساعت ۹:۰۵ به بعد فروشنده داشت. این رفتار، امضای معمول «فروش در سقف» پس از یک رالی سه‌روزه است، نه لزوماً چرخش روند.

پشتوانهٔ معاملاتی اما قوی مانده. تا ساعت ۱۱:۰۴ ارزش کل معاملات بازار به حدود ۱۸٫۹ همت رسیده بود، با ۴۴۳٬۳۲۴ فقره معامله و حجمی نزدیک ۴۴٫۶ میلیارد سهم؛ برای دو ساعت نخست جلسه، این عدد آهنگی هم‌تراز یا بالاتر از دیروز است. شاخص کل هم‌وزن با رشد ۱۴٬۴۳۴ واحدی روی ۱٬۴۰۷٬۹۳۶ واحد (۱٫۰۴ درصد) و شاخص کل فرابورس روی ۴۰٬۱۴۷ واحد با رشد ۰٫۹۰ درصد ثبت شد. اینکه هم‌وزن از شاخص کل جلوتر است یعنی رشد امروز محدود به چند نماد بزرگ نیست و پهنای بازار را دارد. آخرین وضعیت را می‌توانید در صفحهٔ شاخص کل دنبال کنید.

ارز: نرخ رسمی حرکت نکرد

در سوی رسمی، نرخ حوالهٔ فروش دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران امروز صبح ساعت ۰۷:۴۷ روی ۱۵۱٬۷۸۷ تومان با تغییر ناچیز ۰٫۱۴ درصدی ثبت شد و نرخ خرید ساعت ۰۸:۰۲ روی ۱۵۰٬۴۲۰ تومان قرار داشت. آخرین نرخ ثبت‌شدهٔ بازار آزاد همچنان به ساعت ۱۹:۵۹ دیروز برمی‌گردد: ۱۸۶٬۵۰۰ تومان با افت ۳٬۲۰۰ تومانی. فاصلهٔ این دو نرخ حدود ۳۴٬۷۰۰ تومان است، یعنی بازار آزاد نزدیک ۲۲٫۹ درصد بالاتر از نرخ سیاست‌گذاری‌شده معامله می‌شود.

نکتهٔ امروز این است که تمام تعدیل خبرِ تنش‌زدایی روی نرخ آزاد می‌افتد و نرخ مرکز مبادله عملاً بی‌حرکت می‌ماند؛ نرخ رسمی سهمیه‌ای و تخصیصی است و به همین دلیل کند حرکت می‌کند. نتیجهٔ عملی برای خانوار ساده است: وقتی خبر خوب می‌رسد، شکاف تنگ می‌شود؛ وقتی خبر برمی‌گردد، شکاف باز می‌شود. نرخ‌های کامل در صفحهٔ بازار ارز در دسترس است.

طلا و سکه: جهان بالا، تهران پایین

واگرایی دیروز امروز هم ادامه دارد. آخرین نرخ ثبت‌شدهٔ بازار آزاد برای طلای ۱۸ عیار ۱۷٬۸۷۸٬۹۰۰ تومان در هر گرم است (ساعت ۱۹:۵۹ یکشنبه ۴ مرداد، با افت ۲٫۱ درصد) و برای سکه امامی ۱۸۱٬۴۹۰٬۰۰۰ تومان با افت ۱٫۶۵ درصد. گزارش‌های امروز بازار (اکو ایران و دنیای اقتصاد) سکه امامی را حوالی ۱۷۹٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار را حوالی ۱۷٬۹۶۰٬۳۰۰ تومان نقل کرده‌اند؛ یعنی سکه ریزش را ادامه داده در حالی که طلای گرمی تقریباً سرجایش مانده است. اگر این تصویر تا پایان روز بماند، معنایش تخلیهٔ بیشتر حباب سکه است، نه ارزان‌شدن خودِ طلا. حباب سکه امامی در آخرین ثبت روی ۳٬۵۷۵٬۰۰۰ تومان بود، حدود ۲ درصد قیمت سکه.

تابلوی زندهٔ داخلی امروز، بازار معاملاتی طلاست: طلای ۱۸ عیار معاملاتی مرکز مبادله تا ساعت ۱۰:۵۹ روی ۱۹٬۷۶۳٬۱۰۰ تومان (نرخ فروش) و عملاً بدون تغییر بود و صندوق‌های طلا رشد ملایمی داشتند؛ صندوق طلا تا ساعت ۱۱ روی ۱۲۷٬۹۵۱ تومان با رشد ۰٫۳۷ درصد. تفکیک لازم است: انس امروز ۱٫۲۶ درصد بالا رفته، پس آنچه در تهران ارزان شده «طلا» نیست، «دلارِ درون طلا»ست. جزئیات در صفحهٔ طلا.

رمزارز

بازار جهانی رمزارز هم‌جهت با طلا سبز است: بیت‌کوین تا ساعت ۱۰:۵۹ امروز روی ۶۵٬۴۲۶ دلار با رشد ۱٫۲۰ درصد و تتر گلد روی ۴٬۰۹۳٫۹۷ دلار با رشد ۰٫۹۶ درصد معامله شد. همان محرکی که طلا را بالا برد، یعنی دلار ضعیف‌تر پیش از نشست فدرال‌رزرو، اینجا هم کار می‌کند. یادآوری همیشگی: نرخ جهانی دلاری است و هر نرخ تومانی رمزارز، نرخ دلار را درون خود حمل می‌کند؛ بنابراین در روزی که دلار داخلی عقب می‌نشیند، تتر تومانی می‌تواند حتی با رشد قیمت جهانی، پایین بیاید.

آهن و فولاد

بازار فولاد بدون تغییر محسوس است. بر پایهٔ نرخ‌های کارخانه‌ای ثبت‌شده در ۵ مرداد ۱۴۰۵، میلگرد ۱۰ آریان فولاد A3 روی ۷۰٬۶۴۰ تومان، میلگرد ۱۲ روی ۶۹٬۳۶۰ تومان و میلگرد ۱۴ روی ۶۹٬۲۷۰ تومان در هر کیلوگرم قرار دارد. اثر دو محرک امروز، یعنی افت نفت و افت دلار، با وقفه به این بازار می‌رسد: قیمت‌گذاری محصولات فولادی به نرخ ارز و نرخ انرژی گره خورده و معمولاً یک تا دو هفته دیرتر واکنش نشان می‌دهد. نرخ‌های کامل در صفحهٔ آهن و فولاد.

خودرو

بازار خودرو در همان فضای رکود معاملاتی روزهای گذشته مانده و خبر قیمتی تازه‌ای برای امروز ثبت نشده است. منطق رفتار خریدار با منطق بازار ارز سازگار است: وقتی انتظار می‌رود دلار پایین‌تر برود، خریدار خودرو هم دست نگه می‌دارد و معامله به تعویق می‌افتد. همین انتظار، حاشیهٔ بازار را نسبت به قیمت کارخانه فشرده نگه می‌دارد.

مصالح ساختمانی

نرخ‌های سیمان بدون تغییر مانده‌اند. آخرین ثبت (۴ مرداد ۱۴۰۵) برای سیمان پرتلند تیپ ۲ فلهٔ سیمان تهران ۴٬۰۱۴٬۰۰۰ تومان و برای سیمان آبیک ۳٬۶۷۳٬۰۰۰ تومان در هر تن بود. متغیر تعیین‌کنندهٔ این بازار در تابستان همچنان سهمیهٔ انرژی کارخانه‌هاست، نه تقاضای ساخت‌وساز.

جمع‌بندی

حکم امروز تا این ساعت روشن است: روزِ نفت بود، نه روزِ بورس. شاخص کل ۰٫۸۷ درصد بالاست، اما بزرگ‌ترین جابه‌جایی روز یک افت ۶٫۶۴ درصدی در برنت بود که هیچ تابلویی در تهران آن را نشان نمی‌دهد. اگر قرار است یک چیز از این گزارش در ذهن بماند، این است: یک خبر واحد، دو بازار را در دو جهت مخالف برد. توقف حملات، نفت را پایین کشید چون احتمال قطع عرضه را کم کرد؛ اما طلای جهانی همان روز ۱٫۲۶ درصد بالا رفت، چون محرکش امروز جنگ نبود، دلار ضعیف و نشست فدرال‌رزرو بود. هر تحلیلی که این دو را با یک علت توضیح دهد، یکی از آن دو را اشتباه خوانده است.

امروز بعدازظهر چه چیزی را رصد کنیم؟

• ساعت پایانی معاملات: آیا شاخص کل بالای مرز پنج میلیون واحد بسته می‌شود یا فشار فروشِ سقفِ بازگشایی تا ۱۲:۳۰ ادامه پیدا می‌کند.
• جهت پول حقیقی: پس از یک رالی سه‌روزه، ورود یا خروج خالص پول حقیقی در نیمهٔ دوم جلسه زودترین نشانهٔ ادامه یا توقف روند است.
• نرخ‌های بعدازظهر بازار آزاد ارز: واکنش دلار آزاد به افت نفت و ادامهٔ توقف حملات، معمولاً در ساعات پایانی روز خودش را نشان می‌دهد.
• مهلت وجه‌الضمان حراج شمش: امروز آخرین فرصت واریز برای یکصد و پنجاه‌ودومین حراج شمش طلا است که فردا سه‌شنبه ۶ مرداد ساعت ۱۴ تا ۱۷ برگزار می‌شود.
• نشست فدرال‌رزرو: تصمیم روز چهارشنبه ۷ مرداد و لحن بیانیه، مسیر انس طلا و از آن مسیر، قیمت طلای داخلی را در بقیهٔ هفته تنظیم می‌کند.

این گزارش صرفاً مرور داده‌های بازار است و توصیهٔ خرید یا فروش نیست. همهٔ ارقام با زمان مرجع خودشان آورده شده‌اند و نرخ‌ها در طول روز تغییر می‌کنند.