نبض بازار، ظهر دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵؛ بورس در ششمین روز نزول زیر ۵ میلیون واحد ماند، دلار نزدیک ۱۸۰ هزار تومان

لید: بازار سهام تهران روز دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵ روند نزولی هفته را ادامه داد. تا حوالی ساعت ۱۱ صبح، شاخص کل بورس تهران با افت حدود ۱٫۹ درصدی (نزدیک ۹۴٬۳۵۵ واحد) به ۴٬۹۶۱٬۲۹۳ واحد رسید و برای ششمین جلسهٔ کاری پیاپی زیر مرز روانی پنج میلیون واحد باقی ماند. نکتهٔ امروز، واگرایی آشکار میان تالار شیشه‌ای و بازارهای موازی است: در همان ساعتی که بورس قرمز بود، دلار آزاد نزدیک ۱۷۹٬۸۰۰ تومان و طلای جهانی و داخلی نیز کمابیش پابرجا ماندند. حتی جهش حدود ۴ درصدی نفت برنت به مرز ۷۹ دلار، که در تئوری به سود شرکت‌های صادرات‌محور بورس است، نتوانست سنگینیِ ریسک سیاسیِ ناشی از تنش تنگهٔ هرمز را در بازار سهام جبران کند.

خلاصهٔ امروز (تا حدود ساعت ۱۱ صبح ۲۲ تیر ۱۴۰۵)

ارقام لحظه‌ای بازار سهام و رمزارز مربوط به میانهٔ همین جلسه است؛ ارقام طلا و سکه به آخرین به‌روزرسانی عصر روز یکشنبه ۲۱ تیر (پیش از بازگشایی بازار طلا) اشاره دارد. برای مشاهدهٔ لحظه‌ای می‌توانید صفحهٔ شاخص کل و صفحهٔ بازار ارز را دنبال کنید.

تیترهای مهم امروز

• به گزارش رسانه‌های بازار سرمایه، در جریان معاملات روز یکشنبه ۲۱ تیر ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی از مرز ۱۱٫۵ همت گذشت، اما تداوم فشار فروش موجب خروج حدود ۴٫۵ همت پول حقیقی از بازار شد؛ همین جریان خروج نقدینگیِ حقیقی، در جلسهٔ امروز نیز ادامه یافت.
• به گزارش خبرگزاری‌های اقتصادی، عبور کشتی‌های بزرگ از تنگهٔ هرمز از هفتهٔ گذشته عملاً متوقف مانده و همین اختلال، قیمت نفت برنت را روز دوشنبه تا حدود ۴٫۲ درصد بالا برد و به مرز ۷۹ دلار رساند.
• بر پایهٔ داده‌های بازار آزاد، دلار روز یکشنبه حدود ۱٬۴۰۰ تومان گران شد و نرخ آن در آغاز معاملات امروز حوالی ۱۷۹٬۶۰۰ تومان قرار گرفت؛ رشد ماهانهٔ دلار به حدود ۴٫۴ درصد رسیده است.
• انس جهانی طلا برای دومین روز پیاپی افت کرد و تا حدود ۴٬۰۵۳ دلار پایین آمد، در حالی که شاخص دلار آمریکا (DXY) نزدیک ۱۰۱ واحد و اندکی مثبت ماند.

ارز

دلار در بازار آزاد امروز نزدیک سقف تاریخی خود ایستاده است. نرخ در آغاز معاملات دوشنبه حوالی ۱۷۹٬۶۰۰ تومان و نرخ لحظه‌ایِ تتر تومانی (که مرجع سریع بازار آزاد است) حوالی ۱۷۹٬۸۲۰ تومان در ساعت ۱۰:۵۰ ثبت شد. دلار روز گذشته حدود ۱٬۴۰۰ تومان گران شده و رشد ماهانهٔ آن به حدود ۴٫۴ درصد رسیده است؛ برای سنجش بزرگیِ این حرکت کافی است بدانیم دلار آزاد در ۲۲ تیر سال گذشته حوالی ۸۹ هزار تومان بود، یعنی رشد نزدیک به ۱۰۲ درصد در یک سال.

چرا؟ پیشران اصلی، همان ریسک سیاسیِ ناشی از تنش تنگهٔ هرمز و به‌هم‌ریختنِ صادرات نفت است که تقاضای پوششیِ ارز و طلا را بالا نگه داشته است. در کنار نرخ آزاد، نرخ توافقی/متشکلِ مرکز مبادلهٔ ارز و طلا همچنان به‌مراتب پایین‌تر از بازار آزاد است و شکاف چندنرخیِ ارز پابرجاست؛ این شکاف، خودْ یکی از منابع نااطمینانی قیمت‌گذاری در بازار است.

طلا و سکه

طلای ۱۸ عیار در آخرین به‌روزرسانی عصر یکشنبه حوالی گرمی ۱۷٬۶۶۰٬۰۰۰ تومان (+۱٫۰۵٪) و سکهٔ امامی نزدیک ۱۷۸ میلیون تومان (+۱٫۱۴٪) معامله شد. نکتهٔ کلیدی امروز این است که موتور محرک طلای داخلی، دلار است نه انس جهانی: قیمت طلای داخلی با وجود افت دومِ انس جهانی (تا حدود ۴٬۰۵۳ دلار) عقب ننشست، چون رشد نرخ دلار اثر افت انس را خنثی کرد. حباب سکه همچنان قابل‌توجه است و نشان می‌دهد بخشی از تقاضای سکه، هیجانیِ ناشی از فضای پرریسک کنونی است؛ این موضوع را در گزارش آموزشی «حباب سکه چیست و چطور محاسبه می‌شود» تشریح کرده‌ایم.

بورس

شاخص کل بورس تهران تا ساعت ۱۰:۵۸ امروز با افت حدود ۱٫۹ درصدی به ۴٬۹۶۱٬۲۹۳ واحد رسید و شاخص کل فرابورس نیز حدود ۱٫۴۵ درصد پایین آمد. این ششمین جلسهٔ کاهشیِ پیاپی بازار است؛ روند نزولی از بازگشایی هفتهٔ گذشته کلید خورد، جایی که شاخص در نخستین جلسهٔ هفته (شنبه ۲۰ تیر) بیش از ۲ درصد ریخت. در جریان معاملات دیروز (یکشنبه ۲۱ تیر) ارزش معاملات خرد از ۱۱٫۵ همت گذشت اما حدود ۴٫۵ همت پول حقیقی از بازار خارج شد.

چرا نفتِ گران، بورس را سبز نکرد؟ در حالت عادی جهش قیمت نفت به سود نمادهای پالایشی و پتروشیمی و صادرات‌محور بورس است؛ اما در فضای فعلی، آنچه بر بازار سهام غلبه دارد ریسک سیستماتیکِ ناشی از تنش سیاسی و نظامی است. سرمایه‌گذار حقیقی ترجیح می‌دهد در شرایط نااطمینانی، دارایی نقدشونده و پوششی (دلار و طلا) نگه دارد؛ به همین دلیل پول از سهام خارج و به بازار موازی منتقل می‌شود. این همان واگرایی‌ای است که امروز در اعداد دیده می‌شود.

رمزارز

بازار جهانی رمزارز نیز امروز کم‌رمق بود: بیت‌کوین تا حدود ۶۲٬۹۶۳ دلار (−۱٫۹۵٪) و اتریوم تا حدود ۱٬۷۸۷ دلار (−۱٫۸۱٪) عقب نشستند (ساعت ۱۱:۰۴). نرخ تتر تومانی اما به‌دلیل وابستگی به دلار داخلی، نزدیک ۱۷۹٬۸۲۰ تومان و کمابیش پابرجا ماند؛ یعنی سرمایه‌گذار ایرانیِ تتر، بیشتر درگیر نوسان دلار داخلی است تا قیمت دلاریِ رمزارزها. جزئیات بیشتر در صفحهٔ بازار رمزارز در دسترس است.

آهن و فولاد

در بازار فیزیکی فولاد، میلگرد آجدار آریان فولاد (سایز ۱۲، A3) امروز حوالی کیلویی ۶۶٬۰۰۰ تومان و سایز ۱۰ نزدیک ۶۷٬۲۷۰ تومان (درب کارخانه) درج شد. فولاد ایران در کوتاه‌مدت میان دو نیرو گیر کرده است: از یک‌سو رشد نرخ دلار و بهای انرژی، هزینهٔ تمام‌شده و کف قیمت‌ها را بالا می‌برد؛ از سوی دیگر، رکود ساخت‌وساز و کاهش تقاضای مؤثر، اجازهٔ رشد سریع قیمت‌ها را نمی‌دهد. قیمت‌های به‌روز در صفحهٔ بازار آهن و فولاد قابل پیگیری است.

خودرو

در بازار خودرو، محور اصلی همچنان بلاتکلیفیِ سیاست قیمت‌گذاری است: اختلاف شورای رقابت و وزارت صمت بر سر «کافی‌نبودنِ» افزایش ۱۵ درصدی قیمت کارخانه‌ای خودرو هنوز حل نشده و پرونده به نهادهای نظارتی ارجاع شده است. این ابهام، فاصلهٔ قیمت کارخانه و بازار (حاشیهٔ بازار) را در نمادهای خودرویی و در بازار فیزیکی زنده نگه داشته و مانع از تثبیت قیمت‌ها شده است.

مصالح ساختمانی

بازار مصالح ساختمانی روزی آرام را پشت سر می‌گذارد و حرکت محسوسی در قیمت سیمان و گچ دیده نشد. با این حال دو فشار پس‌زمینه پابرجاست: بهای رو به رشد انرژی و حامل‌ها که هزینهٔ تولید سیمان را بالا می‌برد، و ضعف تقاضای فصل ساخت‌وساز که سمت مقابل را می‌گیرد. برایند این دو، فعلاً ثبات نسبی است.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

پیشران بیرونیِ امروز، بی‌تردید نفت و تنگهٔ هرمز است. نفت برنت روز دوشنبه با جهش حدود ۴٫۲ درصدی به مرز ۷۹ دلار و وست‌تگزاس اینترمدیت به حدود ۷۴ دلار رسید؛ محرک این جهش، توقف عملیِ عبور کشتی‌های بزرگ از تنگهٔ هرمز در پی تشدید تنش‌های اخیر است (به گزارش خبرگزاری‌های بین‌المللی و مراجع رصد کشتیرانی). کانالِ اثرگذاری بر تهران دوگانه است: از یک‌سو بهای بالاتر نفت به نفعِ درآمد ارزیِ صادرکنندگان است، از سوی دیگر همان تنشی که نفت را بالا برده، ریسک سیاسی داخلی و تقاضای پوششی دلار و طلا را نیز تشدید می‌کند. در سمت مقابل، انس جهانی طلا برای دومین روز تا حدود ۴٬۰۵۳ دلار افت کرد و شاخص دلار آمریکا (DXY) نزدیک ۱۰۱ واحد و اندکی مثبت ماند؛ همین ترکیبِ «دلار جهانی نسبتاً قوی و انس نزولی» است که بخشی از افت انس را توضیح می‌دهد، هرچند طلای داخلی به‌لطف رشد نرخ دلار از آن مصون ماند.

امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

تا پایان جلسهٔ امروز، جهت پول حقیقی و اینکه آیا ارزش معاملات خرد می‌تواند فراتر از میانگین اخیر برود مهم‌ترین نکتهٔ بورس است. در بازار موازی، واکنش نرخ دلار به تحولات تنگهٔ هرمز و هر خبر رسمی دربارهٔ وضعیت کشتیرانی را دنبال کنید. در سطح جهانی، مسیر قیمت نفت برنت و انس طلا و هرگونه داده یا اظهارنظر تازه دربارهٔ سیاست پولی فدرال‌رزرو آمریکا اثرگذار خواهد بود. رویدادهای زمان‌بندی‌شدهٔ بازار را می‌توانید در تقویم اقتصادی سهمینو ببینید. این گزارش ادامهٔ نبض بازار صبح امروز است.

یادداشت: در این گزارش «واقعیتِ سنجیده‌شده» (ارقام و زمان مرجع) از «تحلیل و چشم‌انداز» (چراییِ محتاطانه) جدا نگه داشته شده است. هیچ بخشی از این متن توصیهٔ خریدوفروش نیست.