مقالات
تحلیلها و توضیحهای بیطرف و تاریخدار از بازارهای ایران.
پزشکیان نرخ سوم بنزین را به ۱۰ هزار تومان میرساند؛ زنجیرهٔ اثر آن بر تورم، دلار، طلا و بورس تحلیل شد (جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵)
رئیسجمهور پزشکیان شامگاه جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵ گفت نرخ سوم بنزین، پس از هماهنگی نهادها، از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان در هر لیتر خواهد رسید و بیش از این رقم بالاتر نمیرود. این نخستینبار است که رقم نهایی نرخ سوم را بالاترین مقام اجرایی کشور تأیید میکند؛ زمان اجرا هنوز اعلام نشده است. سهمینو زنجیرهٔ اثر این تصمیم را بر تورم، دلار، طلا، بورس و صنایع مختلف بررسی میکند.
عارف: یارانهٔ بنزین دهک دهم ۲۳ برابر دهک اول است؛ دولت رقم ۸۰ هزار تومانی را تکذیب کرد (یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵)
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵ گفت دهک دهم درآمدی ۲۳ برابر دهک اول از یارانهٔ بنزین بهرهمند میشود و تأمین بنزین یارانهای سالانه چند میلیارد دلار هزینه دارد. در واکنش، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، رقم ۸۰ هزار تومانی مطرحشده در شبکههای اجتماعی برای قیمت بنزین را تکذیب کرد و گفت هیچ عدد یا الگوی جدیدی هنوز تصویب نشده است.
کرایهٔ نفتکشهای غولپیکر خلیج فارس به آسیا به ۵۱۰ هزار دلار در روز رسید؛ رکورد از پایان ژوئن، درست پس از پایان آتشبس ۶۰ روزهٔ ایران و آمریکا (سهشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵)
کرایهٔ روزانهٔ نفتکشهای غولپیکر (ویالسیسی) در مسیر خلیج فارس به آسیا این هفته تا ۵۱۰ هزار دلار در روز رسید؛ بالاترین سطح از پایان ژوئن. به گزارش بلومبرگ، اجارهٔ یک نفتکش برای حمل نفت خام از خلیج فارس به شرق آسیا این هفته ۳۱ میلیون دلار تمام شده و تنها ۲۵ فروند از ۴۸۶ نفتکش غولپیکر جهان حاضر به بارگیری از خلیج فارساند. این جهش همزمان با پایان بدون تمدید آتشبس ۶۰ روزهٔ ایران و آمریکا، روز دوشنبه ۲۶ مرداد، رخ داده است.
نفت برنت در یک روز نزدیک ۵ درصد جهش کرد و از ۸۷ دلار گذشت؛ ایران بازگشایی هرمز را به شش شرط منوط کرد و حوثیها مدعی حمله پهپادی به پالایشگاه جازان شدند (دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵)
عصر دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ (۱۰ اوت ۲۰۲۶)، برنت با جهشی نزدیک به ۵ درصد از ۸۷ دلار گذشت؛ سهمینو ساعت ۲۰:۳۷ به وقت تهران آن را ۸۷.۲۵ دلار ثبت کرد، همسو با تیجیجییو (۸۷.۴۸ دلار) و اویلپرایس (۸۷.۳۷ دلار). محرک این جهش: شورای عالی امنیت ملی ایران بازگشایی هرمز را به شش شرط منوط کرد و حوثیها مدعی حملهٔ پهپادی به پالایشگاه جازان عربستان شدند.
آمریکا در تیر ۲۳ هزار شغل از دست داد؛ طلا با جهش ۲.۷ درصدی به ۴٬۳۵۵ دلار رسید و نقره ۴.۲۵ درصد بالا پرید (جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵)
گزارش اشتغال آمریکا برای تیرماه (ژوئیه) نشان داد اقتصاد این کشور ۲۳ هزار شغل از دست داده، در برابر پیشبینی حدود ۸۰ تا ۸۳ هزار شغل جدید؛ نرخ بیکاری برخلاف انتظار از ۴.۲ به ۴.۱ درصد کاهش یافت، اما با افت مشارکت نیروی کار به پایینترین سطح از سال ۲۰۲۱. در واکنش، انس جهانی طلا جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ با جهش حدود ۲.۷ درصدی به ۴٬۳۵۵ دلار رسید و نقره ۴.۲۵ درصد بالا پرید و به کانال ۶۴ دلار رسید.
۲٬۵۸۲ مگاوات ظرفیت تازهٔ برق حرارتی با ۱٫۴ میلیارد یورو وارد مدار شد؛ برآورد مجلس از مصرف ماینرهای غیرمجاز ۲ هزار مگاوات است (شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵)
شرکت برق حرارتی روز شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد از مرداد سال گذشته تاکنون ۲ هزار و ۵۸۲ مگاوات ظرفیت تازه با سرمایهگذاری بالغ بر ۱٫۴ میلیارد یورو وارد مدار شده و حدود ۲ هزار مگاوات از آن مستقیم به صنایع اختصاص یافته است. همان روز، رئیس کمیتهٔ برق کمیسیون انرژی مجلس گفت برآوردها نشان میدهد حدود ۲ هزار مگاوات از توان برق کشور را ماینرهای غیرمجاز مصرف میکنند. دو عدد هماندازه، در یک روز.
ترانزیت ۱۴۰۴ به ۲۰ میلیون و ۵۱۶ هزار تن رسید؛ داراییای که تمام نمیشود اما میتواند مسدود شود (جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)
در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰ میلیون و ۵۱۶ هزار تن کالا از خاک ایران ترانزیت شد؛ کالایی که ایران هیچکدامش را نفروخت و تنها بابت عبورش پول گرفت. ترانزیت تنها بخش تجارت خارجی است که در آن بهجای منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی فروخته میشود. اما دادههای ۱۰ ماههٔ همان سال میگوید این عدد ۴٫۶۳ درصد کوچکتر شده بود، و مرداد ۱۴۰۵ با قفل تنگهٔ هرمز و کمتر از ۱۰ کشتی در روز، فشار تازهای بر همین دارایی گذاشته است.
۱۵۰ میلیون تن کالا از مرزها گذشت اما ارزش هر تن صادرات ایران به ۳۴۳ دلار افت کرد (پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵)
آمار سالانهٔ گمرک برای ۱۴۰۴ میگوید ایران ۱۵۰ میلیون و ۵۰۸ هزار تن کالای غیرنفتی به ارزش ۵۱ میلیارد و ۶۵۷ میلیون دلار صادر کرده و کل تجارت غیرنفتی از ۱۰۹ میلیارد و ۶۷۳ میلیون دلار گذشته است؛ سنگینترین تناژ تاریخ. اما در ۱۴۰۳ همین کشور با وزنی مشابه (حدود ۱۵۲ میلیون تن) حدود ۵۷٫۸ میلیارد دلار فروخته بود. ارزش هر تن صادرات از حدود ۳۸۰ دلار به حدود ۳۴۳ دلار رسیده است.
ایران ۸۵ تا ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید میکند اما هر کیلو را ۸۶۲ دلار میفروشد؛ کالبدشکافی پارادوکس طلای سرخ (یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵)
فائو در بیانیه رسمی خود (۵ آذر ۱۴۰۴) نوشت ایران ۸۵ تا ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید میکند. اما داده گمرک برای ۱۴۰۳ میگوید میانگین قیمت هر کیلو صادراتی حدود ۸۶۲ دلار بوده است، کمتر از نیمِ میانگین جهانی حدود ۲٬۰۰۰ دلاری. سهمینو سه سهم متفاوت ایران در این بازار، نقش بازصادرات امارات و اسپانیا، و این یافته ضدشهودی را بررسی میکند که «طلای سرخ» برخلاف نامش در بلندمدت از طلا و دلار عقب مانده است.
بنزین از امروز سهنرخی شد؟ آنچه در ۱ مرداد ۱۴۰۵ واقعاً تغییر کرد و آنچه شایعه است (پنجشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۵)
بامداد امروز سهمیهٔ ۶۰ لیتری مرداد روی کارتهای سوخت شارژ شد و طرح انتقال سهمیهٔ ۵ هزار تومانی از کارت جایگاه به کارت شخصی در استان کرمان کلید خورد. اما برخلاف موجی که در فضای مجازی راه افتاد، هیچ نرخ تازهای اعلام نشده و دولت «بنزین ۱۰ هزار تومانی» را تکذیب کرده است. این گزارش تفکیک میکند چه چیزی واقعاً تغییر کرد، عدد ناترازی بنزین چقدر است و این پرونده از کجا به تورم و بازار میرسد. این تحلیل توصیهٔ خرید یا فروش نیست.
