اتاق خبر
خلاصههای کوتاه و راستیآزماییشدهٔ خبرهای بازار؛ هر خبر با نام منبع و تاریخ انتشار.
روسیه نسبت به گسترش حضور نظامی آمریکا در نزدیکی مرز ایران از مسیر ارمنستان هشدار داد
الکسی شوتسوف، معاون دبیر شورای امنیت روسیه، در سخنرانی خود در مجمع اقتصادی شرق در ولادیوستوک نسبت به اجرای پروژه موسوم به «مسیر ترامپ» در ارمنستان هشدار داد. به گزارش اکوایران به نقل از ایسنا، وی مدعی شد این طرح میتواند زمینه حضور نیروهای آمریکایی، شرکتهای نظامی خصوصی و زیرساختهای اطلاعاتی واشنگتن را در نزدیکی مرز ایران فراهم کند. این پروژه پس از دیدار الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، و نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، با دونالد ترامپ در واشنگتن در تاریخ هشتم اوت ۲۰۲۵ (۱۷ مرداد ۱۴۰۴) اعلام شد و قرار است با عبور از خاک ارمنستان، آذربایجان را به منطقه نخجوان متصل کند. شوتسوف گفت نمایندگان آمریکا اخیرا برای بررسی اجرای این پروژه وارد منطقه سیونیک در جنوب ارمنستان شدهاند و این موضوع نگرانی مسکو درباره افزایش نفوذ غرب در قفقاز جنوبی را تشدید کرده است.
اکوایران به نقل از ایسنا
ازبکستان و ایران بر گسترش همکاریهای تجاری، سرمایهگذاری و ترانزیتی تأکید کردند
به گزارش وزارت امور خارجه ازبکستان، بخرمجان علیاف، معاون اول وزیر امور خارجه این کشور، در دیداری در تهران با حمید کنعانیمقدم، معاون وزیر امور خارجه ایران در امور اقتصادی و بازرگانی، در تاریخ ۱۷ اوت ۲۰۲۶ (۲۶ مرداد ۱۴۰۵) درباره گسترش همکاریهای دوجانبه تجاری، سرمایهگذاری و حملونقل گفتوگو کردند. طرفین بر افزایش حجم مبادلات تجاری، گسترش تنوع کالاهای مبادلهشده و تقویت ارتباط میان بنگاههای اقتصادی دو کشور برای شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری جدید تأکید کردند. توجه ویژهای نیز به بهبود کارایی مسیرهای ترانزیتی موجود و افزایش حجم حملونقل کالا میان دو کشور شد. ازبکستان که کشوری محاط در خشکی مضاعف است، به دنبال تنوعبخشی به مسیرهای دسترسی به بازارهای بینالمللی است و ایران نیز به دنبال تقویت جایگاه خود به عنوان یک قطب ترانزیتی منطقهای است که آسیای مرکزی را به بازارهای جنوب و غرب متصل میکند. این گفتوگوها بخشی از تلاش گستردهتر دو کشور برای عمیقتر کردن پیوندهای اقتصادی در شرایطی است که ایران زیر فشار تحریمهای جدید آمریکا به دنبال تقویت روابط اقتصادی با همسایگان شرقی و آسیای مرکزی است.
Caspian Post
تاجیکستان برای واردات ۲.۵۵ میلیون تن نفت و فرآورده به ایران روی آورد
وزارت حملونقل تاجیکستان این هفته اعلام کرد این کشور از ایران درخواست واردات نفت و فرآوردههای نفتی کرده است؛ در شرایطی که بحران سوخت در روسیه، عرضه بزرگترین تأمینکننده سوخت تاجیکستان را قطع کرده است. به گزارش اویلپرایس، در دیدار مقامهای تاجیکستان با مقامهای ارشد ایران در تهران در همین هفته، بیش از یک دوجین توافقنامه همکاری امضا شد. بر پایه اعلام این وزارتخانه، تاجیکستان خواستار واردات ۲ میلیون و ۵۵۰ هزار تن نفت و سوخت از ایران شده که شامل ۲ میلیون تن نفت خام، ۱۵۰ هزار تن بنزین، ۳۰۰ هزار تن گازوئیل و ۱۰۰ هزار تن سوخت جت است. به گفته عظیم ابراهیم، وزیر حملونقل تاجیکستان، پیش از این بیش از ۸۰ درصد سوخت این کشور از روسیه تأمین میشد. این درخواست ساعاتی پیش از تهدید دونالد ترامپ درباره «پیامدهای شدید اقتصادی» برای کشورهای کمککننده به ایران مطرح شد.
Oilprice
قزاقستان با معافیت مالیاتی سهساله به دنبال بازگشت داراییهای رمزارزی خارجشده از کشور است
به گزارش بورسنیوز، دولت قزاقستان فرمانی امضا کرده که هدف آن تشویق شهروندان به اعلام داراییهای ارز دیجیتال خود، انتقال آنها به پلتفرمهای داخلی تحت نظارت و بازگرداندن سرمایههایی است که حدود پنج سال پیش، در پی واکنش دولت به مصرف بالای برق توسط ماینرها، از کشور خارج یا به فعالیت زیرزمینی روی آوردند. بر پایه این فرمان، سرمایهگذاران خصوصی به مدت سه سال از معافیت مالیات بر درآمد شخصی حاصل از معاملات دارایی دیجیتال برخوردار میشوند، مشروط بر آنکه این داراییها به کلاهبرداری، پولشویی یا خدمات رمزنگاری بدون مجوز مرتبط نباشند. قزاقستان پس از ممنوعیت استخراج بیتکوین در چین در سال ۲۰۲۱ به دومین قطب بزرگ استخراج این رمزارز پس از آمریکا تبدیل شد، اما هجوم ناگهانی ماینرها به شبکه برق فرسوده این کشور فشار آورد؛ در اکتبر ۲۰۲۱، افزایش تقاضای برق به قطعی در سه نیروگاه شمالشرقی کشور منجر شد، در حالی که ماینرها در اوج مصرف حدود هشت درصد از کل برق تولیدی قزاقستان را مصرف میکردند. مقامات با تشدید مقررات مصرف برق به این بحران واکنش نشان دادند که به خروج بخشی از ماینرها از کشور انجامید؛ فرمان تازه اکنون تلاشی برای بازگرداندن همان سرمایههاست.
بورس نیوز
قزاقستان بهدلیل حملات پهپادی به زیرساخت روسیه، صادرات نفت خود را از مسیر دریای سیاه به مسیرهای جایگزین منتقل میکند
وزارت انرژی قزاقستان روز دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ (۱۰ اوت ۲۰۲۶) اعلام کرد در حال بررسی انتقال بخشی از صادرات نفت خام این کشور از پایانه دریای سیاه به مسیرهای جایگزین از طریق آذربایجان، گرجستان و ترکیه است؛ از جمله خط لوله باکو، تفلیس، جیحان، حملونقل دریایی از طریق دریای خزر و مسیر باکو، سوپسا. به گزارش پایگاه خبری اویلپرایس، این وزارتخانه همچنین از افزایش صادرات نفت به سمت شرق از طریق خط لوله به چین خبر داد. صادرات نفت قزاقستان در هفتههای اخیر بهدلیل حملات پهپادی اوکراین به زیرساخت صادراتی روسیه بهشدت مختل شده است؛ تنها در ماه ژوئیه، جریان نفت از طریق کنسرسیوم خط لوله خزر (سیپیسی) در سه نوبت جداگانه به مدت چند روز متوقف شد. آخرین توقف هفتهای، بیش از یک میلیون بشکه در روز از تولید قزاقستان را موقتاً از بازار خارج کرد.
Oilprice.com
علیاف و پاشینیان در سالگرد توافق صلح تلفنی گفتوگو کردند؛ صادرات فرآوردههای نفتی آذربایجان به ارمنستان مطرح شد
به گزارش اکوایران به نقل از خبرگزاری مهر و آناتولی، الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، و نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، روز یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ (۹ اوت ۲۰۲۶) و به مناسبت نخستین سالگرد امضای توافق صلح میان دو کشور در ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ (۸ اوت ۲۰۲۵)، در تماسی تلفنی درباره روند عادیسازی روابط و توسعه همکاریهای اقتصادی گفتوگو کردند. در این گفتوگو، صادرات فرآوردههای نفتی جمهوری آذربایجان به ارمنستان و انتقال کالا از طریق خاک باکو به ارمنستان و سایر مقاصد نیز مورد بحث قرار گرفت.
اکوایران (به نقل از مهر و آناتولی)
بانک توسعه اوراسیا: ۴۰۲ پروژه حملونقل به ارزش ۳۴۵ میلیارد دلار تا ۲۰۳۵ در ۱۳ کشور اوراسیا در دست اجراست
بانک توسعه اوراسیا در گزارش «رصدخانه پروژههای زیرساخت کریدورهای حملونقل» اعلام کرد تا اول ژوئیه ۲۰۲۶، ۴۰۲ پروژه حملونقل در ۱۳ کشور اوراسیا در حال اجرا یا برنامهریزی است؛ پروژههایی با ارزش مجموع ۳۴۵ میلیارد دلار که تا سال ۲۰۳۵ دنبال خواهند شد. بر پایه این گزارش، راهآهن با حدود ۴۲٫۸ درصد (نزدیک به ۱۵۰ میلیارد دلار) بیشترین سهم سرمایهگذاری را دارد. روسیه با در اختیار داشتن نزدیک به ۴۹ درصد پروژهها و جذب حدود ۲۲۵ میلیارد دلار، بیش از ۶۵ درصد کل سرمایهگذاریهای ثبتشده را به خود اختصاص داده است. در آسیای مرکزی ۱۱۴ پروژه به ارزش ۷۱٫۷ میلیارد دلار (بیش از ۲۱ درصد کل) در جریان است که بیش از ۴۵ درصد آن سهم قزاقستان است؛ ۵۶ درصد این سرمایهگذاریها در بخش جاده و نزدیک به ۳۰ درصد در خطوط ریلی انجام میشود. چین از فعالترین سرمایهگذاران خارجی است: ارزش پروژههای با مشارکت چین از ۱۲ میلیارد دلار فراتر رفته و بیش از ۷ میلیارد دلار از منابع مالی آنها از طریق نهادهای مالی چینی و در چارچوب ابتکار کمربند و راه تأمین شده است. بزرگترین پروژه فهرست، راهآهن چین، قرقیزستان و ازبکستان به ارزش ۴٫۷ میلیارد دلار است. از مجموع ۴۰۲ پروژه، ۱۲۳ پروژه با مشارکت بخش خصوصی و ۲۷ پروژه در قالب مشارکت عمومی و خصوصی اجرا میشوند و بیش از ۶۲ درصد ارزش پروژهها از بودجههای ملی تأمین میشود. این رقابت بر سر کریدورها مستقیماً بر جایگاه ترانزیتی ایران در مسیرهای شرق به غرب اثر میگذارد.
اکوایران (به نقل از بانک توسعه اوراسیا)
تنها پالایشگاه گرجستان جایگزینی نفت روسیه با نفت قزاقستان و لیبی را آغاز کرد
شرکت بلکسی پترولیوم، مالک پالایشگاه کولوی در گرجستان، روز دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ (۳ اوت ۲۰۲۶) اعلام کرد این پالایشگاه در ژوئیه نفت خام قزاقستان را دریافت و فرآورش کرده و در اوت نیز خرید از قزاقستان را ادامه میدهد. بر پایه گزارش خبرگزاری اینترفاکس، یک محموله لیبیایی نیز میان ۲۰ تا ۳۰ اوت بر پایه قرارداد تأمینی میرسد که سوم ژوئیه با یک شرکت بینالمللی امضا شده است؛ قرارداد لیبی تا پایان سال ۲۰۲۷ اعتبار دارد و گزینه تمدید دارد. این جابهجایی برای گریز از تحریمهای اتحادیه اروپا انجام میشود. اتحادیه اروپا در بیستویکمین بسته تحریمی خود در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ ممنوعیت معامله با کولوی را به دلیل فرآورش نفت روسیه اعمال کرد؛ محدودیتی با شش ماه تأخیر اجرا که به این شرکت تا ۲۵ ژانویه ۲۰۲۷ فرصت میدهد گذار کامل به تأمین غیرروسی را مستند کند. مقامهای اروپایی گفتهاند پس از راستیآزمایی کمیسیون اروپا، نام پالایشگاه میتواند از فهرست تحریم برداشته شود. بلکسی پترولیوم برنامه دارد تا اوایل سپتامبر نفت روسیه را بهطور کامل از خوراک پالایشگاه حذف کند. پالایشگاه کولوی از اکتبر ۲۰۲۵ با ظرفیت سالانه ۱٫۲ میلیون تن فرآورش آغاز به کار کرد و در نیمه نخست ۲۰۲۶ بیش از ۶۵۰ هزار تن فرآورش کرد. فاز دوم برنامهریزیشده ظرفیت را به ۴٫۵ میلیون تن در سال میرساند. این پالایشگاه میان اکتبر ۲۰۲۵ تا مه ۲۰۲۶ شش محموله نفت خام روسیه دریافت کرده بود و رسیدن فرآوردههای آن به اسپانیا و بلغارستان پرسشهایی درباره ورود غیرمستقیم نفت روسیه به بازارهای غربی برانگیخته بود.
Oilprice.com (به نقل از اینترفاکس)
ساخت ۲۶۰ هزار مترمربع انبار وایلدبریز در قزاقستان تا سهماهه نخست ۲۰۲۷
آرمان شکالیف، وزیر تجارت و یکپارچگی قزاقستان، روز سهشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ (۴ اوت ۲۰۲۶) در نشستی خبری در آستانه اعلام کرد شرکت تجارت الکترونیک روسی وایلدبریز در حال ساخت انبارهایی در آستانه، پایتخت قزاقستان، و آلماتی، بزرگترین شهر این کشور، است و انتظار میرود این تأسیسات در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ به بهرهبرداری برسد. به گفته او، در حال حاضر حدود ۴۶ هزار مترمربع فضا اجاره شده است و این شرکت برای سهماهه نخست سال آینده عملیات ساخت حدود ۱۶۰ هزار مترمربع در آلماتی و ۱۰۰ هزار مترمربع در آستانه را در دست اجرا دارد. شکالیف افزود ساخت تأسیسات انبار وایلدبریز در قزاقستان چند سالی است ادامه دارد و این طرحها بخشی از برنامه گسترش فعالیت این شرکت در بازار قزاقستان است.
Anadolu Agency
تاجیکستان: مرحله آزمایشی کریدور ترانزیتی دوشنبه به تهران از مسیر کابل ظرف یک ماه آغاز میشود
وزارت حملونقل تاجیکستان اعلام کرد مرحله آزمایشی کریدور ترانزیتی دوشنبه، کابل و تهران ظرف یک ماه آینده آغاز خواهد شد. این خبر روز یکشنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۵ (۲ اوت ۲۰۲۶) منتشر شد. بر پایه اعلام مقامهای تاجیک، با فعال شدن این مسیر، کالاهای تجاری تاجیکستان و ایران از خاک افغانستان عبور خواهد کرد و زمینه افزایش مبادلات تجاری و گسترش همکاریهای اقتصادی میان سه کشور فراهم میشود. ایجاد این کریدور پس از امضای توافقنامه سهجانبه میان نمایندگان تاجیکستان، ایران و افغانستان در شهر مشهد دنبال شده است. در این توافق، سه طرف بر تشکیل یک گروه کاری مشترک، کاهش موانع ترانزیتی، بهبود خدمات مرزی و سادهسازی روند انتقال کالاها تأکید کردهاند. کشورهای آسیای مرکزی در سالهای اخیر کوشیدهاند با ایجاد مسیرهای تازه، وابستگی خود را به مسیرهای سنتی تجارت کاهش دهند و دسترسی بیشتری به بازارهای منطقهای بیابند. افغانستان نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود میان آسیای مرکزی، آسیای جنوبی و ایران، ظرفیت تبدیل شدن به یک مسیر ترانزیتی مهم را دارد.
اکوایران
قزاقستان درباره فرآورش نفت روسیه در پالایشگاههای خود مذاکره میکند
وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرد این کشور با مسکو درباره فرآورش نفت خام روسیه در پالایشگاههای قزاقستان مذاکره میکند؛ طرحی که بر پایه آن بخشی از فرآوردههای تولیدشده در بازار داخلی قزاقستان فروخته و بخشی دیگر به روسیه بازگردانده میشود. این خبر روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ (۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶) منتشر شد. هنوز هیچ حجم، شرط تجاری یا نام پالایشگاه مشخصی اعلام نشده است و وزارت انرژی قزاقستان گفته تصمیم درباره مقصد فرآوردهها بر عهده فعالان بازار خواهد بود. این وزارتخانه همچنین توضیح نداده چه میزان ظرفیت مازاد در اختیار دارد یا چه حجمی از سوخت میتواند به روسیه بازگردد. قزاقستان پیشتر نیز عرضه محدودی از فرآوردههای نفتی به روسیه را آغاز کرده بود. پسزمینه این مذاکرات، افت شدید ظرفیت پالایشی روسیه است. ظرفیت فعال پالایش این کشور اکنون حدود ۳ میلیون و ۹۱۰ هزار بشکه در روز برآورد میشود؛ حدود ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه یا ۲۶ درصد کمتر از میانگین سال گذشته، پس از حملات اوکراین به تأسیسات پالایشی از جمله پالایشگاه اومسک، بزرگترین پالایشگاه روسیه که نزدیک مرز قزاقستان قرار دارد.
Hydrocarbon Processing
تجارت چین با آسیای مرکزی در نیمه نخست ۲۰۲۶ با رشد ۶٫۵ درصدی به ۵۲٫۹۴ میلیارد دلار رسید
بر پایه دادههای اداره کل گمرک جمهوری خلق چین، مبادلات تجاری این کشور با کشورهای آسیای مرکزی در نیمه نخست ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال پیش ۶٫۵ درصد رشد کرد و از ۴۹٫۷۰ میلیارد دلار در نیمه نخست ۲۰۲۵ به ۵۲٫۹۴ میلیارد دلار رسید. این ارقام روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ (۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶) بازتاب یافت. بر پایه همین آمار، تجارت چین با قزاقستان و ازبکستان، دو اقتصاد بزرگ منطقه، و همچنین با تاجیکستان رشد قابل توجهی داشته است؛ در مقابل حجم مبادلات با قرقیزستان و ترکمنستان کاهش یافته است. این ارقام برای فعالان اقتصادی ایران از آن جهت اهمیت دارد که آسیای مرکزی همزمان مسیر ترانزیتی و بازار همسایه شمالی ایران است، و گسترش سهم تجاری چین در این منطقه بر معادله رقابت در کریدورهای شمالی و شرقی اثر میگذارد.
OilPrice.com
قزاقستان: درباره فرآورش نفت روسیه در پالایشگاههای خود با مسکو گفتوگو میکنیم
قزاقستان روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ (۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶) اعلام کرد با مسکو درباره فرآورش نفت روسیه در پالایشگاههای قزاق گفتوگو میکند؛ بر پایه این طرح، بخشی از فرآورده حاصل در بازار داخلی قزاقستان فروخته و بخشی دیگر به روسیه بازگردانده میشود. هیچ حجم، شرط تجاری یا نام پالایشگاهی اعلام نشده و وزارت انرژی قزاقستان گفته است فعالان بازار درباره مقصد فرآوردهها تصمیم میگیرند. اوکراین ماههاست پالایشگاهها، مخازن، پایانههای صادراتی و دیگر زیرساختهای نفتی روسیه را هدف قرار داده است؛ در تازهترین دور، پالایشگاه اومسک، بزرگترین پالایشگاه روسیه که در عمق سیبری و نزدیک مرز قزاقستان قرار دارد، آسیب دید. این خسارتها در چند منطقه روسیه کمبود سوخت پدید آورده و دولت روسیه روز پنجشنبه محدودیت صادرات بنزین و گازوئیل را تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۷ تمدید کرد. قزاقستان پیشتر نیز تأمین بخشی از فرآوردههای نفتی روسیه را آغاز کرده بود و فرآورش نفت خام روسیه این مسیر جایگزین را گستردهتر میکند، هرچند وزارت انرژی این کشور نگفته است چه میزان ظرفیت مازاد در اختیار دارد. هنوز توافقی نهایی نشده است. نکته اینجاست که روسیه کمبود نفت خام ندارد، بلکه با کمبود پالایشگاه سالم روبهروست. این ترتیب تازه بازار جهانی گازوئیل را گشادهتر نمیکند، زیرا سوختی که در قزاقستان بماند یا به روسیه بازگردد به خریداران دیگر نمیرسد؛ بازاری که پس از از مدار خارج شدن پالایشگاهها در روسیه و غرب آسیا از پیش تنگ است.
Oilprice
پیشنویس تفاهمنامه جامع ترانزیتی ایران و ارمنستان آماده شد
سازمان راهداری و حملونقل جادهای ایران در گزارشی که بامداد پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد اعلام کرد پس از نشست حملونقلی در ارمنستان و مذاکرات در سطح وزیران دو کشور، پیشنویس یک سند تفاهمنامه جامع تهیه شده است. رضا اکبری، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس این سازمان، گفت این پیشنویس بر توسعه زیرساختها، رفع موانع ترددهای مرزی، کاهش یا حذف عوارض جادهای و افزایش ظرفیت پذیرش ناوگان ترانزیتی در قلمرو دو کشور تمرکز دارد. اکبری گفت راهاندازی راهگذرهای موازی در منطقه و فعالسازی کامل راهگذر ایران، ارمنستان و گرجستان میتواند سطح مبادلات تجاری را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد. در این نشست نمایندگانی از وزارت امور خارجه، مرکز امور بینالملل وزارت راه و شهرسازی و دفتر ترانزیت و حملونقل بینالمللی سازمان حضور داشتند. معاون وزارت مدیریت سرزمینی و زیرساخت ارمنستان نیز از پیشرفت پروژههای زیربنایی خبر داد و گفت نشست تخصصی دیگری در آینده نزدیک میان مقامات دو طرف برگزار میشود تا موارد پیشنهادی سند بررسی شود و نتایج از مجاری دیپلماتیک اعلام خواهد شد.
اقتصاد آنلاین (به نقل از خبرگزاری ایرنا)
ایران و ترکمنستان کمیته مشترک اجرای توافقها را تشکیل میدهند؛ محور گفتوگو حملونقل، گاز و برق
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی ایران، در جریان سفر به ترکمنستان اعلام کرد مقرر شده است کمیتهای ذیل کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور تشکیل شود تا موضوعات مطرحشده از سوی دو طرف بهصورت مستمر پیگیری و زمینه عملیاتی شدن توافقهای مشترک فراهم شود. این خبر روز سهشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵ (۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶) منتشر شد. به گفته او، در این سفر دیدارهایی با رئیسجمهور ترکمنستان، وزیر حملونقل، وزیر امور خارجه و رئیس ترکمنستانی کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی برگزار شد. محورهای بررسیشده شامل ارتقای کیفیت و کمیت ناوگان، توسعه زیرساختها در همه بخشهای حملونقل و نیز مسائل مرتبط با انرژی، گاز و برق بوده است. ترکمنستان یکی از شرکای گازی و ترانزیتی ایران در آسیای مرکزی است و مسیرهای زمینی این کشور بخشی از کریدورهای شمال به جنوب را تشکیل میدهد. توافقهای گازی میان دو کشور در سالهای اخیر عمدتاً در قالب سوآپ گاز به کشورهای ثالث دنبال شده است.
خبرگزاری مهر
ایران و ترکمنستان تشکیل کمیته مشترک برای اجرای توافقهای اقتصادی را نهایی کردند
وزیر راه و شهرسازی ایران روز سهشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد در جریان سفر به ترکمنستان مقرر شد کمیتهای ذیل کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور تشکیل شود تا موضوعات مورد توافق پیگیری و زمینه عملیاتی شدن آنها فراهم شود. بر پایه اعلام این مقام ایرانی، دو طرف بر توسعه همکاریهای اقتصادی، تجاری و بینالمللی، تقویت کمیسیون مشترک و گسترش روابط بر پایه حسن همجواری و احترام متقابل تأکید کردهاند. جزئیات عددی تازهای درباره حجم تجارت دو کشور یا قراردادهای مشخص در این اعلام ارائه نشد. ترکمنستان از شرکای مرزی ایران در آسیای مرکزی و یکی از مسیرهای ترانزیتی شمال کشور است. تقویت سازوکارهای اجرایی میان دو کشور در شرایطی دنبال میشود که ایران به دنبال تنوعبخشی به مسیرهای تجاری و ترانزیتی خود است.
خبرگزاری مهر
صادرات نفت قزاقستان از خط لوله کاسپین پس از یک هفته توقف از سر گرفته شد
کنسرسیوم خط لوله کاسپین (سیپیسی) پایانه دریایی خود در دریای سیاه را بازگشایی کرد و صادرات نفت قزاقستان روز دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ (۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶) پس از یک هفته توقف از سر گرفته شد. بنا بر اعلام این کنسرسیوم، عملیات خط لوله ساعت ۱۲:۲۸ به وقت مسکو دوباره آغاز شد. توقف پیشین پس از حملات پهپادی مکرر به شناورهای فعال در پایانه یا نزدیکی آن رخ داده بود و دریافت نفت خام و بارگیری نفتکشها را متوقف کرده بود. در پی قطع دسترسی به سامانه صادراتی، قزاقستان به تولیدکنندگان دستور داد تولید را کاهش دهند تا مخازن ذخیرهسازی پر نشود. بر پایه دادههای صنعتی که رویترز منتشر کرده است، تولید نفت و میعانات گازی قزاقستان روز یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵ به ۱۳۳ هزار و ۲۰۰ تن معادل حدود یک میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که میانگین تولید در ژوئن ۲٬۱۶۰ هزار بشکه در روز بود. خط لوله سیپیسی با طول ۱٬۵۰۰ کیلومتر نفت میدان بزرگ تنگیز قزاقستان را از جنوب روسیه به بندر نووروسیسک در دریای سیاه میرساند و بیش از ۸۰ درصد صادرات نفت خام این کشور از این مسیر انجام میشود. شرکتهای بینالمللی از جمله شورون و اکسونموبیل برای رساندن تولید تنگیز به بازارهای جهانی به این مسیر متکی هستند.
OilPrice.com
پایانه سیپیسی بارگیری نفت قزاقستان را از سر گرفت؛ دو نفتکش شورون در نووروسیسک بارگیری شدند
کنسرسیوم خط لوله دریای خزر موسوم به سیپیسی روز دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ (۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶) بارگیری نفت خام قزاقستان را در پایانه دریایی خود نزدیک بندر نووروسیسک روسیه از سر گرفت. وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرد دو نفتکش اجارهشده از سوی سرمایهگذاری مشترک تنگیزشوروناویل، وابسته به شرکت شورون، در همان روز در این پایانه در حال بارگیری بودهاند. سیپیسی نیز گفت خط لوله رابط میدان غولپیکر تنگیز تا پایانه، اندکی پس از ظهر به وقت مسکو دوباره راهاندازی شده است. بارگیریها یک هفته پیش از آن، پس از حمله پهپادی به چند کشتی در محدوده این پایانه متوقف شده و تولیدکنندگان قزاقستان را ناچار به کاهش تولید کرده بود. این مسیر حدود ۸۰ درصد صادرات نفت خام قزاقستان را جابهجا میکند و پالایشگاههای اروپایی بهشدت به محمولههای آن وابستهاند. از سرگیری جریانها فشار را از یکی از سه گلوگاه انرژی که همزمان مختل شده بودند برمیدارد؛ در کنار تنگه هرمز و دریای سرخ. بر پایه گزارش بلومبرگ که رایگزون آن را بازنشر کرده، ادامه صادرات در عمل به تداوم نبود حملات در روزهای آینده وابسته است.
Rigzone
توافق تازه ایران و ارمنستان برای گسترش همکاریهای انرژی اعلام شد
وزیر نفت ایران روز یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵ از توافق تازه ایران و ارمنستان برای توسعه همکاریهای انرژی خبر داد. به گفته او این توافق صادرات گاز، تأمین فرآوردههای نفتی و تشکیل کارگروه مشترک میان دو کشور را در بر میگیرد. ارمنستان یکی از همسایههای شمالی ایران است که سالهاست در چارچوب قرارداد تهاتر، گاز ایران را در برابر برق دریافت میکند و مسیر زمینی بخشی از تجارت ایران با قفقاز از خاک آن میگذرد. حجم مالی توافق تازه، میزان گاز صادراتی و زمانبندی اجرای آن اعلام نشده است.
اقتصاد آنلاین
حمله پهپادی به نفتکشها بارگیری خط لوله دریای خزر را مختل کرد؛ حدود ۸۰ درصد صادرات نفت قزاقستان درگیر است
کنسرسیوم خط لوله دریای خزر موسوم به سیپیسی در پی حمله پهپادی به نفتکشها، بارگیری نفت را در پایانه خود در بندر نووروسیسک روسیه در دریای سیاه متوقف کرد. بر پایه گزارشهای منتشرشده، در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ نفتکش نوردیک زنیت که در اجاره اکسون موبیل بود هدف قرار گرفت، در ۱۹ ژوئیه دو نفتکش دیگر با نامهای آسیا و نیسوس آیوس مورد حمله قرار گرفتند که یکی از آنها آتش گرفت، و در ۲۰ ژوئیه چهارمین نفتکش در جریان بارگیری هدف حمله واقع شد و بارگیریها دوباره مختل شد. سیپیسی حدود ۸۰ درصد صادرات نفت خام قزاقستان را از طریق خط لولهای به طول ۱۵۱۰ کیلومتر از میدان تنگیز تا نووروسیسک منتقل میکند و مجموع جریان در معرض اختلال حدود ۱٫۵ میلیون بشکه در روز نفت قزاقستان و روسیه برآورد شده است. قزاقستان روز ۲۱ ژوئیه اعلام کرد پمپاژ نفت به دریای سیاه را متوقف میکند. این اختلال یکی از عوامل جهش هفتگی قیمت نفت در هفته منتهی به ۲۴ ژوئیه بود و در کنار وضعیت تنگه هرمز و دریای سرخ، سومین گلوگاه صادرات انرژی است که همزمان تحت فشار قرار گرفته است.
S&P Global Commodity Insights
وزیر نیرو بر تسریع خط سوم انتقال برق ایران و ارمنستان و توسعه کریدور برق تا گرجستان و روسیه تأکید کرد
وزیر نیروی ایران روز شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵ (۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶) در دیدار با وزیر مدیریت سرزمینی و زیرساختهای ارمنستان بر تسریع در اجرای خط سوم انتقال برق میان دو کشور، احداث نیروگاه برقآبی مغری و توسعه کریدور برقی ایران، ارمنستان، گرجستان و روسیه تأکید کرد. مبادله برق میان ایران و ارمنستان سالهاست در قالب سازوکار «گاز در برابر برق» انجام میشود؛ ایران گاز صادر میکند و در مقابل برق تولیدشده از آن را دریافت میکند. خط سوم انتقال ظرفیت این تبادل را بالا میبرد و نیروگاه برقآبی مغری روی رود ارس نیز از طرحهای مشترک دو کشور است. این رایزنی در شرایطی انجام شد که مسیرهای صادرات انرژی ایران از جنوب و تنگه هرمز با اختلال روبهروست و مسیرهای زمینی شمالی از قفقاز به بازارهای گرجستان و روسیه اهمیت بیشتری یافتهاند. تحقق کامل چنین کریدوری به توافقهای حقوقی و سرمایهگذاری در زیرساخت انتقال نیاز دارد و کوتاهمدت نیست.
اقتصاد آنلاین
وزیر نفت بازتعریف مدل تجاری صادرات گاز ایران به ارمنستان را پیشنهاد کرد
وزیر نفت ایران روز شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵ پیشنهاد بازتعریف مدل تجاری صادرات گاز به ارمنستان را مطرح کرد و بر تبدیل ارمنستان به واسطه تجاری گاز در ابعادی فراتر از مرزهای این کشور تأکید کرد. صادرات گاز ایران به ارمنستان سالها بر پایه سازوکار تبادلی «گاز در برابر برق» انجام شده است؛ ایران گاز میفرستد و در مقابل برق تولیدشده از آن را دریافت میکند. پیشنهاد تازه به معنای عبور از این الگوی دوجانبه و استفاده از خاک ارمنستان برای رساندن گاز ایران به بازارهای دیگر است. این پیشنهاد در شرایطی مطرح میشود که مسیرهای صادرات انرژی ایران از جنوب و تنگه هرمز با اختلال جدی روبهرو است و مسیرهای زمینی شمالی، از قفقاز تا آسیای مرکزی، جایگزینهای کمریسکتری برای درآمد ارزی به شمار میآیند. با این حال تحقق چنین طرحی به توافقهای حقوقی و زیرساخت انتقال نیاز دارد و کوتاهمدت نیست.
خبرگزاری مهر
قزاقستان صادرات نفت از مسیر دریای سیاه را پس از حملات پهپادی متوقف و تولید را کاهش داد
کنسرسیوم خط لوله دریای خزر (سیپیسی) بارگیری نفت در پایانه نووروسیسک در ساحل دریای سیاه روسیه را پس از اصابت پهپادهای اوکراینی به دو نفتکش در حدود ۱۹ و ۲۰ ژوئیه (۲۸ و ۲۹ تیر) متوقف کرد. به گفته منابع، در طول ماه ژوئیه پنج نفتکش در نزدیکی این پایانه هدف قرار گرفتهاند. این مسیر حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد صادرات نفت قزاقستان و بیش از یک درصد عرضه جهانی نفت را جابهجا میکند. قزاقستان در پی این حملات تولید نفت خود را کاهش داد و برای جبران بخشی از اختلال، مسیرهای جایگزین از جمله خط لوله باکو تفلیس جیحان را فعال کرد و از اوکراین خواست به حملات پایان دهد. کرملین گفته است هدف این حملات بیثبات کردن بازار جهانی نفت است. این اختلال در کنار بحران تنگه هرمز، فشار عرضه بر بازار جهانی نفت و در نتیجه بر قیمتهای مؤثر بر بازارهای ایران را افزایش میدهد.
The Moscow Times
تورم گرجستان در ژوئن به ۵.۸ درصد رسید؛ تیبیسی کپیتال از تشدید ریسک غرب آسیا برای چشمانداز اقتصادی هشدار داد
دفتر آمار ملی گرجستان (جئواستات) در ۳ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد نرخ تورم سالانه این کشور در ژوئن به ۵.۸ درصد رسیده که نسبت به ۵.۷ درصد در ماه مه اندکی افزایش نشان میدهد. تورم هسته سالانه ۳.۵ درصد بوده و گروه مواد غذایی و نوشیدنیهای غیرالکلی با ۵.۶ درصد رشد قیمت، بیشترین سهم را در این افزایش داشته است. بانک سرمایهگذاری تیبیسی کپیتال در گزارش تازه خود که در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، هشدار داد تشدید تنشهای غرب آسیا در پی فروپاشی توافق آتشبس ایران و آمریکا در اوایل ژوئیه، عدم قطعیت پیرامون چشمانداز تورم و سیاست پولی گرجستان را افزایش داده است. گرجستان به عنوان یکی از مسیرهای مالی و ترانزیتی منطقه قفقاز که تجارت و گردشگری آن با همسایگان نزدیک به ایران مرتبط است، از طریق نوسان قیمت جهانی انرژی مستقیماً تحت تأثیر بحران ایران قرار میگیرد.
Georgia Today
قزاقستان ممنوعیت صادرات سوخت را تا مه ۲۰۲۷ در پی تنشهای تنگه هرمز تمدید کرد
دولت قزاقستان در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد ممنوعیت صادرات بنزین، گازوئیل و برخی فرآوردههای نفتی را که قرار بود در ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ پایان یابد، به مدت شش ماه تا ۲۲ مه ۲۰۲۷ تمدید میکند. این ممنوعیت حتی شامل صادرات به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا از جمله قرقیزستان نیز میشود و هدف آن حفظ ذخایر داخلی سوخت در شرایط کمبود بنزین در روسیه و تشدید دوباره تنشهای ایران و آمریکاست. همزمان، وزیر انرژی قزاقستان یرلان آکنژنوف روز چهارشنبه ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ گفت خریداران نفت این کشور به دلیل محدودیتهای عبور از تنگه هرمز خواستار افزایش حداکثری تحویل نفت خام قزاقستان شدهاند. قزاقستان برای پاسخ به این تقاضا از ظرفیت خالی خط لوله باکو تفلیس جیحان برای صادرات از بندر جیحان ترکیه استفاده میکند. این تحولات نشان میدهد بحران تنگه هرمز، که مسیر اصلی صادرات نفت ایران است، اکنون الگوی تجارت انرژی در سراسر آسیای مرکزی و روسیه را نیز بازآرایی میکند.
Qazinform International News Agency
جمهوری آذربایجان توافق تأمین گاز با گرجستان را با فرمان ریاستجمهوری نهایی کرد
الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، در تیرماه ۱۴۰۵ (ژوئیه ۲۰۲۶) فرمانی برای تصویب نهایی توافقنامه تأمین گاز طبیعی میان آذربایجان و گرجستان امضا کرد؛ این توافق که در ابتدا ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۱۸ می ۲۰۲۶) در باکو به امضا رسیده بود، اکنون وارد مرحله اجرایی میشود. علیاف در این فرمان به وزارتخانههای اقتصاد و امور خارجه آذربایجان دستور داد تشریفات لازم برای لازمالاجرا شدن توافق را تکمیل کنند. این قرارداد بخشی از توافق گستردهتر ۲۰ ساله گازی و طرحهای زیرساخت انرژی و ترانزیت میان دو کشور است که «کریدور میانی» رقیب مسیرهای ترانزیتی سنتی از جمله ایران به شمار میرود.
Report.az
کمیسیون مشترک اقتصادی ترکمنستان و آذربایجان در عشقآباد برگزار شد
نهمین نشست کمیسیون بیندولتی همکاریهای اقتصادی ترکمنستان و آذربایجان روز چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵ (۸ ژوئیه ۲۰۲۶) در عشقآباد برگزار شد و طرفین درباره گسترش همکاری در حوزههای تجارت، انرژی، حملونقل، لجستیک و سرمایهگذاری گفتوگو کردند. این نشست بخشی از شبکه ترانزیتی موافقتنامه عشقآباد است که آسیای مرکزی را از طریق ترکمنستان به بنادر ایران در خلیج فارس متصل میکند و در شرایط جنگ کنونی، اهمیت راهبردی این کریدور ترانزیتی برای ایران افزایش یافته است.
News Central Asia
صندوق بینالمللی پول: جنگ ایران رشد ۵ درصدی گرجستان در سال ۲۰۲۶ را تهدید میکند؛ گردشگری ایرانی ۴۹ درصد کاهش یافت
صندوق بینالمللی پول در بیانیه هیئت ماده چهارم خود درباره گرجستان اعلام کرد رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۲۶ همچنان در مسیر ۵ درصد قرار دارد، اما هشدار داد جنگ ایران میتواند این چشمانداز را از طریق آسیب به بخش گردشگری و انرژی تحت فشار قرار دهد. بر اساس آمار سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، تعداد گردشگران ایرانی ورودی به گرجستان با افت ۴۹ درصدی به ۱۳ هزار و ۷۵۷ نفر رسید و درآمد حاصل از گردشگران ایرانی ۶۴ درصد کاهش یافت و به ۱۰ میلیون دلار رسید. ورود گردشگران اسرائیلی نیز ۱۷.۵ درصد کاهش یافت. مؤسسه گالت اند تاگارت، بازوی سرمایهگذاری بانک گرجستان، پیشبینی درآمد گردشگری سال ۲۰۲۶ این کشور را از ۵ میلیارد به ۴.۹ میلیارد دلار کاهش داد.
Business Media Georgia (BM.ge)
پهپاد به نفتکش اجارهای شورون نزدیک نووروسیسک اصابت کرد؛ صادرات نفت قزاقستان از مسیر سیپیسی متوقف نشد
نفتکش یاسا پولاریس که از سوی شرکت شورون (Chevron) برای حمل محمولههای کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) اجاره شده بود، روز ۱۶ تیر ۱۴۰۵ (۷ ژوئیه ۲۰۲۶) در نزدیکی پایانه دریایی سیپیسی در سواحل دریای سیاه روسیه، نزدیک بندر نووروسیسک، هدف حمله پهپادی قرار گرفت. این کشتی که ظرفیت حمل حدود ۱۶۰ هزار تن دارد، در زمان حمله بدون محموله بود و به گفته شرکت شورون، تمام خدمه سالم هستند و آسیب مشهودی به بدنه کشتی یا آلودگی نفتی گزارش نشده است. شورون اعلام کرد این حادثه صادرات نفت قزاقستان را مختل نکرده است. خط لوله سیپیسی حدود ۸۰ درصد صادرات نفت قزاقستان را جابهجا میکند و طبق برنامه، صادرات نفت خام از این مسیر در تیرماه به حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز میرسد که نسبت به برنامه ۱.۷ میلیون بشکهای خردادماه کاهش دارد؛ کاهشی که پس از آسیب پهپادی پیشین به یکی از تأسیسات گازی روسیه رخ داده بود.
Baird Maritime
نخستوزیر ارمنستان: کریدور تریپ تجارت با ایران را گسترش میدهد؛ پاسخ به نگرانی سفیر ایران درباره حضور آمریکا
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، روز پنجشنبه ۱۸ تیر (۹ ژوئیه) اعلام کرد که اجرای طرح موسوم به «تریپ» (مسیر ترامپ برای صلح و آبادانی بینالمللی) تجارت و پیوندهای اقتصادی ارمنستان و ایران را بهطور قابلتوجهی گسترش میدهد و به ایجاد ارتباط ریلی میان خلیج فارس و دریای سیاه کمک میکند. این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که سفیر ایران در ایروان نسبت به حضور احتمالی آمریکا در نزدیکی مرزهای ایران در چارچوب این پروژه ابراز نگرانی کرده بود. دولت ارمنستان به ایران اطمینان داده است که اجرای این پروژه هیچ تهدید یا چالشی برای تهران ناشی از حضور آمریکا ایجاد نخواهد کرد. طرح تریپ یک کریدور حملونقل و ترانزیت در جنوب ارمنستان است که با میانجیگری آمریکا و در چارچوب روند صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان شکل گرفته است.
Public Radio of Armenia