مقالات
تحلیلها و توضیحهای بیطرف و تاریخدار از بازارهای ایران.
تولید نفت امارات در ژوئن به رکورد ۴٫۱ میلیون بشکه در روز رسید؛ ادنوک با دور زدن هرمز بیش از ۹۰ میلیون بشکه فروخته است (چهارشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۵)
بر پایه برآورد آژانس بینالمللی انرژی که اویلپرایس گزارش کرده، تولید نفت امارات از ۳٫۳ میلیون بشکه در روز در مه به رکورد تاریخی ۴٫۱ میلیون بشکه در روز در ژوئن رسید. ادنوک از ابتدای ژوئن با هشت حراج نقطهای و دور زدن تنگه هرمز بیش از ۹۰ میلیون بشکه فروخته، درست وقتی به گفته بانک آو امریکا تنها ۵ تا ۱۰ کشتی در روز از هرمز عبور میکند؛ پیش از جنگ این رقم حدود ۱۴۰ کشتی بود.
روزی ۱۶۰ میلیون دلار: سود فصلی اکسونموبیل و شورون به ۲۶٫۶ میلیارد دلار رسید؛ آناتومی صرف ریسک ژئوپلیتیک (شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵)
اکسونموبیل و شورون روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ (۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶) کارنامهٔ فصل دوم ۲۰۲۶ را اعلام کردند: ۱۴٫۵ و ۱۲٫۱ میلیارد دلار سود، روی هم ۲۶٫۶ میلیارد دلار. سود اکسون تقسیم بر ۹۱ روز فصل، نزدیک ۱۶۰ میلیون دلار در روز میشود. نکتهٔ اصلی اما بزرگی عددها نیست: تولید اکسون در همین فصل نسبت به فصل پیش کمتر شد و سودش بیش از سه برابر. این گزارش مکانیزم صرف ریسک ژئوپلیتیک، مسیر انتقال ثروت در آن، و جای ایران در این معادله را باز میکند.
ترانزیت ۱۴۰۴ به ۲۰ میلیون و ۵۱۶ هزار تن رسید؛ داراییای که تمام نمیشود اما میتواند مسدود شود (جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)
در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰ میلیون و ۵۱۶ هزار تن کالا از خاک ایران ترانزیت شد؛ کالایی که ایران هیچکدامش را نفروخت و تنها بابت عبورش پول گرفت. ترانزیت تنها بخش تجارت خارجی است که در آن بهجای منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی فروخته میشود. اما دادههای ۱۰ ماههٔ همان سال میگوید این عدد ۴٫۶۳ درصد کوچکتر شده بود، و مرداد ۱۴۰۵ با قفل تنگهٔ هرمز و کمتر از ۱۰ کشتی در روز، فشار تازهای بر همین دارایی گذاشته است.
۱۵۰ میلیون تن کالا از مرزها گذشت اما ارزش هر تن صادرات ایران به ۳۴۳ دلار افت کرد (پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵)
آمار سالانهٔ گمرک برای ۱۴۰۴ میگوید ایران ۱۵۰ میلیون و ۵۰۸ هزار تن کالای غیرنفتی به ارزش ۵۱ میلیارد و ۶۵۷ میلیون دلار صادر کرده و کل تجارت غیرنفتی از ۱۰۹ میلیارد و ۶۷۳ میلیون دلار گذشته است؛ سنگینترین تناژ تاریخ. اما در ۱۴۰۳ همین کشور با وزنی مشابه (حدود ۱۵۲ میلیون تن) حدود ۵۷٫۸ میلیارد دلار فروخته بود. ارزش هر تن صادرات از حدود ۳۸۰ دلار به حدود ۳۴۳ دلار رسیده است.
ایران ۸۵ تا ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید میکند اما هر کیلو را ۸۶۲ دلار میفروشد؛ کالبدشکافی پارادوکس طلای سرخ (یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵)
فائو در بیانیه رسمی خود (۵ آذر ۱۴۰۴) نوشت ایران ۸۵ تا ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید میکند. اما داده گمرک برای ۱۴۰۳ میگوید میانگین قیمت هر کیلو صادراتی حدود ۸۶۲ دلار بوده است، کمتر از نیمِ میانگین جهانی حدود ۲٬۰۰۰ دلاری. سهمینو سه سهم متفاوت ایران در این بازار، نقش بازصادرات امارات و اسپانیا، و این یافته ضدشهودی را بررسی میکند که «طلای سرخ» برخلاف نامش در بلندمدت از طلا و دلار عقب مانده است.
بنزین از امروز سهنرخی شد؟ آنچه در ۱ مرداد ۱۴۰۵ واقعاً تغییر کرد و آنچه شایعه است (پنجشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۵)
بامداد امروز سهمیهٔ ۶۰ لیتری مرداد روی کارتهای سوخت شارژ شد و طرح انتقال سهمیهٔ ۵ هزار تومانی از کارت جایگاه به کارت شخصی در استان کرمان کلید خورد. اما برخلاف موجی که در فضای مجازی راه افتاد، هیچ نرخ تازهای اعلام نشده و دولت «بنزین ۱۰ هزار تومانی» را تکذیب کرده است. این گزارش تفکیک میکند چه چیزی واقعاً تغییر کرد، عدد ناترازی بنزین چقدر است و این پرونده از کجا به تورم و بازار میرسد. این تحلیل توصیهٔ خرید یا فروش نیست.
