مقالات
تحلیلها و توضیحهای بیطرف و تاریخدار از بازارهای ایران.
سبد ۵۰۰ میلیونی با افق ششماهه؛ شاخص کل سهشنبه ۲۰ مرداد به ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار واحد رسید، غربالگری سهام مهمتر از حدسِ اصلاح مهر است
یکی از مخاطبان سهمینو پرسیده بود با حدود ۵۰۰ میلیون تومان و افق ششماهه، برای هفتهٔ آینده چه سهامی بخرد یا صبر کند تا مهر بازار اصلاح بخورد. سهمینو توصیهٔ خرید یا فروش نمیدهد. شاخص کل بورس تهران سهشنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ (۱۱ اوت ۲۰۲۶) به ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار و ۵۱۲ واحد رسید، رشدی نزدیک ۱۱.۳ درصد در هفت جلسهٔ اخیر. این گزارش چارچوب غربالگری سهام (پیبهای نسبت به صنعت، شناور آزاد، نقدشوندگی و تنوعبخشی) را برای چنین تصمیمی توضیح میدهد.
P/E پایین همیشه یعنی ارزان نیست؛ چهار تلهای که این عدد در بورس تهران پنهان میکند
نسبت قیمت به درآمد، پرکاربردترین عدد بازار سهام است و پرسوءتفاهمترین آن. نماد کربن در ۲۲ تیر ۱۴۰۵ با P/E حدود ۵٫۱ در برابر میانگین ۲۱٫۸ گروهش معامله میشد؛ عددی که در نگاه اول ارزانی فریاد میزند. این راهنما نشان میدهد P/E دقیقاً چه چیزی را میسنجد، چهار حالتی که در آن گمراهکننده میشود، چرا تورم بالا این عدد را در بورس تهران خم میکند، و چهار پرسشی که باید پیش از هر نتیجهگیری پرسید.
چطور یک صورت مالی را در ۵ دقیقه بخوانیم؟ راهنمای عملی گزارشهای کدال
کدال پر از اعداد است، اما فقط شش عدد آن سرنوشتساز است: درآمد عملیاتی، سود ناخالص، سود عملیاتی، سود خالص و سود هر سهم، زیان انباشته و جریان نقد عملیاتی. راهنمای گامبهگام خواندن صورت سود و زیان یک شرکت بورسی، با مثال واقعی خساپا و ایرانخودرو، و با معیار تورم سالانهٔ ۶۱ درصدی منتهی به تیر ۱۴۰۵.
سود مرکب در اقتصاد تورمی: چرا سپردهٔ ۲۳ درصدی در برابر تورم ۶۱٫۴ درصدی بازدهٔ منفی ۲۴ درصد میدهد
سود مرکب یک ترفند مالی نیست، یک ویژگی ریاضی است که در هر دو جهت کار میکند. با نرخ ۲۰ درصد، ۱۰۰ میلیون تومان در ۲۰ سال به حدود ۳٬۸۳۴ میلیون تومان میرسد، در حالی که سود ساده تنها ۶۰۰ میلیون میسازد. اما تورم هم مرکب است: با تورم سالانهٔ ۶۱٫۴ درصدی تیر ۱۴۰۵، قدرت خرید پول نقد تقریباً هر ۱۴ ماه نصف میشود و سپردهٔ ۲۳ درصدی بازدهٔ حقیقی حدود منفی ۲۴ درصد میدهد.
فرمول قیمت طلا در ایران: از انس جهانی تا عددی که روی فاکتور میپردازید
در این درس زنجیرهٔ چهارحلقهای قیمت طلا را میسازید: انس جهانی تقسیم بر ۳۱٫۱۰۳۵، ضرب در نرخ دلار، ضرب در ۰٫۷۵ برای عیار ۱۸، و ضرب در ۴٫۳۳۱۸ برای رسیدن به مظنه. سپس میبینید اجرت ساخت، سود فروشنده تا ۷ درصد و مالیات ۱۰ درصدی چطور قیمت فلز را به عدد روی فاکتور طلافروشی تبدیل میکنند؛ با مثالهای عددی فرضی و یک نمای واقعیِ تاریخدار از بازار.
چه چیزهایی دلار را حرکت میدهد؟ چهار کانالی که نرخ ارز را میسازند
در این درس یاد میگیرید نرخ دلار در ایران از کجا میآید: ترازوی عرضه و تقاضای ارز، لایهٔ ریالی (نقدینگی و تورم)، انتظارات، و شوکهای سیاسی و تحریمی. با یک مثال عددی فرضی و چند رقم واقعیِ تاریخدار میبینید چرا نرخ گاهی هفتهها آرام است و بعد در چند روز جهش میکند.
اوراق با درآمد ثابت و اخزا: چرا وقتی نرخ بالا میرود قیمت اوراق پایین میآید؟
در این درس یاد میگیرید اوراق با درآمد ثابت و اسناد خزانهٔ اسلامی (اخزا) چه هستند، چرا قیمت اوراق و نرخ بازده در جهت عکسِ هم حرکت میکنند، و «بازده تا سررسید» (YTM) چطور خوانده میشود؛ همه با مثالهای عددی ساده و فرضی.
شروع از صفر در بورس تهران: پنج قدم نخست برای سرمایهگذار تازهکار
اگر امروز بخواهید از صفر وارد بورس شوید، از کجا باید شروع کنید؟ در این راهنمای مقدماتی، پنج قدم پایه و همیشگیِ سرمایهگذاری را مرور میکنیم: از جدا کردن سرمایهٔ ریسکپذیر و دریافت کد بورسی تا شناخت کسبوکار پشت هر نماد، شروع با صندوقها، افق بلندمدت و مدیریت احساسات. اصولی که به شرایط روز بازار وابسته نیستند و در هر دورهای کار میکنند.
سود هر سهم (EPS) و نسبت قیمت به درآمد (P/E) چیست و چطور خوانده میشوند؟
در این درس یاد میگیرید سود هر سهم (EPS) و نسبت قیمت به درآمد (P/E) چگونه محاسبه میشوند، تفاوت نسخهٔ گذشتهنگر و آیندهنگر چیست، «تعدیل» یعنی چه، و چرا در اقتصاد تورمی ایران یک P/E پایین همیشه به معنای ارزان بودن سهم نیست.
شاخص کل و شاخص هموزن چه فرقی دارند و چرا از هم جدا میشوند؟
در این درس یاد میگیرید شاخص کل و شاخص هموزن بورس تهران هرکدام چه چیزی را میسنجند، چرا گاهی یکی سبز و دیگری قرمز میشود، و واگرایی این دو چه سیگنالی دربارهٔ گستردگی بازار و ورود پول حقیقی میدهد. با یک مثال عددی فرضی میبینید چطور یک شاخص میتواند صعودی باشد در حالیکه بیشتر سهمها افت کردهاند.
ریسک و بازده: رابطهشان چیست و کدام ریسکها سرمایهٔ خانوار را تهدید میکنند؟
تخصیص دارایی در اقتصاد تورمی ایران: چارچوب حرفهای ساخت و بازتوازن پرتفوی
تخصیص دارایی، نه انتخاب نماد، بخش عمدهٔ نوسان بازدهی یک پرتفوی را توضیح میدهد؛ اما مدلهای استاندارد این حوزه برای اقتصادی نوشته شدهاند که دارایی بدونریسک واقعی و تورم تکرقمی دارد. این مقاله چارچوب تخصیص دارایی را برای بازار ایران بازنویسی میکند: لنگر ارزی مشترک و تنوع کاذب، بازده حقیقی بهجای اسمی، نقش واقعی هر طبقهٔ دارایی از بورس و صندوق تا طلا و مسکن، و قواعد بازتوازن در بازاری که نه ابزار پوشش ریسک دارد و نه نقدشوندگی یکنواخت.
صندوق سرمایهگذاری چیست؟ آشنایی با درآمد ثابت، سهامی، مختلط، طلا و ETF
صندوق سرمایهگذاری چیست و چه تفاوتی با خرید مستقیم سهام یا طلا دارد؟ در این درس انواع صندوق (درآمد ثابت، سهامی، مختلط و طلا)، معنای NAV یا ارزش خالص دارایی، و فرق صندوق قابل معامله (ETF) با صندوق صدور و ابطال را با مثالهای ساده یاد میگیرید.
بازار ارز ایران: چرا چند نرخ داریم؟
در این درس یاد میگیرید چرا در ایران یک دلار چند قیمت دارد: نرخ آزاد، نرخ مرکز مبادله و نرخ ترجیحی را از هم جدا میکنیم، میگوییم هر نرخ برای چه کسی است، و با یک مثال عددیِ فرضی و ارقام واقعیِ تاریخدار میبینیم فاصلهٔ این نرخها چه معنایی دارد.
حباب سکه چیست و چطور محاسبه میشود؟
در این درس یاد میگیرید ارزش ذاتی یک سکه را گامبهگام از انس جهانی طلا و نرخ دلار بسازید، فرمول حباب سکه را با یک مثال عددیِ فرضی حساب کنید، و ببینید چرا حباب کوچک و بزرگ میشود؛ همراه با یک رقم واقعیِ تاریخدار از بازار ایران.
