مقالات
تحلیلها و توضیحهای بیطرف و تاریخدار از بازارهای ایران.
آموزشیسود هر سهم (EPS) و نسبت قیمت به درآمد (P/E) چیست و چطور خوانده میشوند؟
در این درس یاد میگیرید سود هر سهم (EPS) و نسبت قیمت به درآمد (P/E) چگونه محاسبه میشوند، تفاوت نسخهٔ گذشتهنگر و آیندهنگر چیست، «تعدیل» یعنی چه، و چرا در اقتصاد تورمی ایران یک P/E پایین همیشه به معنای ارزان بودن سهم نیست.
آموزشیشاخص کل و شاخص هموزن چه فرقی دارند و چرا از هم جدا میشوند؟
در این درس یاد میگیرید شاخص کل و شاخص هموزن بورس تهران هرکدام چه چیزی را میسنجند، چرا گاهی یکی سبز و دیگری قرمز میشود، و واگرایی این دو چه سیگنالی دربارهٔ گستردگی بازار و ورود پول حقیقی میدهد. با یک مثال عددی فرضی میبینید چطور یک شاخص میتواند صعودی باشد در حالیکه بیشتر سهمها افت کردهاند.
آموزشیمسکن بهعنوان دارایی: قیمت متری، رهن و اجاره و هزینهٔ معامله چگونه کار میکنند؟
در این درس یاد میگیرید مسکن بهعنوان یک دارایی چگونه قیمتگذاری و اجاره میشود: قیمت متری یعنی چه، رهن و اجاره چطور به هم تبدیل میشوند، هزینهٔ واقعی یک معامله (کمیسیون، مالیات و عوارض) چقدر است، و چرا بازار مسکن ایران به جای رشد پیوسته، الگوی «جهش و سکون» دارد.
آموزشینقدشوندگی چیست و چرا فروش خانه با فروش طلا فرق دارد؟
در این درس یاد میگیرید نقدشوندگی (Liquidity) یعنی چه، چرا یک دارایی زودتر و نزدیکتر به قیمت منصفانه به پول نقد تبدیل میشود و دیگری دیرتر، و هزینهٔ پنهانِ «نقد نبودن» را چطور بسنجید. طیف نقدشوندگی داراییهای خانوار ایرانی، از سپرده و طلا تا مسکن، را با مثالهای عددیِ فرضی مرور میکنیم.
آموزشیتنوعبخشی چیست؟ چرا نباید همهٔ تخممرغها را در یک سبد گذاشت
در این درس یاد میگیرید تنوعبخشی یعنی چه، چطور پخشکردن پول میان چند دارایی ریسک را کم میکند، و چرا «همبستگی» میان داراییها کلید ماجراست. با مثالی فرضی از طلا و بورس نشان میدهیم یک سبد خوب چطور ساخته میشود و چرا خریدِ همزمانِ دلار و سکه و طلا لزوماً تنوع نیست.
آموزشیریسک و بازده: رابطهشان چیست و کدام ریسکها سرمایهٔ خانوار را تهدید میکنند؟
آموزشیتخصیص دارایی در اقتصاد تورمی ایران: چارچوب حرفهای ساخت و بازتوازن پرتفوی
تخصیص دارایی، نه انتخاب نماد، بخش عمدهٔ نوسان بازدهی یک پرتفوی را توضیح میدهد؛ اما مدلهای استاندارد این حوزه برای اقتصادی نوشته شدهاند که دارایی بدونریسک واقعی و تورم تکرقمی دارد. این مقاله چارچوب تخصیص دارایی را برای بازار ایران بازنویسی میکند: لنگر ارزی مشترک و تنوع کاذب، بازده حقیقی بهجای اسمی، نقش واقعی هر طبقهٔ دارایی از بورس و صندوق تا طلا و مسکن، و قواعد بازتوازن در بازاری که نه ابزار پوشش ریسک دارد و نه نقدشوندگی یکنواخت.
آموزشیصندوق سرمایهگذاری چیست؟ آشنایی با درآمد ثابت، سهامی، مختلط، طلا و ETF
صندوق سرمایهگذاری چیست و چه تفاوتی با خرید مستقیم سهام یا طلا دارد؟ در این درس انواع صندوق (درآمد ثابت، سهامی، مختلط و طلا)، معنای NAV یا ارزش خالص دارایی، و فرق صندوق قابل معامله (ETF) با صندوق صدور و ابطال را با مثالهای ساده یاد میگیرید.
آموزشیرمزارز از صفر: بیتکوین چیست، تتر چیست، و چرا تتر در ایران دلار دیجیتال شد؟
در این درس از صفر یاد میگیرید بلاکچین چیست، بیتکوین چطور پولی کمیاب و پرنوسان است، و چرا تتر که به دلار گره خورده در ایران نقش «دلار دیجیتال» را گرفته است؛ با یک مثال عددیِ فرضی، چند رقم واقعیِ تاریخدار، و فهرستی از ریسکهای پایه.
آموزشیبازار ارز ایران: چرا چند نرخ داریم؟
در این درس یاد میگیرید چرا در ایران یک دلار چند قیمت دارد: نرخ آزاد، نرخ مرکز مبادله و نرخ ترجیحی را از هم جدا میکنیم، میگوییم هر نرخ برای چه کسی است، و با یک مثال عددیِ فرضی و ارقام واقعیِ تاریخدار میبینیم فاصلهٔ این نرخها چه معنایی دارد.
آموزشیحباب سکه چیست و چطور محاسبه میشود؟
در این درس یاد میگیرید ارزش ذاتی یک سکه را گامبهگام از انس جهانی طلا و نرخ دلار بسازید، فرمول حباب سکه را با یک مثال عددیِ فرضی حساب کنید، و ببینید چرا حباب کوچک و بزرگ میشود؛ همراه با یک رقم واقعیِ تاریخدار از بازار ایران.
آموزشیطلای ۱۸ عیار، آبشده و انواع سکه: قیمت هرکدام چطور ساخته میشود؟
در این درس یاد میگیرید طلای ۱۸ عیار، طلای آبشده و چهار اندازه سکه (امامی، بهار آزادی، نیم، ربع، گرمی) چه فرقی دارند و چه عواملی قیمت هرکدام را میسازد؛ با یک مثال عددی فرضی و ارقام واقعیِ تاریخدار.
آموزشیسجام و کد بورسی چیست؟ مسیر گامبهگام ورود به بورس تهران
سجام چیست، چرا باید در آن ثبتنام کنید، و کد بورسی از کجا صادر میشود؟ در این درس مراحل ثبتنام، احراز هویت حضوری و غیرحضوری، و انتخاب کارگزاری را گامبهگام یاد میگیرید؛ پیشنیاز اداری ورود به بورس تهران.
آموزشیبورس تهران از صفر: سهم، نماد، شاخص کل و دامنه نوسان چیست؟
در این درس یاد میگیرید سهم و نماد در بورس تهران دقیقاً چه هستند، شاخص کل چگونه محاسبه میشود، بورس در چه روزها و ساعاتی باز است، و دامنهٔ نوسان چگونه حرکت روزانهٔ قیمت هر نماد را محدود میکند.
آموزشیبازار چیست و قیمت چگونه کشف میشود؟
در این درس یاد میگیرید بازار دقیقاً چیست، عرضه و تقاضا چگونه با هم قیمت را شکل میدهند، و چرا انتظارات خریداران و فروشندگان، از بازار آزاد دلار تا بازار سکه، حتی پیش از هر تغییر واقعی میتواند قیمت را جابهجا کند.
آموزشیسود سپردهٔ بانکی چیست؛ تفاوت سود اسمی، سود مؤثر و سود واقعی
در این درس یاد میگیرید سود اسمی، سود مؤثر و سود واقعیِ سپردهٔ بانکی چه تفاوتی دارند و چرا مقایسهٔ سود سپرده با نرخ تورم، تصویر واقعیتری از تغییر قدرت خرید پسانداز نشان میدهد.
آموزشیدارایی چیست؟ نقشهٔ داراییهای خانوار ایرانی
در این درس یاد میگیرید دارایی یعنی چه، دارایی مالی و دارایی واقعی چه تفاوتی دارند، و نقشهٔ کلی داراییهای در دسترس یک خانوار ایرانی (سپرده، طلا و سکه، ارز، سهام، صندوق، مسکن، خودرو) چیست؛ بدون هیچ مقایسه یا توصیهای دربارهٔ برتری یکی بر دیگری.
آموزشیتورم چیست و چرا قدرت خرید پول را کم میکند؟
در این درس یاد میگیرید پول، قدرت خرید و تورم یعنی چه و چگونه اندازهگیری میشوند؛ با یک مثال عددی فرضی میبینید چرا پساندازِ راکد ریالی میتواند بخشی از ارزش واقعی خود را از دست بدهد.