نبض بازار، صبح دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵؛ تنش هرمز نفت را ۴ درصد بالا برد، اما طلای جهانی عقب نشست

لید

بامداد دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵ صف‌بندی همیشگی بازارهای جهانی وارونه شد. با تشدید دوبارهٔ تنش پیرامون تنگهٔ هرمز، نفت برنت نزدیک ۴ درصد جهید و به کانال ۷۹ دلار رسید؛ اما درست در همان ساعت‌ها انس جهانی طلا برای دومین جلسهٔ پیاپی افت کرد و تا حدود ۴٬۰۵۵ دلار پایین آمد. این تصویر برخلاف قاعدهٔ آشناست: معمولاً وقتی ریسک ژئوپلیتیک بالا می‌گیرد، نفت و طلا با هم گران می‌شوند، اما این‌بار صرف ریسک روی نفت نشست و طلا زیر فشار دلار قوی‌تر و احتیاط پیش از دادهٔ تورم آمریکا عقب کشید. هستهٔ ماجرا برای ایران یک نکته است: همان تنشی که نفت را بالا می‌برد، پنج جلسه است بورس تهران را می‌فرساید.

خلاصهٔ امروز

شاخص	مقدار	تغییر
نفت برنت	~۷۹.۱ دلار	+۴.۱٪
انس جهانی طلا	~۴٬۰۵۵ دلار	−۱.۶٪
شاخص کل بورس (یکشنبه)	۵٬۰۵۵٬۶۴۸ واحد	−۲.۵۱٪
دلار آزاد	~۱۷۹٬۶۰۰ تومان	+۰.۷۹٪
دلار مرکز مبادله (فروش)	۱۴۹٬۴۵۸ تومان	+۰.۰۹٪
طلای ۱۸ عیار (هر گرم)	۱۷٬۶۶۰٬۳۰۰ تومان	+۱.۰۵٪
سکهٔ امامی	۱۷۸٬۰۱۰٬۰۰۰ تومان	+۱.۱۴٪
بیت‌کوین	~۶۲٬۸۶۲ دلار	−۲.۱٪

ارقام نفت، طلای جهانی، بیت‌کوین و شاخص دلار به صبح امروز دوشنبه (حدود ساعت ۸) اشاره دارند؛ شاخص بورس به پایان جلسهٔ رسمی یکشنبه ۲۱ تیر (ساعت ۱۲:۳۰) و نرخ دلار آزاد، طلا و سکه به پایان دادوستد یکشنبه (حدود ساعت ۲۰) مربوط است. بازار سهام امروز از ساعت ۹ بازگشایی می‌شود.

تیترهای مهم امروز

• جهش نفت با تنش هرمز: به گزارش تریدینگ‌اکونومیکس، نفت برنت صبح دوشنبه با رشدی بیش از ۳ درصد از مرز ۷۸ دلار گذشت و روند دو روزهٔ کاهشی را متوقف کرد؛ محرک، تشدید تبادل حملات پیرامون تنگهٔ هرمز بود. دادهٔ لحظه‌ای صبح امروز رشد را نزدیک ۴ درصد و قیمت را حوالی ۷۹ دلار نشان می‌داد.
• افت دوبارهٔ طلای جهانی: به گزارش تریدینگ‌اکونومیکس، هر اونس طلا صبح دوشنبه با کاهش نزدیک ۱ درصد به حدود ۴٬۰۸۱ دلار و سپس در دادهٔ لحظه‌ای تا حوالی ۴٬۰۵۵ دلار پایین آمد؛ دومین جلسهٔ نزولی پیاپی، هم‌زمان با نگاه محتاط بازار به دادهٔ تورم آمریکا.
• طرح عمان برای هرمز: به گزارش فورچون، عمان طرح عبور کشتی‌ها از دو مسیر جداگانه در تنگهٔ هرمز را پیشنهاد کرد؛ این طرح شنبه ۲۰ تیر در سفر عباس عراقچی به مسقط مطرح شد و هیئت ایرانی آن را برای بررسی به تهران برد. ایران وضعیت آبراه را «بسته» اعلام کرده و آمریکا می‌گوید مسیر باز است.
• هفتهٔ پرداده در آمریکا: به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، شاخص قیمت مصرف‌کنندهٔ (تورم) ژوئن آمریکا و آغاز فصل سود بانک‌های بزرگ برای سه‌شنبه ۲۳ تیر (۱۴ ژوئیه) در تقویم است و رئیس فدرال‌رزرو نیز این هفته در کنگره شهادت می‌دهد؛ داده‌هایی که بر مسیر دلار و طلای جهانی اثر می‌گذارند.
• بازنگری اوپک در تقاضا: به گزارش آرگوس، اوپک در گزارش ماهانهٔ ژوئیه پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت در ۲۰۲۶ را برای دومین ماه پیاپی کاهش داد و به حدود ۹۷۰ هزار بشکه در روز رساند.

ارز

دلار آزاد روز یکشنبه با رشدی حدود ۰.۷۹ درصد به محدودهٔ ۱۷۹٬۶۰۰ تومان رسید و همچنان زیر سقف هفتهٔ گذشته (بالای ۱۸۰ هزار تومان) ماند. در سوی رسمی، نرخ فروش حوالهٔ دلار در مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران صبح امروز با تغییری اندک در حدود ۱۴۹٬۴۵۸ تومان بود؛ به این ترتیب فاصلهٔ نرخ آزاد و نرخ مرکز مبادله همچنان حدود ۳۰ هزار تومان (نزدیک ۲۰ درصد) است. یک نشانهٔ پیش از بازگشایی: نرخ تتر در بازار رمزارز داخلی صبح امروز حوالی ۱۷۹٬۷۰۰ تومان و بسیار نزدیک به دلار آزاد بود؛ نبود شکاف محسوس میان تتر و دلار نشان می‌دهد فشار خرید ارز فعلاً شتاب تازه‌ای نگرفته است. نکتهٔ مهم برای امروز این است که دو محرک بیرونی، جهش نفت و تقویت دلار جهانی، در جهت‌های مخالف بر انتظارات نرخ ارز فشار می‌آورند؛ نفت گران‌تر درآمد ارزی را تقویت می‌کند، اما تنشی که آن را بالا برده صرف ریسک را زنده نگه می‌دارد. (این بخش تحلیل است و جدا از خبر؛ روند لحظه‌ای را در صفحهٔ ارز ببینید.)

طلا و سکه

بازار داخلی طلا و سکه روز یکشنبه سبزپوش بود: هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد ۱.۰۵ درصدی به ۱۷٬۶۶۰٬۳۰۰ تومان و مثقال طلا به حدود ۷۶٬۴۹۹٬۰۰۰ تومان رسید، و سکهٔ امامی ۱.۱۴ درصد بالا رفت و در محدودهٔ ۱۷۸ میلیون تومان بسته شد؛ سکهٔ بهار آزادی هم ۰.۸۸ درصد گران شد. حباب سکهٔ امامی (فاصلهٔ قیمت سکه از ارزش ذاتی طلا و دلار درون آن) در پایان یکشنبه حدود ۳.۷ میلیون تومان بود. اما تصویر صبح امروز پیچیده‌تر است: انس جهانی که مبنای قیمت داخلی است، دیشب و امروز صبح افت کرد. چون قیمت گرم طلای داخلی حاصل‌ضرب انس جهانی در دلار آزاد (به‌علاوهٔ حباب و هزینه‌ها) است، اگر دلار آزاد امروز ثابت بماند، افت انس جهانی می‌تواند در جلسهٔ امروز فشار رو به پایینی بر طلا و سکهٔ داخلی بگذارد؛ برایند نهایی به مسیر دلار در ساعات آینده گره خورده است. (سازوکار عیار و ساخت قیمت سکه را در این توضیح ببینید.)

بورس

شاخص کل بورس تهران در جلسهٔ یکشنبه ۲۱ تیر با افت ۱۲۶٬۹۶۵ واحدی (۲.۵۱ درصد) در ۵٬۰۵۵٬۶۴۸ واحد بسته شد؛ این پنجمین جلسهٔ منفی پیاپی بود و شاخص کل فرابورس نیز ۲.۲ درصد پایین آمد و به حدود ۳۹٬۱۱۳ واحد رسید. گزارش‌های بازار سرمایه از منفی‌بودن اکثریت نمادها در پایان معاملات حکایت داشت. محرک اصلی این ریزش، همان بازگشت ریسک ژئوپلیتیک و خروج پول حقیقی در واکنش به تنش‌های منطقه‌ای است؛ همان تنشی که امروز صبح نفت را بالا برد. نکتهٔ مهم برای بازگشایی امروز این است که آیا موج فروش پنج‌روزه کف می‌گیرد یا ادامه می‌یابد. در سطح شرکت‌ها، مناقشهٔ قیمت‌گذاری خودرو همچنان بر نمادهای خودرویی سایه دارد و در گروه بانکی زمان‌بندی پرداخت سود مجامع (از جمله بانک ملت از ۱۰ مرداد) اعلام شده است. تصویر واگرایی روزهای اخیر را در گزارش ظهر دیروز دنبال کنید. (تحلیل جدا از خبر است.)

رمزارز

بازار جهانی رمزارز صبح امروز قرمز بود: بیت‌کوین با افت ۲.۱ درصدی حوالی ۶۲٬۸۶۲ دلار و اتریوم با کاهش حدود ۲.۱ درصدی نزدیک ۱٬۷۸۳ دلار معامله شد؛ افت رمزارزها همسو با تقویت دلار جهانی و کاهش اشتهای ریسک در بازارهای آسیایی بود. نرخ تتر در بازار داخلی حدود ۱۷۹٬۷۰۰ تومان بود. چون قیمت تومانی رمزارزها نرخ دلار را در خود دارد، بخشی از نوسان تومانی این بازار بازتاب حرکت ارز است و نه صرفاً قیمت جهانی.

آهن و فولاد و کالا

در بازار فولاد آرامش برقرار بود. میلگرد آجدار سایز ۱۰ (A3، درب کارخانهٔ آریان فولاد) حدود ۶۷٬۲۷۰ تومان در هر کیلوگرم و سایزهای ۱۲ و ۱۴ در محدودهٔ ۶۵٬۹۰۰ تا ۶۶٬۰۰۰ تومان قیمت خوردند؛ نزدیک به سطح روزهای گذشته. قیمت‌گذاری فولاد داخلی به دو محرک وابسته است: نرخ ارز و قیمت جهانی فولاد و مواد اولیه، که خودِ آن‌ها به هزینهٔ انرژی و مسیر نفت حساس‌اند. جهش امروز نفت در کوتاه‌مدت بیشتر بر هزینهٔ حمل و انتظارات اثر می‌گذارد تا بر قیمت درِ کارخانهٔ میلگرد.

خودرو

پروندهٔ قیمت خودرو باز است: شورای رقابت افزایش ۱۵ درصدی قیمت کارخانه‌ای مصوب وزارت صمت را «ناکافی» خوانده و موضوع در دست نهادهای نظارتی است. تا روشن‌شدن تکلیف قیمت‌های کارخانه‌ای، حاشیهٔ بازار (فاصلهٔ قیمت بازار آزاد از قیمت کارخانه) روی مدل‌های پرتقاضا نوسانی می‌ماند و بخشی از آن به مسیر نرخ ارز گره خورده است.

مصالح ساختمانی

بازار مصالح ساختمانی خبر قیمتی تازه و قابل‌اتکایی ثبت نکرد و آرام بود. محرک‌های اصلی این بازار همچنان تقاضای فصلی ساخت‌وساز و هزینهٔ انرژی است؛ با نوسان محدود دلار در روزهای اخیر، انتظار جهش تازه‌ای در سیمان و مصالح وابسته به واردات در کوتاه‌مدت کمرنگ است.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

محور امروز بازارهای جهانی، جهش نفت و افت طلا بود. برنت حوالی ۷۹ دلار (رشد نزدیک ۴ درصد) و وست‌تگزاس اینترمدیت حوالی ۷۳.۸ دلار (به گزارش رویترز، رشد ۳.۴ درصد) معامله شد؛ نزدیک یک‌پنجم تجارت جهانی نفت از تنگهٔ هرمز عبور می‌کند و تردد کشتی‌های بزرگ در مسیر جنوبی آبراه از هفتهٔ گذشته عملاً متوقف شده است. انس جهانی طلا حوالی ۴٬۰۵۵ تا ۴٬۰۸۱ دلار و شاخص دلار آمریکا (DXY) حوالی ۱۰۱.۱ واحد (اندکی قوی‌تر) بود؛ دلار قوی‌تر معمولاً بر قیمت جهانی طلا فشار می‌آورد و بخشی از افت امروز طلا را توضیح می‌دهد. در آسیا، به گزارش رویترز شاخص نیکی ژاپن دوشنبه حدود ۱ درصد افت کرد و دلار و بازده اوراق خزانهٔ آمریکا (جمعه در ۴.۵۴۱ درصد) بالا رفتند. در همسایگی، برابری دلار و لیر ترکیه حوالی ۴۷.۰ و دلار در برابر یوان چین حدود ۶.۷۸ بود؛ به گزارش کپلر و ورتکسا، واردات نفت خام چین در ژوئن به حدود ۶.۴ میلیون بشکه در روز و کمترین سطح از اکتبر ۲۰۱۶ رسید که یکی از عوامل مهار قیمت نفت پیش از تنش اخیر بوده است. در خلیج فارس، شاخص بورس عربستان (تاسی) روز یکشنبه با رشد ۰.۱ درصد در ۱۰٬۸۱۹ واحد بسته شد. کانال انتقال همهٔ این‌ها به تهران روشن است: نفت گران‌تر درآمد ارزی و سهام پالایشی را تقویت می‌کند، اما تنشی که پشت آن است، ریسک بورس و ارز را زنده نگه می‌دارد.

امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

مهم‌ترین رویداد داخلی امروز، بازگشایی بورس از ساعت ۹ است: آیا موج فروش پنج‌روزه کف می‌گیرد یا جلسهٔ ششم هم قرمز می‌شود؟ جمع‌شدن یا نشدن صف‌های فروش نخستین نشانه خواهد بود. در بازار طلا و سکه، واکنش قیمت داخلی به افت انس جهانی را دنبال کنید؛ اگر دلار ثابت بماند، فشار رو به پایین محتمل است. در سطح جهانی، هر خبر تازه دربارهٔ تنگهٔ هرمز و سرنوشت طرح دو مسیری عمان می‌تواند هم نفت و هم ارز و طلا را جابه‌جا کند، و دادهٔ تورم مصرف‌کنندهٔ آمریکا فردا (سه‌شنبه ۲۳ تیر) در راه است. رویدادهای زمان‌بندی‌شده را در تقویم بازار ببینید. این بخش صرفاً فهرست رصد است، نه توصیهٔ خرید یا فروش.