نبض بازار، صبح یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵؛ طلا و سکه بیش از دلار عقب کشیدند، طلای جهانی نزدیک ۴٬۱۰۰ دلار ماند

لید

روز شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵ بازار دارایی‌های ایران روز اصلاح را پشت سر گذاشت، اما نکتهٔ اصلی جای دیگری بود: طلا و سکهٔ داخلی بیش از دلار عقب کشیدند. هر گرم طلای ۱۸ عیار با افت ۲.۶۴ درصدی به ۱۷٬۴۷۶٬۱۰۰ تومان رسید و سکهٔ امامی ۳.۱۱ درصد پایین آمد، در حالی که دلار آزاد تنها ۱.۹۲ درصد کاهش یافت و به کانال ۱۷۸ هزار تومان بازگشت. مهم‌تر آنکه این ریزش داخلی همزمان با ثبات انس جهانی طلا نزدیک ۴٬۱۰۰ دلار رخ داد؛ یعنی محرک افت، نه سقوط طلای جهانی، بلکه کمی جان‌گرفتن ریال و فروکش‌کردن هیجان هفتهٔ گذشته بود.

خلاصهٔ امروز (پایان معاملات شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵)

شاخص	مقدار	تغییر
دلار آزاد	۱۷۸٬۲۰۰ تومان	−۱.۹۲٪
دلار حواله مرکز مبادله	۱۴۹٬۱۴۹ تومان	+۰.۱۱٪
طلای ۱۸ عیار (هر گرم)	۱۷٬۴۷۶٬۱۰۰ تومان	−۲.۶۴٪
سکهٔ امامی	۱۷۶٬۰۱۰٬۰۰۰ تومان	−۳.۱۱٪
انس جهانی طلا	~۴٬۱۰۴ دلار	هفته −۱.۵٪
شاخص کل بورس	۵٬۱۸۲٬۶۱۴ واحد	−۲.۰۱٪
بیت‌کوین	۶۴٬۱۳۱ دلار	−۰.۳۳٪

ارقام دلار، طلا و سکه به پایان دادوستد شنبه (~ساعت ۲۰) و شاخص بورس به پایان جلسهٔ رسمی (ساعت ۱۲:۳۰، ثبت ۱۶:۱۸) اشاره دارد؛ بیت‌کوین به صبح امروز یکشنبه ۲۱ تیر (ساعت ۸).

تیترهای مهم امروز

• ریزش طلا و سکه در بازار داخلی: به گزارش داده‌های بازار داخلی، شنبه ۲۰ تیر هر گرم طلای ۱۸ عیار تا ساعت ۱۴:۳۴ حدود ۲.۳۳ درصد و سکهٔ امامی ۲.۸۲ درصد ارزان شده بود و افت تا پایان روز به ۲.۶۴ و ۳.۱۱ درصد عمیق‌تر شد.
• ثبات طلای جهانی: انس طلا هفتهٔ منتهی به جمعه ۱۹ تیر را در محدودهٔ ۴٬۱۰۰ تا ۴٬۱۲۰ دلار و با کاهش حدود ۱.۵ درصد نسبت به هفتهٔ پیش بست؛ روز جمعه نزدیک ۴٬۱۰۴ دلار بود.
• بازگشت دلار از قلهٔ هفتهٔ گذشته: پس از جهش هفتهٔ پیش تا کانال ۱۸۰ هزار تومان در پی تشدید تنش‌ها، دلار آزاد شنبه ۱.۹۲ درصد پایین آمد و به ۱۷۸٬۲۰۰ تومان رسید.
• ادامهٔ فشار بر بورس: شاخص کل بورس تهران شنبه ۲.۰۱ درصد ریخت و کانال ۵.۱۸ میلیون واحد را لمس کرد؛ نخستین جلسهٔ هفته کم‌رمق بود (گزارش ظهر شنبه).
• مناقشهٔ قیمت خودرو ادامه دارد: شورای رقابت افزایش ۱۵ درصدی قیمت کارخانه‌ای مصوب وزارت صمت را ناکافی دانست و پرونده به نهادهای نظارتی ارجاع شد.

ارز

دلار آزاد شنبه ۲۰ تیر با کاهش حدود ۳٬۴۰۰ تومانی (۱.۹۲ درصد) به ۱۷۸٬۲۰۰ تومان بازگشت؛ نخستین عقب‌نشینی محسوس پس از جهش هفتهٔ گذشته که نرخ را تا بالای ۱۸۰ هزار تومان برده بود. در سوی رسمی، نرخ حوالهٔ دلار در مرکز مبادلهٔ ارز و طلای ایران در محدودهٔ ۱۴۹٬۱۴۹ تومان ماند (صبح شنبه). به این ترتیب فاصلهٔ نرخ آزاد و نرخ مرکز مبادله همچنان حدود ۲۹ هزار تومان (نزدیک ۱۹ درصد) است. یک نشانهٔ پیش از بازگشایی: نرخ تتر در بازار رمزارز داخلی صبح امروز یکشنبه حدود ۱۸۰٬۰۴۵ تومان بود، کمی بالاتر از دلار آزاد شنبه؛ این می‌تواند به معنای آن باشد که موج فروش ارز شتاب چندانی ندارد و بازار در پی یافتن کف است. (تحلیل جدا از خبر است؛ روند نرخ‌ها را در صفحهٔ ارز دنبال کنید.)

طلا و سکه

سنگین‌ترین افت روز شنبه در فلز زرد رقم خورد. هر گرم طلای ۱۸ عیار ۲.۶۴ درصد ارزان شد و به ۱۷٬۴۷۶٬۱۰۰ تومان رسید و مثقال طلا با افتی مشابه به حدود ۷٬۵۶۹٬۵۰۰ تومان آمد. سکهٔ امامی ۳.۱۱ درصد پایین آمد و در محدودهٔ ۱۷۶ میلیون تومان معامله شد؛ سکهٔ بهار آزادی ۲.۲۶ درصد، نیم‌سکه ۲.۲۹ درصد و ربع‌سکه ۳.۶ درصد افت کردند. نکتهٔ کلیدی برای خانوارها این است که چرا سکه بیش از طلای آب‌شده افت کرد: حباب سکهٔ امامی (فاصلهٔ قیمت سکه از ارزش ذاتی طلا و دلار درون آن) نیز فشرده‌تر شد و بر پایهٔ داده‌های سهمینو به حدود ۳ میلیون تومان رسید، کمتر از حدود ۵ میلیون تومان روز جمعه ۱۹ تیر. وقتی هم قیمت طلای پایه و هم حباب با هم عقب می‌کشند، افت سکه بزرگ‌نمایی می‌شود.

چرا داخلی ریخت اما جهانی نه؟ قیمت طلای داخلی حاصل‌ضرب انس جهانی در دلار آزاد (به‌علاوهٔ حباب و هزینه‌ها) است. شنبه انس جهانی تقریباً ثابت بود، اما دلار آزاد نزدیک ۲ درصد پایین آمد و حباب هم آب رفت؛ برایند این دو، افت داخلی بزرگ‌تر از تغییر جهانی را ساخت. (سازوکار عیار و ساخت قیمت سکه را در این توضیح ببینید.)

بورس

شاخص کل بورس تهران در نخستین جلسهٔ هفته، شنبه ۲۰ تیر، با افت ۱۰۴٬۲۴۲ واحدی (۲.۰۱ درصد) به ۵٬۱۸۲٬۶۱۴ واحد رسید؛ شاخص کل فرابورس هم ۱.۴۱ درصد پایین آمد و در ۳۹٬۹۷۴ واحد بسته شد. این چهارمین جلسهٔ زیر فشار بازار سهام بود؛ افت اصلی واکنش به دو روز تشدید تنش‌های نظامی و بازگشت ریسک ژئوپلیتیک به قیمت‌گذاری سهام است. در سطح شرکت‌ها، مناقشهٔ قیمت‌گذاری خودرو (رد افزایش ۱۵ درصدی توسط شورای رقابت) همچنان بر نمادهای خودرویی سایه دارد، و در گروه بانکی زمان‌بندی پرداخت سود مجامع (از جمله بانک ملت از ۱۰ مرداد و اقتصاد نوین از ۲۸ مرداد) اعلام شده است.

رمزارز

بازار جهانی رمزارز صبح امروز آرام بود: بیت‌کوین با افت جزئی ۰.۳۳ درصدی حوالی ۶۴٬۱۳۱ دلار و اتریوم با کاهش ۰.۸ درصدی نزدیک ۱٬۸۱۱ دلار معامله شد. نرخ تتر در بازار داخلی حدود ۱۸۰٬۰۴۵ تومان بود؛ چون قیمت تومانی رمزارزها نرخ دلار را در خود دارد، بخشی از نوسان تومانی این بازار بازتاب حرکت ارز است، نه صرفاً قیمت جهانی.

آهن و فولاد و کالا

در بازار فولاد، میلگرد آجدار سایز ۱۰ (A3، درب کارخانهٔ آریان فولاد) شنبه ۲۰ تیر حدود ۶۷٬۲۷۰ تومان در هر کیلوگرم قیمت خورد و سایزهای ۱۲ و ۱۴ در محدودهٔ ۶۵٬۹۰۰ تا ۶۶٬۰۰۰ تومان بودند. قیمت‌گذاری فولاد داخلی به دو محرک وابسته است: نرخ ارز (که شنبه پایین آمد) و قیمت جهانی فولاد و مواد اولیه. عقب‌نشینی دلار می‌تواند در روزهای آینده فشار رو به پایین ملایمی بر قیمت‌های داخلی بگذارد، مشروط بر پایداری نرخ ارز.

خودرو

پروندهٔ قیمت خودرو باز است: شورای رقابت افزایش ۱۵ درصدی قیمت کارخانه‌ای مصوب وزارت صمت را «ناکافی» خواند و موضوع را به نهادهای نظارتی ارجاع داد. تا زمان روشن‌شدن تکلیف قیمت‌های کارخانه‌ای، حاشیهٔ بازار (فاصلهٔ قیمت بازار آزاد از قیمت کارخانه) روی مدل‌های پرتقاضا نوسانی می‌ماند و بخشی از آن به مسیر نرخ ارز گره خورده است.

مصالح ساختمانی

بازار مصالح آرام بود و خبر قیمتی تازه‌ای که قابل‌اتکا باشد ثبت نشد؛ محرک‌های اصلی این بازار همچنان تقاضای فصلی ساخت‌وساز و هزینهٔ انرژی است. با عقب‌نشینی دلار، انتظار جهش تازه‌ای در سیمان و مصالح وابسته به واردات در کوتاه‌مدت کمرنگ است.

نگاه منطقه‌ای و جهانی

در بازارهای جهانی، انس طلا هفته را نزدیک ۴٬۱۰۰ دلار و با افت حدود ۱.۵ درصد بست؛ کانال انتقال آن به تهران، قیمت گرم طلا و سکه است. نفت برنت حوالی ۷۶ دلار و نزدیک سقف هفته‌های اخیر ماند؛ این سطح بالا بازتاب تنش‌های هفتهٔ گذشته در تنگهٔ هرمز و لغو معافیت فروش نفت است و برای درآمد ارزی ایران و سهام پالایشی اهمیت دارد. در همسایگی، دلار در برابر لیر ترکیه حوالی ۴۷.۱ (لیر کمی ضعیف‌تر) و در برابر یوان چین حدود ۶.۷۸ (یوان اندکی قوی‌تر) بود؛ دینار عراق در برابر ریال ۳.۸۲ درصد ارزان شد که بیشتر بازتاب تقویت ریال در روز شنبه است تا رویدادی در بغداد. جمع‌بندی: تنش ژئوپلیتیک قیمت نفت را بالا نگه داشته، اما فروکش‌کردن هیجان، فشار خرید امن (دلار و طلا) را در داخل کمی کم کرده است.

امروز چه چیزی را رصد کنیم؟

مهم‌ترین رویداد امروز، بازگشایی بورس و بازار دارایی‌ها از ساعت ۹ صبح است: آیا اصلاح شنبه ادامه می‌یابد یا بازار کف می‌گیرد؟ نرخ تتر صبح امروز کمی بالاتر از دلار آزاد شنبه بود؛ اگر این فاصله باز شود، می‌تواند نشانهٔ بازگشت تقاضای ارز باشد. در سطح جهانی، روند انس طلا و قیمت برنت و هر خبر تازه دربارهٔ تحریم نفت و تنگهٔ هرمز را دنبال کنید. از تقویم پیش‌رو، دادهٔ تورم مصرف‌کنندهٔ آمریکا (CPI) در راه است که بر مسیر دلار و طلای جهانی اثر می‌گذارد؛ رویدادهای زمان‌بندی‌شده را در تقویم بازار ببینید. این بخش صرفاً فهرست رصد است، نه توصیهٔ خرید یا فروش.